Diễn đàn Lê Quý Đôn

Cấm đăng tin quảng cáo các lớp học, khoá học, hội thảo, tìm học sinh... Các bài quảng cáo sẽ bị xoá.


≧◠◡◠≦ ≧◉◡◉≦ ≧✯◡✯≦ ≧◔◡◔≦ ≧^◡^≦ ≧❂◡❂≦

Tạo đề tài mới Trả lời đề tài  [ 13 bài ] 

Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin

 
Có bài mới 20.03.2017, 15:38
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
HÀNH TINH THỨ 12

images

Tác giả: Zecharia Sitchin
Nhà xuất bản: Thế giới
Năm xuất bản: 2012
Đơn vị phát hành: Alpha Books
Loại bìa: Bìa mềm
Số trang: 568 (trang)
Chiều rộng: 14 (cm)
Chiều dài: 21 (cm)
Trọng lượng: 630 (g)


Giới thiệu

Qua nhiều năm, những bằng chứng kinh hoàng, những quan niệm tồn tại từ lâu đời đầy thách thức về nguồn gốc sự sống trên Trái đất của chúng ta dần dần dược hé mở. Những bằng chứng này đồng hành cùng người đọc trên hành trình khám phá sự tồn tại của một nhóm người ngoài hành tinh đã từng sinh sống trên thế giới.

Cuốn sách đầu tiên trong tuyển tập Earth Chronicles (Biên niên sử Trái đất) đã đưa ra những bằng chứng xác thực về sự tồn tại của một hành tinh huyền bí, Nibiru và giải thích lý do tại sao những “du hành đoàn” của hành tinh này lại đến trái đất hàng tỷ năm trước đây để định hình nên cuộc sống của loài người đương đại.

Cuốn sách dựa trên hàng loạt những nghiên cứu tỉ mỉ. “Hành tinh thứ 12” giúp cho người đọc có cơ hội biết đến hàng loạt những “sự thật” chứ không chỉ là sự hư cấu, một câu chuyện về Tạo hóa, trận Đại Hồng thủy, Tháp Babel, và những người Nefilim kết hôn với các con gái của loài người sinh ra các vị á thần vĩ đại. Bằng cách thêu dệt nên những câu chuyện dựa trên ngôn ngữ Kinh thánh, cuốn sách thực sự là “thách thức” đối với những quan điểm trước đây về nguồn gốc và đưa ra những những thông tin đáng giá về các giai đoạn lịch sử và tiền lịch sử của Trái đất và loài người.

Công ty cổ phần Alpha Books xin trân trọng giới thiệu cùng độc giả một cuốn sách ấn tượng về khởi nguyên Loài người, con đường hình thành phát triển và lý giải những thắc mắc của chúng ta về nguồn gốc của mình với hàng loạt các câu hỏi như:

Làm thế nào mà người Nefilim, những kẻ tìm vàng đến từ một hành tinh xa xôi, sử dụng phương pháp sinh sản vô tính để tạo ra những sinh vật theo đúng hình dạng của mình trên Trái đất?

Tại sao những vị “Chúa trời” này tìm cách hủy diệt nhân loại bằng trận Đại Hồng thủy 13.000 năm trước?

Điều gì sẽ xảy ra khi hành tinh của họ trở lại vùng phụ cận của Trái đất sau mỗi 36 thế kỷ? Kinh thánh và Khoa học có mâu thuẫn không?

Chúng ta có đơn độc không?


Thông tin tác giả

TÁC GIẢ Zecharia Sitchin (11/07/1920 – 09/10/2010) là một người Mỹ gốc Azerbaijani, ông là tác giả của nhiều cuốn sách lý giải về nguồn gốc của loài người liên quan đến những nhà du hành vũ trụ cổ đại. Ông đã từng tốt nghiệp Đại học London, đã từng nhà báo và biên tập viên ở Israel trong nhiều năm.

“Hành tinh thứ 12” được dịch ra hơn 20 thứ tiếng; nó cũng là cuốn sách đầu tiên của ông ra đời nhân kỷ niệm một bước ngoặt kép. Đầu tiên, nó trùng với dịp xuất bản cuốn thứ bảy và là cuốn cuối cùng trong loạt sáchBiên niên sử Trái đất; và thứ hai, nó đánh dấu mốc 30 năm kể từ lần đầu tiên xuất bản cuốn Hành tinh thứ mười hai, cuốn sách đầu tiên trong loạt sách đó.

