Diễn đàn Lê Quý Đôn


≧◠◡◠≦ ≧◉◡◉≦ ≧✯◡✯≦ ≧◔◡◔≦ ≧^◡^≦ ≧❂◡❂≦

Tạo đề tài mới Trả lời đề tài  [ 38 bài ] 

Bà Bovary - Gustave Flaubert

 
Có bài mới 08.08.2017, 11:49
Hình đại diện của thành viên
Thành viên xuất sắc
Thành viên xuất sắc
 
Ngày tham gia: 08.03.2016, 09:44
Bài viết: 7319
Được thanks: 1152 lần
Điểm: 10.05
Có bài mới [Lãng mạn] Bà Bovary - Gustave Flaubert (full) - Điểm: 11

Bà Bovary - Gustave Flaubert


images

Nguyên tác: Madame Bovary

Tác giả: Gustave Flaubert

Thể loại: Hiện thực, Khiêu gợi, Kinh điển

Dịch giả: Bạch Năng Thi

Nhà phát hành: Huy Hoàng

Nhà xuất bản: Văn Học

Năm xuất bản: 10/2012


Giới thiệu:


Emma Bovary là nhân vật hai mặt, một mặt đáng thương và một mặt đáng chê trách, và thái độ của Flaubert đối với nàng cũng theo đó mà có hai mặt khác nhau. Trước hết, Emma Bovary là con người đáng thương, ở chỗ mà khi chung quanh nàng, trong cái xã hội tư sản tỉnh nhỏ mốc meo và nhờ nhờ một màu xám, hầu hết mọi người đều tự dối mình và dối người khác, cam tâm sống một cuộc đời thấp hèn, nghèo nàn, ngột ngạt thì chỉ duy có nàng dám cưỡng lại nó, chống lại nó, phản kháng nó, - tất nhiên theo cái cách của nàng! - Để vươn tới một cuộc sống rộng rãi, phong phú, đẹp đẽ hơn. Song sống giữa cái xã hội tư sản giả dối sớm chịu sự giáo dục của nhà tu và chuyên môn đọc những tiểu thuyết lãng mạn, thử hỏi Emma Bovary có thể ước mơ được cái gì và ước mơ đó có thể thực hiện được hay không?

Có lẽ cuộc đời chỉ cười với Emma Bovary có một lần, đó là cái lần nàng đi theo chồng được mời đến lâu đài của một hầu tước, ở đó nàng đã say sưa trong một cuộc khiêu vũ điên cuồng để rồi sau đó, trở về với cuộc sống thực tại, nàng còn giữ mãi dư âm như qua một cơn choáng váng sẽ không bao giờ còn trở lại nữa. Giấc mơ quá ngắn ngủi, mà mộng đẹp cũng quá tầm thường! Nhưng, chỉ thế cũng đã làm cho Emma Bovary ngây ngất, hơn nữa, chỉ thế mà Emma Bovary cũng sẽ không bao giờ đạt tới. Thành ra cả cuộc đời nàng chỉ là một cuộc đuổi theo, như một chiếc bóng, giấc mơ khoảnh khắc, hão huyền. Song, nàng càng muốn trốn khỏi cái tầm thường của cuộc đời, nàng càng muốn vươn lên trên bùn nhơ của cuộc sống thì cái tầm thường càng siết chặt lấy nàng, nàng càng bị ngập sâu xuống bùn nhơ. Đó là tất cả tấn bi kịch của cuộc đời Emma Bovary!

***

Tác phẩm hay là tác phẩm mà khi đọc xong có nhiều những ý kiến trái chiều, Bà Bôvary của tác giả Gustave Flaubert - một tác giả nổi tiếng của nền văn học Pháp là tác phẩm như vậy. Bà Bovary (Madame Bovary, 1856) là cuốn tiểu thuyết cỡ lớn, mô tả các nhân vật tầm thường mà không thể quên được. Tác phẩm kể về nàng Emma Bovary, con một nông dân khá giả chịu ảnh hưởng của tiểu thuyết lãng mạn nên ước mơ một cuộc sống phóng khoáng, phong lưu nhưng cuối cùng nàng lấy phải một anh chồng đần độn và nàng bị giam hãm vào cuộc sống tư sản chật hẹp, buồn tẻ tầm thường nơi tỉnh nhỏ. Để đạt được ước mơ Emma không tránh khỏi con đường ngoại tình rồi cuối cùng bị lừa gạt, mang công mắc nợ và nàng phải tự tử.

Sau khi cuốn tiểu thuyết này được phổ biến, nhà văn Flaubert đã bị đưa ra tòa vì xúc phạm vào nền luân lý công cộng do vấn đề liên quan tới phong tục và các chi tiết thẳng thắn, nhưng rồi về sau, ông đã được tha bổng. Qua tác phẩm này, người đọc có thể nhận ra nơi các nhân vật các đặc tính tầm thường, đôi khi ngu xuẩn (stupidity) và tác giả hầu như muốn nói rằng Thượng Đế không ở trên thế gian. Tác giả đã dùng thể văn gián tiếp tự do (free indirect style) qua đó các tư tưởng của nhân vật được thuật lại bằng người kể chuyện rành mạch và khách quan.

Đọc Bà Bovary người đọc sẽ thấy được xã hội tư sản Pháp lúc bấy giờ và tư tưởng của Flaubert. Tác phẩm này với cái tên Bovary thậm chí đã đi vào ngôn ngữ Pháp đẻ ra danh từ chung “Chủ nghĩa Bovary”… Đây là một tác phẩm văn học độc đáo, đặc sắc rất có ích cho những người yêu văn học.



Đã sửa bởi Cửu Thiên Vũ lúc 03.09.2017, 22:48.

Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
1 thành viên đã gởi lời cảm ơn Cửu Thiên Vũ về bài viết trên: Nminhngoc1012
Xin ủng hộ:  
      
     

Có bài mới 19.08.2017, 09:16
Hình đại diện của thành viên
Thành viên xuất sắc
Thành viên xuất sắc
 
Ngày tham gia: 08.03.2016, 09:44
Bài viết: 7319
Được thanks: 1152 lần
Điểm: 10.05
Có bài mới Re: [Lãng mạn] Bà Bovary - Gustave Flaubert - Điểm: 10

GUSTAVE FLAUBERT (1821-1880) và tiểu thuyết Bà Bovary (1856)


I


Gustave Flaubert là nhà văn bắc cầu giữa chủ nghĩa hiện thực phê phán cổ điển Pháp nửa đầu thế kỷ XIX với Stendhal, Balzac, và chủ nghĩa hiện thực phê phán hiện đại Pháp kể từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX với Anatole France, Romain Rolland, Roger Martin du Gard…

Ông sinh năm 1821 tại Rouen, là con một thầy thuốc ngoại khoa có danh vọng của thành phố. Thuở bé sống trong khung cảnh của một nhà thương, theo học trung học ở tỉnh nhà, đến năm 1840 thì ông lên Paris theo học luật và sống ở đó đến năm 1846. Ông sớm có xu hướng về văn học cho nên ở Paris ông kết giao nhiều với giới văn học. Sau khi cha ông mất và tiếp theo là một cô em gái chết, bản thân ông lại bị bệnh thần kinh, vì vậy, theo yêu cầu của mẹ, ông về ở ấp riêng Croisset gần Rouen. Gần suốt đời ông sống ở đó, theo đuổi sự nghiệp văn chương, gặp gỡ các nhà văn nổi tiếng đương thời như Émile Zila, Goncourt, ThéoPhile Gautier, Guy de Maupassant,… và cả nhà văn Nga nổi tiếng Turgenev. Chỉ thỉnh thoảng ông mới vắng Crosset, hoặc đi Paris, hoặc đi du lịch, như hai lần ông sang Algérie (Bắc Phi) để lấy tài liệu viết tiểu thuyết. Năm 1880, ông mất tại Croisset.

Cả sự nghiệp sáng tác của Flaubert, cũng như thế giới quan của ông, mang dấu ấn sâu sắc của một thời kì lịch sử đặc biệt ở Pháp và ở châu Âu nói chung: ở Pháp là thời kì nền Quân chủ tháng bảy với Louis Philipe, ông vua của bọn con buôn, và nhất là, sau cuộc Cách mạng 1848, là bóng sương mù của nền Đế chính thứ hai tối phản động; ở châu Âu nói chung là thời kì sau Cách mạng 1848 mà Lenin đã xác định trong bài báo nổi tiếng Để kỉ niệm Herzen (1912), thời kỳ mà “tinh thần cách mạng của phái dân chủ tư sản đã suy vong, trong khi đó tinh thần cách mạng của giai cấp vô sản xã hội chủ nghĩa chưa tới lúc già dặn”. Cuộc Cách mạng 1848 thất bại làm chín muồi sự khủng hoảng của xã hội tư sản, đó là sự kiện quan trọng nhất nó quyết định những nét đặc trưng trong thế giới quan của Flaubert được phản ánh đầy đủ vào sự nghiệp sáng tác của ông.



* * *



Flaubert bắt đầu công việc từ những năm 40 của thế kỷ XIX, lúc ông còn chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa lãng mạn. Nhưng thời kì trưởng thành và phong phú của ông bắt đầu từ những năm 50 trở đi. Nhất là những năm 50 và 60, là lúc thắng thế của nền đệ nhị Đế chính với tay hoàng đế phiêu lưu Napoléon III, mà tất cả tính chất đê hèn của nó đã bị Flaubert bóc trần trong những tác phẩm xuất sắc nhất của ông.

Năm 1849, Flaubert đọc bản thảo đầu của tác phẩm tượng trưng Sự cám dỗ của Thánh Antoine (La tentation de Saint-Antoine) cho các bạn nghe, họ không che giấu sự thất vọng của họ và khuyên ông từ bỏ những đề tài cao siêu để hướng về cuộc sống hiện tại. Một người bạn mách với ông một đề tài rút ra từ một chuyện thời sự là vụ ngoại tình và tự tử của vợ một viên thầy thuốc, Flaubert nghe lời và viết cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Bà Bovary (Madame Bovary), xuất bản năm 1856. Cuốn tiểu thuyết nói lên sự phản kháng của cá nhân chống lại những quy tắc xã hội và đạo đức của thế giới tư sản chật hẹp và giả dối, đồng thời vạch ra sự tan vỡ của những ảo tưởng thơ mộng lãng mạn mà cá nhân khao khát hạnh phúc đặt vào cái thực tại tư sản tầm thường và hèn kém.

Sau tiểu thuyết Bà Bovary, Flaubert chuyển sang một đề tài lịch sử với cuốn tiểu thuyết Salammbô (1862). Giá trị của cuốn tiểu thuyết lịch sử này không phải chỉ ở những chi tiết lịch sử phong phú của nó mà chủ yếu là ở chỗ tác giả đã ý thức được trong lòng xã hội cổ đại Carthage mâu thuẫn và cuộc đấu tranh giữa những lực lượng xã hội khác nhau. Tác phẩm cũng đồng thời vạch ra tấn bi kịch của tình yêu chân thật, như một giấc mộng đẹp, bị chà đạp bởi những lực lượng tàn bạo, dã man.

Sau Salammbô, Flaubert lại quay trở lại một đề tài hiện đại với cuốn tiểu thuyết Giáo dục tình cảm (L’ Education sentimentate -1869). Kế tục truyền thống tiểu thuyết của Stendhal, tác phẩm kể lại tiểu sử bi đát của một thanh niên trong xã hội tư bản, mà kì thực đó là số phận chung của cả một thế hệ thanh niên thời kì 1840-1870 mà bao nhiêu chí khí đều tiêu tan đến trở thành vô nghệ và cô dụng trong cuộc sống tư bản mốc meo, hèn kém; đồng thời, cũng như tiểu thuyết Bà Bovary, nó nói lên rằng tình yêu đẹp đẽ, chân thật chỉ có trong ước mơ, không thể có được trong cái thực tại xã hội tầm thường, màu xám đó.

Ngoài ba cuốn tiểu thuyết lớn trên đây còn đáng chú ý tác phẩm Sự cám dỗ của Thánh Antonie mà Flaubert viết lại và xuất bản năm 1874, một thi phẩm triết lý bằng văn xuôi sặc mùi hoài nghi chủ nghĩa và bi quan chủ nghĩa; tập Ba truyện ngắn (Trios contes – 1877) trong đó truyện Một tấm lòng chất phác (Un cœur simple) viết theo phong cách của Bà Bovary và hai truyện kia viết theo phong cách của Salammô; cuối cùng là tiểu thuyết bỏ dở Bouvard và Pécuchet (Bouvard et Pecuchet) xuất bản năm 1881, nói lên sự bế tắc của nền văn minh và khoa học tư sản… Sau hết, cũng phải kể đến tập thư từ đồ sộ trong đó tất cả quan điểm nghệ thuật của Flaubert được bộc lộ rõ ràng.



* * *



Rõ ràng là Gustave Flaubert đã tiếp tục truyền thống tố cáo không thương xót xã hội tư sản của các nhà hiện thực phê phán nửa đầu thế kỉ XIX như Stendhal, Balzac. Nhưng đồng thời, ở ông cũng có những đặc điểm khác với các nhà văn trên do thời đại lịch sử quyết định, đó là đặc điểm của chủ nghĩa hiện thực phê phán cổ điển bắt đầu đi vào bước suy thoái của nó.