Hành tinh thứ 12 của tác giả Zecharia Sitchin đã ra mắt tại Hà Nội và sẽ có mặt trên toàn quốc vào ngày 3/11/2012.

***

Trong tác phẩm có những kiến thức về các nền văn minh Ai Cập, Sumer ...



Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Xin ủng hộ:  
      
     

Có bài mới 21.03.2017, 08:40
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
Lời cảm ơn
  
Tác giả muốn bày tỏ lòng biết ơn tới những chuyên gia trong hơn một thế kỷ đã khám phá, giải mã, dịch và giải thích di vật chữ viết, nghệ thuật và văn hóa của vùng Cận Đông Cổ đại, cùng nhiều tổ chức và nhân viên với sự hào phóng và xuất chúng của mình đã cung cấp cho tác giả những cứ liệu hình ảnh và tư liệu làm căn cứ viết nên cuốn sách này.

Tác giả đặc biệt biết ơn Thư viện Công cộng New York nói chung và Phòng Phương Đông nói riêng; Thư viện Nghiên cứu (Phòng Đọc và Phòng Sinh viên Phương Đông) của Bảo tàng Anh, London; Thư viện Nghiên cứu của Trường Thần học Do Thái, New York; và sự hỗ trợ bằng hình ảnh của Ban Quản trị Bảo tàng Anh, Quản lý cổ vật Assyria và Ai Cập; Giám đốc Bảo tàng Vorderasiatisches, Staatliche Museen, Đông Berlin; Bảo tàng University, Philadelphia; Bảo tàng quốc gia Pháp (Bảo tàng Louvre); Giám đốc Bảo tàng Cổ vật, Aleppo; Cơ quan Quản lý Vũ trụ và Hàng không Mỹ.

CHÚ THÍCH CỦA TÁC GIẢ

Cuốn Hành tinh thứ Mười hai được xuất bản và đến tay độc giả lần này nhân dịp kỷ niệm một bước ngoặt kép. Đầu tiên, nó trùng với dịp xuất bản cuốn thứ 7 và là cuốn cuối cùng trong loạt sách Biên niên sử Trái đất; và thứ hai, nó đánh dấu mốc 30 năm kể từ lần đầu tiên xuất bản cuốn Hành tinh thứ Mười hai, cuốn đầu tiên trong loạt sách đó.

Trong lịch sử ngành xuất bản, đặc biệt là thể loại phi hư cấu (non-fiction), hiếm có cuốn sách nào được xuất bản lâu như vậy. Cuốn Hành tinh thứ Mười hai không những đạt được mức kỷ lục về thời gian mà đạt một kỷ lục khác: cuốn sách này là ấn phẩm thứ 45 của phiên bản sách bìa mềm Avon Books đầu tiên; ngoài ra nó còn trùng với sự kiện cuốn sách được dịch ra ngôn ngữ thứ 22 (tiếng Việt). Được xuất bản và tái bản bằng tiếng Anh và nhiều ngôn ngữ khác dưới các hình thức khác nhau: bìa cứng, bìa mềm, sách bỏ túi, sách đại chúng và các hình thức khác (bao gồm bản chữ Braille cho người mù và sách đọc qua băng), cuốn sách này đã đến tay hàng triệu độc giả, được trích dẫn (hoặc trích dẫn sai…) trong nhiều cuốn sách khác, được bình luận và tranh cãi trên vô số bài báo, các chương trình phát thanh, truyền hình và hơn nửa triệu website. Xét theo mọi tiêu chí, đây là một cuốn sách “kinh điển”.