Trước hết, do chỗ giai cấp tư sản, sau cuộc Cách mạng 1848 và trong thời kỳ Đế chính thứ hai, đã mất hết khả năng cách mạng của nó để trở thành một giai cấp hoàn toàn phản động, Gustave Flaubert đã đạt tới mức tố cáo xã hội tư sản triệt để hơn, cao hơn cả những nhà văn hiện thực trước ông. Trong tác phẩm của ông, vắng bóng hoàn toàn bất cứ một ảo tưởng nào đối với đời sống thực tại. Chủ đề chủ yếu trong các tác phẩm của Flaubert là sự tan vỡ đau đớn của những mộng đẹp, như của Emma (Bà Bovary), hay của Frédéric Moreau (Giáo dục tình cảm), thậm chí cả trong tiểu thuyết lịch sử như mối tình giữa Salammbô và Matho (Salammbô). Nhưng, khác với tiểu thuyết lãng mạn, và cũng chống lại chủ nghĩa lãng mạn, Flaubert vạch trần cái tầm thường ngay trong bản thân những ước mơ, những mộng đẹp lãng mạn. Thái độ của Flaubert hoàn toàn không khoan nhượng đối với bất cứ mưu toan nào định phủ một tấm màn lãng mạn lên trên cái thực tế nghiêm khắc của hiện thực xã hội. Ở tiểu thuyết của Flaubert không những nhân vật anh hùng mang những dục vọng mãnh liệt kiểu Rastignac (Tấn trò đời) hay Julien Sorel (Đỏ và đen), mà là những con người bình thường, hay nói đúng hơn, tầm thường, kiểu Bà Bovary hay như Frédéric Moreau sống luẩn quẩn, vô dụng, đớn hèn trong ánh ngày mờ xám của xã hội tư sản. Và Flaubert đi tới phủ nhận cả nền văn minh tư sản, ông chỉ ra cái nghèo nàn, bế tắc và sự xuống dốc của mọi lực lượng trí tuệ, sự sa đoạ về nhân cách trong các giới trí thức tư sản mà điển hình là tay dược sĩ Homais (Bà Bovary). Thậm chí, Frédéric Moreau và bạn là Deslairiers (Giáo dục tình cảm), sau cả cuộc đời dài, khi cùng nhau nhìn lại quá khứ, đã kết luận rằng, chung qui chỉ có cái buổi nào, lúc là học trò trung học, họ rủ nhau vào nhà chứa, là tốt đẹp hơn cả trong cuộc đời của họ!

Nhưng, cũng chính ở điều trên đây mà nổi bật một điểm khác trong sáng tác của Flaubert, đó là chủ nghĩa bi quan và chủ nghĩa hoài nghi của ông. Khác với Stendhal và Balzac còn chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa duy lý thế kỷ XVIII, Flaubert không còn tin tưởng ở lý trí con người nữa: lý trí, theo ông, hoàn toàn bất lực. Trong tiểu thuyết Bouvard và Pécuchet ông đi tới kết luận rằng mọi ý nguyện của con người để đạt đến nhận thức là nực cười và vô hiệu; và trong thi phẩm bằng văn xuôi Sự cám dỗ của Thánh Antoine, ông muốn hoà mình với thế giới vật chất, thế giới động vật cấp dưới. Ông khước từ lý trí vì lý trí làm cho con người đau khổ, bắt họ nghi ngờ hết thảy. Flaubert tuyên bố thế giới sẽ sụp đổ, và chẳng cò gì ngăn trở nó được! Như vậy cái âm vang bi thảm trong tiểu thuyết của Flaubert không chỉ do chỗ nó mô tả thực tại đen tối trước mắt mà còn ở chỗ nó thiếu hẳn một viễn ảnh về xã hội tương lai. Flaubert vạch trần cái tầm thường của những mơ mộng lãng mạn tư sản nhưng ông không tìm thấy trong thực tại một cái gì khả dĩ đối lập với những mơ mộng đó, ông không tìm ra ở đâu một yếu tố tích cực nào để bù đắp vào lỗ hổng, và cũng ở điểm này ông khác với Stendhal và Balzac, tuy ở hai nhà văn này viễn ảnh về tương lai không hoàn toàn là đúng đắn. Sở dĩ như vậy, một mặt là vì Flaubert đã nâng cái thối nát của thực tại tư sản lên thành cái tuyệt đối, ông không xem nó theo một quan điểm lịch sử mà lại coi nó như một hiện tương vĩnh viễn và phổ biến cho cả loài người. Ông kêu lên một cách thất vọng: “Ở đâu tìm thấy cái kiêu hãnh cho con người, lòng tin ở sự sáng tạo của họ, sự khâm phục trước cái đẹp? Phải chăng tất cả đều tan bỡ, phải chăng ở tất cả mọi lồng ngực đầy sự bẩn thỉu phổ biến, ở đó người ta bơi ngập đến tận cổ?” và ông kết luận “Cái bóng khổng lồ của gã tư sản đã che lấp cả thế giới”. Mặt khác, khi cự tuyệt giai cấp tư sản, Flaubert cự tuyệt cả nhân dân, ông coi sự phản ứng với xã hội tư sản chỉ là sự phản ứng bên trong, đóng khung lòng người mà khả năng còn nhiều. ông không biết đến đấu tranh của quần chúng, ông miệt thị phong trào cách mạng của giai cấp vô sản, như khi ông mô tả cuộc Cách mạng 1848 trong tiểu thuyết Giáo dục tình cảm.

Tư tưởng bi quan của Gustave Flaubert ảnh hưởng sâu sắc tới quan điểm mỹ học của ông. Vì quan sát thế giới tư sản và đi tới kết luận chẳng có gì đẹp trong đời sống thực tại, Flaubert vô hình chung đi tới một thứ quan niệm “nghệ thuật thuần tuý”, nghệ thuật phi xã hội gần với quan điểm của phái Thi sơn (Parnasse) đương thời. Theo ông, chỉ còn một địa hạt duy nhất trong cái đẹp, tuy chỉ cục bộ, có thể thực hiện được, đó là nghệ thuật, vì “trong tất cả mọi ảo tưởng, nó ít ảo tưởng nhất”. Nhưng cái đẹp tách khỏi cuộc sống thực tại chỉ có thể là cái gì trừu tượng, đứng lên trên cuộc sống. Từ đó, Flaubert đi tời khẩu hiệu “tháp ngà” của nghệ sĩ. Ông kêu gọi nghệ sĩ rút vào đó: “Chúng ta hãy đóng cửa lại, hãy leo lên càng cao càng hay, tới tháp ngà của chúng ta, đến bậc cuối cùng, gần với trời; ở đó đôi khi lạnh, nhưng chẳng phải là sự đau khổ, trái lại anh trông thấy ánh rực rỡ của sao và chẳng nghe thấy tiếng những kẻ ngu xuẩn”.

Song, mặc dầu thế, sẽ sai lầm nếu chúng ta xếp Gustave Flaubert vào hàng ngũ của phái Thi sơn hay của các trường phái suy đồi bắt đầu xuất hiện ở thời kì này. Mặc dầu thế, Flaubert vẫn thuộc cái dòng hiện thực chủ nghã chân chính nửa đầu thế kỷ XIX với những yếu tố mới như trên đã nói. Không thể quên rằng chủ nghĩa bi quan thất vọng của Flaubert là tất yếu khi mà bản thân giai cấp tư sản đã hết vai trò cách mạng và trở thành lực lượng cản trở, kìm hãm sự phát triển của xã hội, mà bản thân Flaubert lại không tin vào khả năng cách mạng của quần chúng, của giai cấp vô sản. Và cũng không nên quên rằng những quan điểm nghệ thuật của Flaubert, hay, nói đúng hơn, những lời tuyên bố về nghệ thuật của ông trước hết là xuất phát từ sự phản kháng, lòng căm thù sâu sắc của ông với cái xã hội tư sản đê hèn và trắng trợn. Lòng căm thù đó là một chất men gây sự sống ở ông. “Nếu ở tôi mất sự căm thù đó” – ông viết, – “thì tôi trở thành con rối mà người ta giật dây”. Mà cũng chính sự căm thù đó đã khiến những sáng tác của Flaubert trở thành những mẫu mực xuất sắc của một nền nghệ thuật chân thực. Và, trên thực tế sáng tác, con người chủ trương leo lên “tháp ngà” ấy vẫn bị cuộc sống thực tại kéo xuống. Flaubert vẫn đứng vững trên mảnh đất của thực tại mà ông quan sát tỉ mỉ hơn ai hết, và ông không nghĩ rằng khi ông đả kích vào những mộng đẹp tư sản, khi ông vạch trần thực tại tư sản xấu xa, thì chính là ông đã mở đường cho con người vươn tới cái đẹp chân chính tham gia vào việc hằng khao khát, ước mơ.

Chính vì không nhận ra một nhân tố tích cực nào nảy sinh ngay trong lòng thực tại xã hội tư sản, cho nên Flaubert rất quan tâm đến hình thức, và ông có yêu cầu rất cao về hình thức. Ông nói: “Tôi yêu hình thức trên hết, chỉ duy có hình thức là đẹp và chẳng có gì lớn hơn”. Và Maxim Gorky đã liệt Gustave Flaubert vào “hàng những bậc thầy vĩ đại về hình thức”. Thật vậy, không có một trang bản thảo nào của mình mà Flaubert không sửa chữa ít ra vài ba lần, thậm chí có những trang được ông sửa đi sửa lại đến mươi, mười hai lần. Cho nên tiểu thuyết của Flaubert là những mẫu mực về hình thức như những viên ngọc được gọt giũa, trau chuốt tỉ mỉ, ở đó nghệ sĩ tìm sự gọn ghẽ và súc tích, tính trong sáng và lô gích, ở đó ông tìm cái sắc nét kết hợp với cái âm điệu để đi tới một cái hoà âm bên trong. Tiêu biểu là hai truyện ngắn Hérodias và Thánh Julien I’Hospitalier trong tập Ba truyện ngắn, mà nhà văn Tuegenev đã dịch sang tiếng Nga ngay sau khi các truyện đó được xuất bản…

Một mặt khác, Flaubert, do chỗ ông quan tâm đến giá trị nội tại của nghệ thuật và đặt nghệ thuật lên cao hơn cái chủ quan cá nhân của nghệ sĩ, và cũng do ông chịu ảnh hưởng của những tiến bộ về phương pháp khoa học đương thời trong đó có y học là nghề của cha ông, cho nên Flaubert yêu cầu hoàn toàn khách quan trong nghệ thuật. Khách quan trước hết có nghĩa là phải dựa vào tài liệu thực tế, vào sự kiện khách quan, cho nên Flaubert rất khắt khe về việc sưu tầm tài liệu, hoặc những chi tiết thực tế quan sát trong đời sống hoặc những tư liệu khác nghiên cứu và tích luỹ đầy đủ để viết về những vấn đề chạm đến chuyên môn trong tác phẩm của ông. Chẳng hạn, để viết tiểu thuyết Salammbô, Flaubert đã đích thân đến tham quan hai lần những tàn tích của thành Carthage cổ đại ở Bắc Phi. Ông muốn áp dụng phương pháp khoa học vào công việc sáng tác văn học. Và ông cũng hiểu khách quan còn có nghĩa là gạt bỏ cá nhân nghệ sĩ ra ngoài tác phẩm văn học. Flaubert thường nhắc đi nhắc lại nhiều lần: “Chẳng có gì kém cỏi hơn là đưa vào nghệ thuật tình cảm cá nhân”. Theo ông, nhà nghệ sĩ lý tưởng là biết làm sao cho những người sau nghĩ rằng ông ta không tồn tại, và ông lấy những nhà văn lớn của thế giới ra làm ví dụ: “Có ai biết” – ông nói – “Shakespeare như thế nào không? Ông ta buồn hay vui? Cũng chẳng ai biết được Michelangelo như thế nào? Không bao giờ họ đặt cá nhân mình vào tác phẩm của họ”. Maxim Gorky đã gọi Flaubert là “nhà pháp sư của ngôn ngữ, cũng khách quan như mặt trời gay gắt rọi sáng cả vào đám bùn nhơ ngoài phố lẫn mớ đăng ten sang trọng”.

Song, vấn đề chẳng nên tuyệt đối hoá, và nhất là chẳng nên xem nghệ thuật Flaubert hoàn toàn giống như cái nghệ thuật khách quan lạnh lùng trong hình thức của phái Thi sơn. Phải xem thấy trong hình thức mẫu mực của tiểu thuyết Flaubert có chứa đựng cả mối thâm thù sâu sắc, niềm phẫn nộ tày trời của nhà văn đối với trật tự tư sản, và rõ ràng là bản thân Flaubert với những tư tưởng và tình cảm của ông đã được phản ánh đầy đủ vào tác phẩm của ông dù nó lẩn đi khéo léo thế nào. Cho nên, lại chính Flaubert đã từng nói: “Bà Bovary, chính là tôi!” cũng như không ai lạ rằng cuộc đời của Flaubert cùng với mối tình của ông đối với bà Schlésinger đã được phản ánh một phần không nhỏ trong tiểu thuyết Giáo dục tình cảm kể tiểu sử của chàng thanh niên Frédéric Moreau với mối tình của anh ta với bà Arnoux.