Khi bắt tay vào viết cuốn sách này, tôi không hề nghĩ rằng nó sẽ là cuốn sách được mọi người chú ý nhiều nhất, hay sẽ là phát súng mở đầu cho một loạt sách 7 cuốn (cộng thêm 4 cuốn “đi kèm”). Thực tế, tôi không hề nghĩ rằng tựa đề của cuốn sách này lại có từ “hành tinh”. Tất cả những gì tôi muốn lúc đó là tìm ra ai là người Nefilim được đề cập trong Kinh thánh. Việc khám phá ra rằng họ chính là người Anunnaki (“Người đến Mặt Đất từ Thiên Đường”) theo quan niệm của người Sumer đã mở ra trước mắt tôi những hướng nghiên cứu và nhận thức mới. Bước đột phá lớn nhất chính là nhận thức rằng thiên sử thi về Đấng Sáng tạo của người Sumer/Babylon chính là một tài liệu khoa học phức tạp. Từ đây những kết luận liên quan đến sự tồn tại của một hành tinh nữa trong Hệ Mặt trời của chúng ta, đến nguồn gốc sự sống trên Trái Đất và cuộc du hành vũ trụ trong quá khứ đã cho thấy trước một loạt những khám phá tiếp theo về thiên văn học, di truyền học và các lĩnh vực khoa học khác mà 30 năm trước chúng ta không thể nghĩ tới.

Cuốn sách này chỉ ra rằng không có mâu thuẫn giữa Kinh thánh và Thuyết Tiến hóa. Kinh thánh tồn tại bởi tôi tin rằng nó tiết lộ cho chúng ta sự thật về nguồn gốc của mình – và rằng CHÚNG TA KHÔNG ĐƠN ĐỘC.

ZECHARIA SITCHIN

New York, tháng 10 năm 2006


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 21.03.2017, 08:42
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
PHẦN MỞ ĐẦU

SÁNG THẾ KÝ
    
Kinh Cựu ước đã ngấm vào cuộc đời tôi từ thời thơ ấu. Khi ấp ủ ý tưởng về cuốn sách này gần 50 năm trước, tôi không hề ý thức được về những cuộc tranh luận dữ dội giữa Thuyết Tiến hóa và Kinh thánh sau này. Nhưng khi còn là một cậu học trò học tập Sáng Thế Ký bằng tiếng Hebrew gốc, tôi đã hình thành nên mâu thuẫn của riêng mình. Một ngày nọ, khi chúng tôi đọc trong chương VI của cuốn Sáng Thế Ký rằng khi Chúa quyết định hủy diệt Nhân loại bằng một trận Đại Hồng thủy, “những đứa con của chúa”, những người kết hôn với con gái của Loài người, đã xuống Trái Đất. Trong tiếng Hebrew họ được gọi là Nefilim; thầy giáo tôi lúc đó đã giải thích rằng thuật ngữ này có nghĩa là “người khổng lồ”; nhưng tôi không nhất trí với cách lý giải đó: Chẳng phải nó có nghĩa bóng là “Người được cử xuống” Trái đất đó sao? Tôi bị thầy khiển trách và buộc phải chấp nhận cách giải thích truyền thống.

Trong những năm tiếp theo, khi tôi được học các môn học về ngôn ngữ, lịch sử và khảo cổ học của vùng Cận Đông cổ đại, người Nefilim trở thành một nỗi ám ảnh. Các phát hiện khảo cổ và việc giải mã các tư liệu cổ cùng các sử thi của người Sumer, Babylon, Assyria, Hittite, Canaanite và các dân tộc khác đã ngày càng khẳng định tính chính xác của các cứ liệu trong Kinh thánh liên quan tới các vương quốc, thành phố, các vị vua, địa danh, đền thờ, các tuyến đường giao thương, đồ tạo tác, công cụ và các phong tục của người xưa. Thế nên chẳng phải đã đến lúc chúng ta nên chấp nhận lời lẽ của các tư liệu cổ đại đề cập đến người Nefilim như những vị khách đến với Trái đất từ Thiên đường rồi sao?

Kinh Cựu ước liên tục khẳng định: “Ngai vàng của Đức Giê-hô-va ở trên Thiên đường” – “từ trên Thiên đường Chúa quan sát Trái đất”. Kinh Tân ước nói về “Cha của Chúng ta, người ở trên Thiên đường”. Nhưng độ tin cậy của Kinh thánh đã bị lung lay bởi sự ra đời và được chấp nhận rộng rãi Thuyết Tiến hóa. Nếu Nhân loại là kết quả của quá trình tiến hóa thì hiển nhiên họ không phải được tạo ra cùng một lúc bởi Đức Chúa trời, người mà trong khi suy nghĩ đã phán rằng: “Hãy tạo ra Adam như hình ta và theo tượng ta”. Người cổ đại đều tin rằng các vị thần đến với Trái đất từ Thiên đường và có thể tùy thích bay lên Thiên đường. Nhưng những câu chuyện đó chưa bao giờ được coi là đáng tin cậy khi ngay từ đầu các chuyên gia đã xếp chúng vào dạng thần thoại.

Các tài liệu về vùng Cận Đông cổ đại bao gồm vô số những tư liệu về thiên văn đã đề cập rõ ràng về một hành tinh mà từ đó các phi hành gia hay “vị thần” này đến Trái đất. Tuy nhiên, 150 năm trước, khi các chuyên gia giải mã và dịch một danh sách cổ về các hành tinh, các nhà thiên văn học lúc đó vẫn chưa biết về sao Diêm vương (hành tinh này chỉ được xác định vào năm 1930). Vậy làm sao họ có thể chấp nhận bằng chứng chứng tỏ sự tồn tại của một thành viên nữa trong Hệ Mặt trời? Giống như người cổ đại, hiện giờ chúng ta cũng đã biết thêm về các hành tinh bên ngoài sao Thổ, tại sao lại không chấp nhận bằng chứng cổ đại về sự tồn tại của Hành tinh thứ Mười hai?

Khi tự mình bước ra khám phá vũ trụ, chúng ta hơn bao giờ hết cần có một cái nhìn mới mẻ và chấp nhận những tư liệu cổ xưa đó. Giờ đây các phi hành gia đã đặt chân lên Mặt trăng và những con tàu không người lái khám phá các hành tinh khác, thì chẳng có cớ nào lại không tin rằng một nền văn minh trên một hành tinh khác tiến bộ hơn chúng ta đã từng có khả năng đưa các phi hành gia của mình đổ bộ xuống Trái đất vào thời điểm nào đó trong quá khứ.

Thực tế, nhiều tác giả nổi tiếng cho rằng những kỳ quan cổ đại như kim tự tháp hay các bức tượng đá khổng lồ chắc chắn đã được tạo ra bởi những vị khách đến từ hành tinh khác có nền văn minh tiến bộ - bởi hiển nhiên loài người nguyên thủy không thể tự mình đạt đến công nghệ cần thiết. Thêm một ví dụ nữa, gần 6.000 năm trước, làm thế nào nền văn minh Sumer nở rộ một cách đột ngột đến vậy mà không có dấu hiệu báo trước? Nhưng vì các tác giả đó thường không thể chỉ ra khi nào, cách nào và hơn hết thảy là từ đâu mà những vị khách từ vũ trụ đó đến Trái đất nên những câu hỏi gợi trí tò mò của họ vẫn không có lời giải.

Phải mất 30 năm nghiên cứu, lần tìm những nguồn tư liệu cổ xưa và nhìn nhận chúng theo nghĩa đen, tôi mới tái tạo được trong đầu mình bối cảnh liên tục và hợp lý của các sự kiện thời tiền sử. Bởi vậy, cuốn Hành tinh thứ Mười hai này ra đời với mục đích tìm cách cung cấp cho độc giả câu trả lời thuyết minh cho những câu hỏi cụ thể về Khi nào, Thế nào, Tại sao và Từ đâu. Bằng chứng mà tôi viện dẫn chủ yếu nằm trong chính các tư liệu và hình ảnh cổ.

Trong cuốn sách các bạn đang cầm trên tay này, tôi tìm cách giải mã một thuyết nguồn gốc vũ trụ phức tạp tương tự như các thuyết khoa học hiện đại trong việc giải thích cách thức hình thành Hệ Mặt trời, một hành tinh lạ xâm nhập vào quỹ đạo Mặt trời và Trái đất cùng các phần khác của Hệ Mặt trời hình thành.