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 19.08.2017, 09:18
Hình đại diện của thành viên
Thành viên xuất sắc
Thành viên xuất sắc
 
Ngày tham gia: 08.03.2016, 09:44
Bài viết: 7319
Được thanks: 1152 lần
Điểm: 10.05
Có bài mới Re: [Lãng mạn] Bà Bovary - Gustave Flaubert - Điểm: 10
II


Có thể nói tư tưởng nghệ thuật của Gustave Flaubert đã được thể hiện tập trung trong tiểu thuyết Bà Bovary của ông. Và rõ ràng là trong sự nghiệp sáng tác của Flaubert, tiểu thuyết Bà Bovary chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng: một mặt nó là cuốn tiểu thuyết nổi tiếng đầu tiên mà cũng là tác phẩm xuất sắc nhất trong toàn bộ tác phẩm của ông; mặt khác, Bà Bovary là một trong những đỉnh cao của nền tiểu thuyết Pháp mà cũng là của cả nền tiểu thuyết thế giới.

Thế nhưng, để bước tới vị trí đó, tiểu thuyết Bà Bovary cũng như tác giả của nó đã phải trải qua một cơn sóng gió ngay từ lúc nó mới ra đời. Truyện kể nàng Emma Bovary, con một nông dân khá giả, lúc đi học chịu ảnh hưởng của tiểu thuyết lãng mạn nên ước mơ một cuộc sống phóng khoáng, phong lưu. Nhưng rồi Emma lấy phải một anh chàng đần độn, ngốc nghếch, và nàng bị giam hãm vào cuộc sống tư sản chật hẹp, buồn tẻ, tầm thường nơi tỉnh nhỏ. Để đạt ước mơ, Emma không tránh khỏi đi vào con đường ngoại tình, rồi cuối cùng, vừa bị lừa gạt vừa mang công mắc nợ, nàng phải tự tử. Gustave Flaubert bắt đầu viết Bà Bovary vào năm 1851. Đến năm 1856 ông hoàn thành và cho đăng dần lên Tạp chí Paris, uỷ viên công tố đã tố cáo tiểu thuyết Bà Bovary là mang “màu sắc dâm dật” và xúc phạm tới luân lý công cộng và tôn giáo. Ông ta nói nhân vật Emma Bovary của tiểu thuyết đã “ca bài tụng ca ngoại tình”, “nàng thủ thỉ với Chúa những lời mơn trớn ngoại tình mà nàng nói với tình nhân”. Có điều đáng chú ý là chính ông ta cũng công nhận rằng tác phẩm đó là “một bức tranh tuyệt vời về mặt tài nghệ”, nhưng nó là “một bức tranh đáng phỉ nhổ về mặt luân lý…” , nhất là vì ở đó chẳng có lấy một mảnh khăn che mà là “tự nhiên trần truồng và sống sượng”, hơn nữa, “trong cuốn sách không có lấy một nhân vật nào có thể kết án được nàng… mà chỉ duy có một người có lý, ngự trị, chế ngự: người đó là Emma Bovary”. Trả lời uỷ viên công tố và để bênh vực tác phẩm và tác giả, luật sư bào chữa, trong nhiều ý kiến, đã nhấn mạnh một điều là tác phẩm “cổ vũ đạo đức” bằng cách gây mối “kinh sợ vì thói hư”, và ở đây, ngoại tình chỉ là một chuỗi những đau khổ, ăn năn, hối hận, rồi đi tới một hình phạt cuối cùng kinh khủng… “Hình phạt thật bất ngờ, và chính là ở chỗ đó mà cuốn sách rất mực đạo đức và bổ ích…”

Rút cục, vụ án có một không hai đó đã gây nên một tiếng vang lớn trong dư luận đương thời, và, mặc dầu toà án vẫn kết luận tác phẩm “có hại cho luân lý xã hội”, bản thân tác giả lại được tuyên bố vô can…

Tại sao lại như vậy?

Là vì, xét cho cùng, trong vụ án này, cả toà án và uỷ viên công tố lẫn luật sư bào chữa, tuy trong lời lẽ của họ đều có những chỗ đúng về mặt khác nhưng cả hai bên, họ đều – cố ý hay vô tình? – không đi vào thực tế của vấn đề.

Thực chất của vấn đề là gì? Nếu không phải là cái điều căn bản mà toà án tư sản không thể nói ra mà không kết án ngay bản thân cái trật tự tư sản, và cũng chính vì thế mà nó rất đỗi căm thù kẻ nào dám nói ra điều đó, nghĩa là nó căm thù Gustave Flaubert. Cái điều căn bản đó là bộ mặt thối nát và hèn hạ của xã hội tư sản, chính nó đã đẻ ra Emma Bovary, chính nó là nguồn gốc của mọi tội lỗi của nàng, và nàng chỉ là một nạn nhân đáng thương của nó. Mà cũng chẳng phải chỉ là chuyện cá nhân Emma Bovary, nàng chỉ là điển hình nổi bật của cả một lớp phụ nữ trong cái xã hội tư sản Pháp đương thời, mà chính con mắt hiện thực của Flaubert đã nhận ra khi ông thốt lên: “Nàng Bovary tội nghiệp của tôi, trong giờ phút này đang đau khổ và khóc lóc ở hai mươi làng của nước Pháp!” Thậm chí cái tên riêng Bovary đã đi vào ngôn ngữ Pháp, đẻ ra danh từ chung bovarisme (chủ nghĩa Bovary)!



* * *



Chủ nghĩa Bovary là gì? Emma Bovary là người như thế nào? Và thái độ của Flaubert với nàng thật sự ra sao?

Sự thật, Emma Bovary là nhân vật hai mặt, một mặt đáng thương và một mặt đáng chê trách, và thái độ của Flaubert đối với nàng cũng vì thế mà có hai mặt khác nhau.