Bằng chứng mà tôi đưa ra bao gồm những bản đồ thiên văn đề cập đến đường bay từ Trái đất tới Hành tinh đó, Hành tinh thứ Mười hai. Vậy nên theo trình tự, tiếp sau là sự hình thành đầy ấn tượng của những cộng đồng người Nefilim đầu tiên trên Trái đất: những người lãnh đạo của họ được đặt tên; các mối quan hệ, tình yêu, lòng ghen tuông, thành tựu và những cuộc đấu tranh tranh giành quyền lực được miêu tả; thực chất về “sự bất tử” của các vị thần được lý giải.

Trên hết, cuốn Hành tinh thứ Mười hai hướng tới mục đích lần theo những sự kiện đáng nhớ dẫn tới việc hình thành Con người và những phương pháp tiến bộ hoàn chỉnh công việc đó.

Cuốn sách còn đề cập đến mối quan hệ phức tạp giữa Con người và các chúa tể nhằm đem lại cái nhìn mới mẻ về ý nghĩa của các sự kiện trong Vườn Địa Đàng, về Tháp Babel, về trận Đại Hồng thủy. Cuối cùng, Con người vốn được Đấng Sáng tạo nhào nặn về mặt sinh học và vật chất lại ép những vị thần của mình rời bỏ Trái đất.

Cuốn sách này cho rằng chúng ta không đơn độc trong hệ Mặt trời. Điều này có thể củng cố thêm chứ không loại trừ tín điều về một Đấng Tối cao của vạn vật. Vì nếu như người Nefilim đã tạo ra Con người trên Trái đất, có thể lúc đó họ chỉ đang thực hiện một Tổng Kế hoạch lớn lao hơn mà thôi.

Z. SITCHIN

New York, tháng 2năm 1977

NGUỒN TƯ LIỆU

Nguồn tư liệu chính cho các đoạn trích dẫn Kinh thánh trong cuốn Hành tinh thứ Mười hai là cuốn Kinh Cựu ước bản tiếng Hebrew gốc. Cần phải nhớ rằng tất cả những bản dịch được tham khảo – những bản dịch chủ yếu được liệt kê ở cuối sách – đều chỉ là những bản dịch hay diễn giải. Trong phân tích cuối cùng, tư liệu có giá trị chính là những gì được viết trong cuốn kinh gốc tiếng Hebrew.

Trong phiên bản cuối cùng được trích dẫn trong cuốn Hành tinh thứ Mười hai, tôi đã so sánh các bản dịch hiện có với nhau và với bản gốc tiếng Hebrew cùng các tư liệu/chuyện kể tương đương của người Sumer và Akkad để rút ra những gì mà tôi tin là chính xác nhất.

Nhiều chuyên gia đã tham gia diễn giải các tư liệu của người Sumer, Assyria, Babylon và Hittite trong hơn một thế kỷ. Sau quá trình giải mã chữ viết và ngôn ngữ là quá trình chuyển thể, chuyển chữ và cuối cùng là dịch. Trong một số trường hợp, ta có thể lựa chọn giữa các bản dịch hay diễn giải khác nhau chỉ bằng cách thẩm tra bản chuyển thể và chuyển chữ trước là được. Trong các trường hợp khác, cách hiểu của một chuyên gia đương thời có thể mang lại cái nhìn mới mẻ cho một bản dịch trước đó.

Danh sách các nguồn tư liệu vùng Cận Đông trình bày ở cuối cuốn sách này được thể hiện từ những tư liệu cổ nhất đến mới nhất và được nối tiếp bằng các ấn phẩm của các chuyên gia mà trong đó ta có thể tìm thấy những đóng góp quý giá vào quá trình tìm hiểu những tư liệu này.


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
     
Có bài mới 21.03.2017, 08:54
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
CHƯƠNG 1

SỰ KHỞI ĐẦU BẤT TẬN


    
Trong số những bằng chứng chúng tôi tích lũy để làm cơ sở cho kết luận của mình, bằng chứng số một chính là Con người. Nói theo nhiều cách khác nhau, Người Hiện đại - Homo sapiens – là một kẻ xa lạ trên Trái đất.

Ngay từ khi Charles Darwin khiến các chuyên gia và các nhà thần học đương thời choáng váng về bằng chứng của sự tiến hóa, sự sống trên Trái đất được lần theo Loài người và các loài linh trưởng, động vật có vú, động vật có xương sống và tiếp sau là đến các dạng sống thấp hơn cho đến thời điểm hàng tỉ năm về trước, khi sự sống được cho là đã khởi đầu.

Nhưng khi đạt được kết luận về sự khởi đầu này và bắt đầu dự tính những khả năng tồn tại sự sống ở nơi nào khác trong hệ Mặt trời và xa hơn nữa, các chuyên gia lại trăn trở về sự sống trên Trái đất: Vì một lý do nào đó, sự sống không thuộc về nơi đây. Nếu sự sống bắt đầu bằng một chuỗi các phản ứng hóa học tự phát, tại sao sự sống trên Trái đất chỉ có một khởi nguồn duy nhất mà không có vô số những khởi nguồn tình cờ khác? Và tại sao tất cả dạng sống trên Trái đất chứa quá ít những nguyên tố hóa học đầy rẫy trên Trái đất và quá nhiều những nguyên tố dạng hiếm trên hành tinh của chúng ta?

Vậy có phải sự sống đến với Trái đất từ một nơi nào khác?

Vị trí của Con người trong chuỗi tiến hóa này đã tạo nên câu hỏi đó. Với một mảnh sọ tìm thấy ở đây, một chiếc xương hàm ở kia, ban đầu các chuyên gia tin rằng Con người có nguồn gốc từ châu Á khoảng 500.000 năm trước. Nhưng khi các hóa thạch cổ xưa hơn được phát hiện, người ta thấy rõ là cỗ máy tiến hóa quay chậm hơn rất nhiều. Giờ đây thời điểm khởi đầu của loài khỉ không đuôi tổ tiên của Con người được đưa về 25.000.000 năm trước, một con số gây sửng sốt. Những phát hiện ở khu vực Đông Phi đã cho thấy có sự chuyển tiếp sang khỉ giống người (Hominids) khoảng 14.000.000 năm trước. Khoảng 11.000.000 năm sau, loài khỉ hình người đầu tiên xứng đáng được xếp vào chủng Homo xuất hiện tại khu vực này.

Loài đầu tiên được coi là thực sự giống con người - “Loài Advanced Australopithecus” (Vượn người Phương nam Tiến bộ) – tồn tại ở một số khu vực tại châu Phi khoảng 2.000.000 năm về trước. Mất thêm 1.000.000 năm nữa loài Homo erectus (Người vượn Đứng thẳng) mới xuất hiện. Cuối cùng, sau 900.000 năm nữa, Người Nguyên thủy đầu tiên xuất hiện và được gọi là Neanderthal theo tên địa danh nơi hài cốt của họ lần đầu tiên được phát hiện.

images

Hình 1

Tuy trải qua thời gian hơn 2.000.000 năm từ Người Vượn Phương nam Tiến bộ đến người Neanderthal nhưng công cụ của hai nhóm người này – những hòn đá có cạnh sắc – lại gần như giống nhau; và hình dáng bề ngoài của chính hai nhóm người này (như chúng ta hình dung) cũng khó có thể phân biệt được.

Rồi sau đó, khoảng 35.000 năm trước, một chủng Người mới - Homo sapiens (Người Tinh khôn) – xuất hiện một cách đột ngột, không thể lý giải nổi cứ như từ trên trời rơi xuống và quét sạch người Neanderthal khỏi bề mặt Trái đất. Chủng Người mới có tên là Cro-Magnon này có hình dáng giống với chúng ta đến mức nếu họ cũng mặc những bộ quần áo như chúng ta, thì họ có thể mất hút trong các đám đông ở bất kỳ thành phố châu Âu hay châu Mỹ nào. Vì những bức tranh hang động kỳ vĩ mà họ tạo ra, nên ban đầu họ được gọi là “Người Hang động”. Trong thực tế, họ tự do lang thang khắp địa cầu nhờ biết cách xây dựng chỗ trú ẩn và nhà cửa bằng đá và da thú ở bất kỳ nơi nào họ đặt chân đến.