Trước hết, Emma Bovary là con người đáng thương, ở chỗ khi mà chung quanh nàng, trong cái xã hội tỉnh lẻ mốc meo và nhờ nhờ một màu xám, hầu hết mọi người đều tự dối mình và dối người khác, cam tâm sống một cuộc đời thấp hèn, nghèo nàn, ngột ngạt, thì chỉ duy có nàng là thành thực đã dám cưỡng lại nó, chống lại nó, phản kháng nó, – tất nhiên theo cách của nàng! – để vươn tới một cuộc sống rộng rãi, phong phú, đẹp đẽ hơn. Song, sống giữa cái xã hội tư sản giả dối sớm chịu sự giáo dục của nhà tu và chuyên môn đọc những tiểu thuyết lãng mạn, thử hỏi Emma Bovary có thể ước mơ được cái gì và ước mơ đó có thể thực hiện được hay không? Có lẽ cuộc đời chỉ cười với Emma Bovary có một lần, đó là cái lần nàng đi theo chồng được mời đến lâu đài của một hầu tước, ở đó nàng đã say sưa với cuộc khiêu vũ điên cuồng để rồi sau đó, trở về với cuộc sống thực tại, nàng còn giữ mãi dư âm như qua một cơn choáng váng sẽ không bao giờ trở lại nữa. Giấc mơ quá ngắn ngủi, mà mộng đẹp cũng quá tầm thường! Nhưng, chỉ thế cũng đã làm Emma Bovary cũng sẽ không bao giờ đạt tới. Thành ra cả cuộc đời nàng cũng chỉ là một cuộc đuổi theo, như một chiếc bóng, giấc mơ khoảng khắc, hão huyền. Song, nàng càng muốn vươn lên bùn nhơ của cuộc sống thì cái tầm thường càng siết chặt lấy nàng, nàng càng bị ngập sâu xuống bùn nhơ. Đó là tất cả tấn bi kịch của cuộc đời Emma Bovary!

Có người, như luật sư bào chữa của Flaubert trước toà đã nói rằng, trong tiểu thuyết của ông, “Flaubert đã muốn mô tả người đàn bà không tìm cách thoả hiệp, trong điều kiện mà họ nhận được, với hoàn cảnh của mình, với gia thế của mình, không tìm cách thích nghi với cuộc sống thuộc về mình, mà lại bận tâm với hàng nghìn khát vọng xa lạ rút ra từ một nền giáo dục quá cao đối với mình”. Nói thế, phải chăng là trách Emma Bovary đã không an phận thủ thường, đã không bằng lòng với số phận của mình? Nói thế thì quả thật xa lạ với ý nghĩa của Flaubert. Bởi chính là Flaubert rất cảm thông, với mọi nỗi cựa quậy, giãy giụa của Emma Bovary để thoát ra khỏi cuộc sống nghẹt thở nó bao vây nàng, cuộc sống mà chính Flaubert nguyền rủa và vạch trần. Song, như vậy không có nghĩa là Flaubert không có chỗ trách cứ Emma Bovary, không nghiêm khắc với nàng. Như trong cái nghĩa vợ chồng, dù Flaubert có chế giễu anh chàng Charles Bovary tầm thường và ngốc nghếch là kẻ đầu tiên làm vỡ mộng Emma, rút cục, về lâu dài, Flaubert không phải không có chỗ xúc động, trước tình thương yêu dù vụng về, nhưng ân cần, chân thành, bền bỉ, cho đến sự tha thứ cuối cùng của anh đối với vợ, và, ở chỗ này, quả thật anh ta còn nhiều hơn kẻ khác xung quanh, và phải đâu Flaubert không có chỗ trách Emma mù quáng đến vô tình trước tình thương yêu đó để chạy theo những chuyện yêu đương phóng túng, thậm chí rơi vào cạm bẫy của một tên đê hèn đểu cáng như Rodolphe Boulanger! Hoặc như về cái tình mẹ con, phải đâu Flaubert không nghiêm trách Emma khi nàng chỉ biết quan tâm tìm đặt cho con gái một cái tên thơ mộng, mà rồi bỏ con sống vất vưởng để chạy theo dục vọng cá nhân của mình, thiếu hẳn tinh thần trách nhiệm đối với con! Đặc biệt, khi mô tả từng bước con người ưa lý tưởng hoá cuộc đời ấy càng ngày càng dấn mình sâu vào con đường hư hỏng đến trở thành dối trá đớn hèn, hay khi vẽ lên bức tranh chi tiết, tỉ mỉ cuộc tự tử bằng nhân ngôn đưa đến cái chết cực kỳ thê thảm, kinh khủng của Emma, chẳng nên thơ chút nào như những cái chết trong tiểu thuyết lãng mạn nàng đã từng đọc, thì phải đâu Flaubert không ngụ một lời răn nghiêm khắc hay chí ít là một nỗi mỉa mai cay đắng đối với nhân vật thân thiết của mình!



* * *



Emma Bovary hai mặt là như thế đấy. Song, với tất cả những sai lầm hư hỏng của nàng, nhân vật Emma Bovary vẫn vượt lên trên tất cả những nhân vật chủ yếu khác sống chung quanh nàng. Và chính đó là một sự thật mà kẻ đại diện cho trật tự tư sản trước toà án nhận rõ hơn ai hết khi ông ta khẳng định rằng “trong cuốn sách không có lấy một nhân vật nào có thể kết án được nàng” và chỉ có nàng là người duy nhất “có lý, ngự trị, chế ngự”.

Những nhân vật chủ yếu sống chung quanh Emma Bovary đó là ai? Lẽ tất nhiên, trước hết là Charles Bovary, chồng nàng, anh chàng tầm thường và ngu ngốc đến thảm hại, mở đầu cho những thất vọng dẫn tới sự tan vỡ trong cuộc đời của Emma, cái anh chàng mà Flaubert vui đùa giễu cợt ngay từ những trang đầu cuốn sách nhưng đến khi kết thúc truyện, ông không khỏi có phần ngậm ngùi trước cái chết buồn thảm của anh ta.

Vợ chồng Bovary chết đi, đứa con gái của họ phải đi làm thợ để kiếm sống, một gia đình tan vỡ, thế nhưng cái xã hội tư sản kia vẫn nhởn nhơ, – mà kìa tay dược sĩ Homais được tặng thưởng huân chương Bắc đẩu bội tinh. Cuốn tiểu thuyết của Flaubert kết thúc như thế đấy. Một sự mỉa mai sâu cay đến não ruột!

Dược sĩ Homais là ai?

Sự thật, anh ta chẳng phải kẻ trực tiếp làm hại cuộc đời của Emma Bovary, có lỗi chăng là anh ta đã sơ suất để cho Emma lấy trộm được nhân ngôn của anh ta mà tự tử. Thế mà anh ta lại có sáng kiến xây một đài tưởng nhớ ra trò trên phần mộ Emma cơ đấy. Sự thật, cái bộ ba trực tiếp làm nên tội đối với Emma, trước hết là hai gã tình nhân của nàng tính tình trái ngược, viên luật sư tập sự Léon Dupuis thì rụt rè, uỷ mị, hèn như Thúc sinh, gã địa chủ Rodolphe Boulanger thì ngổ ngáo, trắng trợn, đểu như Sở Khanh, sau đến người thứ ba, Lheureux, thì là một con buôn và cho vay lãi xảo quyệt và chỉ biết có đồng tiền, chính hắn ta lừa gạt Emma đưa nàng đến chỗ tự sát, thế mà, nghe tin nàng chết, hắn vẫn thốt lên: “Tội nghiệp cái bà ấy!”. Cả ba con người, nghề nghiệp khác nhau, tính tình khác nhau, nhưng cùng ngập mình trong cái ánh ngày nhờ xám của xã hội tư sản thảm hại.