Trong hàng triệu năm, công cụ của Loài người chỉ đơn giản là những hòn đá với những hình dáng hữu dụng. Còn người Cro-Magnon lại biết làm ra những công cụ đặc biệt là các vũ khí bằng gỗ và xương thú. Người Cro-Magnon cũng không còn là “loài khỉ trần truồng” nữa, vì họ đã biết dùng da thú làm quần áo. Xã hội của họ là xã hội có tổ chức; họ sống trong các thị tộc theo chế độ phụ hệ. Những bức họa hang động của họ thể hiện tính nghệ thuật và chiều sâu cảm xúc, những bức họa và điêu khắc của họ minh chứng cho một số dạng “tôn giáo”, thể hiện qua việc thờ cúng Nữ thần Mẹ, vị thần có những lúc được mô tả qua hình lưỡi liềm của Mặt trăng. Họ chôn cất người chết, vì thế chắc rằng họ có một số triết lý về sự sống, cái chết và thậm chí là sự luân hồi nữa.

Với sự xuất hiện bí ẩn và không lý giải nổi của người Cro-Magnon, câu hỏi trên càng trở nên phức tạp hơn. Vì qua những bộ hài cốt khác của Người Hiện đại được phát hiện (tại các địa điểm như Swanscombe, Steinheim và Montmaria), người ta thấy rõ là Người Cro-Magnon có nguồn gốc thậm chí còn sớm hơn cả Người Homo sapiens sinh sống ở Tây Á và Bắc Phi khoảng 250.000 năm trước thời của Người Cro-Magnon.

Sự xuất hiện của Người Hiện đại chỉ 700.000 năm sau người Homo erectus và khoảng 200.000 năm trước Người Neanderthal là hoàn toàn bất hợp lý. Người ta cũng thấy rõ rằng Người Homo sapiens đã có sự ly khai cực lớn khỏi quá trình tiến hóa chậm chạp đến mức nhiều đặc trưng của chúng ta, chẳng hạn như khả năng nói, hoàn toàn không liên quan gì đến các loài linh trưởng trước đó.

Giáo sư Theodosius Dobzhansky (tác phẩm Mandkind evolving – tạm dịch: Quá trình Tiến hóa của Nhân loại), một chuyên gia nổi tiếng về đề tài này cũng đặc biệt lúng túng với thực tế là sự phát triển này diễn ra trong thời kỳ Trái đất đang trong Kỷ Băng hà, thời kỳ không thuận lợi nhất cho quá trình tiến hóa. Với việc chỉ ra rằng ở Người Homo sapiens hoàn toàn thiếu vắng những nét riêng biệt của các chủng người trước mà chúng ta đã biết và có một số đặc điểm chưa từng xuất hiện trước đây, ông rút ra kết luận rằng: “Người Hiện đại có nhiều họ hàng thân cận hóa thạch nhưng không có tổ tiên; thế nên nguồn gốc của Người Homo sapiens trở thành một câu hỏi lớn.”

Vậy làm thế nào mà tổ tiên của Người Hiện đại xuất hiện vào khoảng 300.000 năm trước, thay vì 2.000.000 hay 3.000.000 năm trong tương lai theo đúng quy trình phát triển tiến hóa tiếp theo? Có phải chúng ta đến với Trái đất từ một nơi nào khác, hay theo như Kinh Cựu ước và các nguồn thông tin cổ đại khác, chúng ta được tạo ra bởi các vị thần?

Chúng ta không biết nơi khởi đầu của nền văn minh và cách thức phát triển của nó trong trường hợp nó có sự khởi đầu. Câu hỏi “Tại sao nền văn minh lại diễn ra?” vẫn chưa có lời đáp bởi vì như đa số các chuyên gia thừa nhận trong thất vọng rằng với tất cả dữ liệu đã chỉ cho thấy cho thấy Loài người đáng lẽ vẫn chưa có nền văn minh. Không có lý do rõ ràng nào cho thấy chúng ta phải văn minh hơn những bộ lạc nguyên thủy trong các khu rừng rậm Amazon hay những khu vực hẻo lánh của New Guinea.

Như chúng ta thường được nghe, những bộ lạc này vẫn sinh sống như thời kỳ Đồ đá bởi vì họ bị cô lập. Nhưng cô lập khỏi cái gì? Nếu như họ cũng sinh sống trên Trái đất như chúng ta, tại sao họ không tự mình đạt đến những tri thức về khoa học và công nghệ mà chúng ta vẫn coi là mình đạt được.