Song, điển hình cao nhất và trọn vẹn nhất của xã hội tư sản ấy lại là tay dược sĩ Homais, nhân vật bất hủ thể hiện đầy đủ cái tầm thường tự mãn đến lộn mửa, cái giả dối đê hèn đến vô sỉ. Hắn là một thứ nửa trí thức dốt nát mà lại tưởng mình uyên bác, sính nói khoa học, hắn là đảng viên phái tự do huênh hoang cho mình là kẻ kế tục của Voltaire và Rousseau, nhưng hắn bóc lột và hành hạ đứa cháu xa, nuôi anh ta nửa để cho học nghề nửa để làm đầy tớ, hắn hạ mình viết báo để trả thù một kẻ hành khất tàn tật, và hắn sẵn sàng bợ đỡ chính quyền để cầu cạnh một tấm huân chương, cho nên chính hắn là chỗ tựa vững chắc cho một chính quyền phản động như nền Đế chính thứ hai. Và, chẳng phải ngẫu nhiên mà Flaubert kết thúc cuốn tiểu thuyết của ông bằng hai cảnh trái ngược: gia đình Emma Bovary thì lụn bại, tan vỡ mà Homais thì phát tài và được thưởng huân chương. Tính điển hình của nhân vật Homais đạt đến mức mà Flaubert viết trong một bức thư: “Tất cả những dược sĩ vùng Hạ Seine đều thấy mình ở trong Homais, họ đều muốn tìm tới để bạt tai tôi”.



* * *



Thế giới quan của Flaubert, tư tưởng bi quan và hoài nghi của ông, đã không làm cho ông nhìn ra được khả năng và triển vọng giải quyết những mâu thuẫn trong xã hội tư sản. Cuộc đời mơ mộng của Emma cuối cùng cũng chỉ có thể kết thúc bằng cái chết bi thảm, coi đó như một lối thoát khỏi “sự lừa bịp đê tiện và mọi dục vọng”. Tuy nhiên cuốn tiểu thuyết Bà Bovary vẫn là một sức mạnh vạch trần một cách không khoan nhượng cái thực tế xấu xa của giai cấp tư sản và là một trong những kiểu mẫu về nghệ thuật tiểu thuyết.

Thực vậy, như toà án tư sản đã tố cáo, cuốn tiểu thuyết của Flaubert vạch ra thật “trần truồng” và “sống sượng”, có nghĩa là Flaubert không chịu che đậy cái sự thật đó bằng tấm màn che “lãng mạn” nào. Và chính chủ nghĩa hiện thực nghiêm ngặt của Flaubert là cái mà toà án tư sản gờm và kết án.

Flaubert căm ghét cái chủ nghĩa lãng mạn muốn tô son điểm phấn cho thực tại tư sản. Trong cuốn tiểu thuyết của ông, có một cảnh có thể xem như then chốt của tư tưởng và nghệ thuật Flaubert, đó là cảnh “hội nghị nông nghiệp”. Một thủ pháp độc đáo của nhà văn đã cài xen kẽ bài diễn thuyết của viên hội đồng tỉnh với những lời ngỏ tình của Rodolphe với Emma. Thế là, bên này ca ngợi chính quyền nhà vua sáng suốt, bên kia thì phàn nàn dư luận xã hội khắt khe, bên này thì nói toàn chuyện lợn, bò, cừu, ngựa, chọn giống, bón phân… bên kia thì ước mơ hạnh phúc, tình cảm cao đẹp, trời xanh, sông nước… Mới nghe tưởng đâu như một cuộc hoà tấu lỡ điệu, hai bên họ nhại lẫn nhau, nhưng xét cho cùng lại hoá ra họ rất thống nhất trong một bản hoà âm nội tại: một đằng là chính quyền giả dối, một đàng là tình yêu bịp bợm. Cho nên, chấm dứt của chuyện là cảnh một bà già đi ở được “bọn tư sản phởn phơ” tặng thưởng “mề đay” vì “nửa thế kỷ làm tôi đòi” , và cảnh chàng với nàng ngây ngất chia tay để chàng ở lại chờ dự tiệc. Rõ ràng là Flaubert vừa chế nhạo tình yêu lãng mạn vừa bóc trần xã hội tư sản bằng một thứ bút pháp tuyệt vời. Một đặc điểm của bút pháp tuyệt vời đó là cái tính khách quan của nó: Flaubert biết lẩn mình sau câu chuyện, không bao giờ để xem vào đó ý nghĩ, tình cảm chủ quan của mình một cách lộ liễu, mà hoàn toàn để cho những sự kiện khách quan, để cho bản thân các nhân vật tự nói lên. Chính cái đó làm tăng thêm tính tuyết phục rất cao của tiểu thuyết Flaubert.

Trong một bức thư gửi nhà tiểu thuyết Minna Kautsky (1885), F.Engels đã viết “… Theo ý tôi, một cuốn tiểu thuyết khuynh hướng xã hội chủ nghĩa làm đầy đủ sứ mệnh của nó khi mà, bằng một bức tranh trung thành về quan hệ thực tế, nó tiêu diệt những ảo tưởng ước lệ về bản chất của những quan hệ đó, nó lay chuyển chủ nghĩa lạc quan của thế giới tư sản, bắt buộc phải nghi ngờ tính vĩnh tồn của trật tự hiện hành, ngay cả khi tác giả không trực tiếp chỉ ra giải pháp, ngay cả khi lâm thời tác giả không tỏ rõ lập trường của mình”. Và Engels cũng đã nói: “…Tôi cho rằng khuynh hướng phải bộc lộ ra từ bản thân hoàn cảnh và hành động, mà không cần phải nói ra rõ ràng, nhà thơ không bắt buộc phải sẵn sàng đem lại cho người đọc cái giải pháp lịch sử tương lai của những xung đột xã hội mà ông mô tả”.

Thiết tưởng tiểu thuyết của Flaubert, với chủ nghĩa hiện thực nghiêm ngặt và nghệ thuật khách quan của nó, đã đáp ứng yêu cầu của Engels đối với tiểu thuyết được trau chuốt tinh vi đến mức khó lòng bỏ đi một chi tiết nào mà không làm hại tới nội dung của tác phẩm, Gustave Flaubert quả thật đã trở thành một bậc thầy của tiểu thuyết. Đến mức Maxim Gorky đã phải gọi ông là “nhà truyền giáo của cái đẹp, Helen của thế kỷ XIX, người đã từng dạy nhà văn các nước tôn trọng sức mạnh của ngòi bút, hiểu cái đẹp của nó.”

Tháng 12-1976

TRỌNG ĐỨC



Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
      Xin ủng hộ:  
       
Trả lời đề tài  [ 38 bài ] 
     
 



Đang truy cập 

Không có thành viên nào đang truy cập


Bạn không thể tạo đề tài mới
Bạn không thể viết bài trả lời
Bạn không thể sửa bài của mình
Bạn không thể xoá bài của mình
Bạn không thể gởi tập tin kèm
Hi, Khách 
Anonymous

Tên thành viên:

Mật khẩu:


Đề tài nổi bật 
1 • [Xuyên không] Ác Nhân Thành Đôi - Quỷ Quỷ Mộng Du

1 ... 77, 78, 79

[Cổ đại] Chỉ yêu nương tử tuyệt sắc - Mẹ Của Hiên Thiếu Gia

1 ... 51, 52, 53

3 • [Hiện đại - Trọng sinh] Sống lại có anh bên em là đủ - Liễu Như An

1 ... 35, 36, 37

4 • [Hiện đại] Hôn nhân bất ngờ Đoạt được cô vợ nghịch ngợm - Luật Nhi

1 ... 86, 87, 88

5 • [Xuyên không - Thú nhân] Kiếm sống nơi hoang dã - Tiêu Dương

1 ... 36, 37, 38

6 • [Xuyên không - Trùng sinh - Dị giới] Độc y thần nữ phúc hắc lãnh đế cuồng sủng thê - Nguyệt Hạ Khuynh Ca

1 ... 165, 166, 167

7 • [Hiện đại] Ông xã thần bí không thấy mặt - Cát Tường Dạ

1 ... 122, 123, 124

8 • [Hiện đại] Nhà tù nóng bỏng Tổng giám đốc tha cho tôi đi - Ái Tình Hoa Viên

1 ... 93, 94, 95

9 • [Xuyên không] Đích nữ nhị tiểu thư - Tình Đa Đa

1 ... 44, 45, 46

10 • List truyện ngôn tình hoàn + Ebook [Update 1/12]

1 ... 52, 53, 54

11 • [Hiện đại] Chọc vào hào môn Cha đừng động vào mẹ con - Cận Niên

1 ... 78, 79, 80

12 • [Hiện đại] Định mệnh anh và em - Quai Quai Băng

1 ... 132, 133, 134

13 • [Xuyên không] Tà vương phúc hắc sủng cuồng phi - Nạp Lan Dạ Anh

1 ... 38, 39, 40

[Cổ đại - Trọng sinh] Sủng thê làm hoàng hậu - Mạt Trà Khúc Kỳ

1 ... 53, 54, 55

15 • [Xuyên không] Cuộc sống điền viên của Tình Nhi - Ngàn Năm Thư Nhất Đồng

1 ... 180, 181, 182

16 • [Hiện đại - Trùng sinh - Điền văn] Tam cô nương nhà nông - Ma Lạt Hương Chanh

1 ... 47, 48, 49

17 • [Hiện đại] Nếu em nở rộ gió mát sẽ đến - Thịnh Thế Ái

1 ... 14, 15, 16

18 • [Xuyên không - Trùng sinh] Cách phát tài của thương phụ - Tiêu Tùy Duyên

1 ... 25, 26, 27

List truyện Xuyên không + Chủng điền văn + Trùng sinh hoàn (Update ngày 25/11)

1 ... 65, 66, 67

20 • [Hiện đại] Khinh Ngữ - Cửu Lộ Phi Hương

1 ... 22, 23, 24


Thành viên nổi bật 
Thư Niệm
Thư Niệm
Hạ Quân Hạc
Hạ Quân Hạc
Sunlia
Sunlia

Ngọc Nguyệt: Dạ chào cụ...
Snow cầm thú HD: == pai ngọ
Ngọc Nguyệt: Không. Cụ ôn thi đi.
Snow cầm thú HD: Uk, sao?
Ngọc Nguyệt: Thiên Chúa?
Snow cầm thú HD:
Ngọc Nguyệt: Cụ theo đạo không?
Snow cầm thú HD: Ờ thi 2 môn nửa là nghỉ tết
Ngọc Nguyệt: Mai cụ thi à?
Snow cầm thú HD: Hmm xì ăn cho ngập họng luôn đi, ta đi ngủ mai đi thi sớm
Ngọc Nguyệt: Okay, hay lắm, con cũng đang thèm mì tôm, lâu lắm rồi không ăn.
Snow cầm thú HD: Trước khi điều đó xảy ra :v ta ngồi ẻm hello kít ty cầu ngọ ăn mì tôm cả năm
Ngọc Nguyệt: Snow, cụ hồn lìa khỏi xác chưa, đến chỗ con để con thử cái trò cầu cơ online vừa tìm được nào.
Snow cầm thú HD: Khẳng định :v đi đây :3 bệnh thiệt
Snow cầm thú HD: Ngọ bởi vì gặp con nên ta bệnh liệt giường cần phải về chầu ngọc hoàng :D2
Ngọc Nguyệt: Snow, cụ chắc không?
Snow cầm thú HD: Ngọ cụ là đào hoa phong nhã k có êa :v
Ngọc Nguyệt: Khách sáo rồi. Không dám.
Đường Thất Công Tử: tại hạ xin thỉnh giáo :D2
Ngọc Nguyệt: ...Chậc, chung d đ chẳng lẽ không nghe tên nhau?
Đường Thất Công Tử: ngọc nguyệt nghe quen quen  :think:
Ngọc Nguyệt: Con không ế. Cụ đang nói cụ à?
Snow cầm thú HD: Tình hình là năm nay ế quá
Snow cầm thú HD: Ngọ :v ý kiến dề
Ngọc Nguyệt: =.= Chậc, vừa chào 1 câu... Sao lại chống ế vại cụ?
Snow cầm thú HD: Ngọ chơi game chống ế đi con
Ngọc Nguyệt: Cụ Snow.
Snow cầm thú HD: Game
Snow cầm thú HD: ĐTCT: bổ sung c34 đi r mình chuyển
Đường Thất Công Tử: chậm

Powered by phpBB © phpBB Group. Designed by Vjacheslav Trushkin.