Tuy nhiên vấn đề rắc rối thực sự ở đây không phải là sự lạc hậu của bộ lạc Bushman mà là sự tiến bộ của chúng ta, bởi hiện nay người ta thừa nhận rằng điển hình cho quá trình tiến hóa bình thường của Con người vẫn phải là bộ lạc Bushman chứ không phải là chúng ta ngày nay. Con người mất khoảng 2.000.000 năm để đạt đến “nền công nghiệp công cụ” từ việc sử dụng những hòn đá nhặt được cho đến việc nhận ra rằng họ có thể đẽo gọt và tạo hình những hòn đá đó cho phù hợp hơn với mục đích sử dụng của mình. Vậy tại sao không phải là 2.000.000 năm nữa để biết cách sử dụng các vật liệu khác và thêm 10.000.000 năm nữa để tinh thông toán học, cơ khí và thiên văn học? Vậy mà chúng ta chỉ mất chưa đầy 50.000 năm tính từ thời Người Neanderthal để đưa người lên Mặt Trăng.

Vậy, có phải chúng ta và những tổ tiên Địa Trung Hải của mình thực sự tự đạt được nền văn minh tiến bộ này?

Tuy Người Cro-Magnon không xây dựng những tòa nhà chọc trời, cũng không sử dụng kim loại, nhưng hiển nhiên sự xuất hiện của họ là một sự tiến hóa đột ngột và mang tính cách mạng. Khả năng cơ động, khả năng xây dựng nhà cửa, mong muốn mặc quần áo, những công cụ tự sản xuất, nền nghệ thuật của họ – tất cả tạo nên một nền văn minh phát triển cao bất ngờ phá vỡ sự khởi đầu bất tận của nền văn hóa Nhân loại đã trải qua hàng triệu năm và đi lên với một tốc độ chậm chạp đầy khó khăn.

Tuy các chuyên gia không thể lý giải được sự xuất hiện của Người Homo sapiens và nền văn minh của Người Cro-Magnon, nhưng đến nay không ai hoài nghi về nơi khởi nguồn của nền văn minh này: vùng Cận Đông. Những khu vực cao nguyên và đồi núi trải dài theo hình bán nguyệt từ Dãy Zagros ở phía Đông (khu vực biên giới giữa Iran và Iraq ngày nay) tới các dãy Ararat và Taurus ở phía Bắc, rồi đi xuống, hướng về phía Tây và phía Nam, tới vùng đồi thuộc Syria, Lebanon và Israel đầy rẫy những hang động nơi lưu giữ những bằng chứng về Người Hiện đại thời tiền sử.

HShanidar, một trong những hang động như vậy, nằm ở phía đông bắc hình bán nguyệt của nền văn minh. Ngày nay, những thổ dân người Cuốc (Kurd) hoang dã vẫn lấy các hang động ở khu vực này làm nơi trú ẩn trong cho mình và gia súc trong mùa đông lạnh giá. Vậy là vào một đêm đông lạnh giá 44.000 năm trước, một gia đình 7 thành viên (trong số đó có 1 em bé) đã trú ẩn trong hang Shanidar.

images

Hình 2

Năm 1957, hài cốt của họ − có bằng chứng cho thấy họ bị đè chết bởi một trận lở đá − được Ralph Solecki bất ngờ phát hiện ra trong khi tới khu vực này để tìm kiếm bằng chứng về Người tiền sử. Khám phá này còn hơn cả những gì ông mong đợi, khi các lớp trầm tích được gạt đi cho thấy chiếc hang này đã lưu giữ một hồ sơ rõ ràng về nơi ở của Con người ở khu vực này trong khoảng 100.000 tới 13.000 năm trước.

Những bằng chứng thể hiện trong bộ hồ sơ này cũng gây ngạc nhiên như chính nó vậy. Nó cho thấy rằng nền văn hóa của Nhân loại không hề đi lên mà còn đi xuống. Bắt đầu từ một tiêu chuẩn nhất định, những thế hệ tiếp theo không cho thấy sự tiến bộ thêm nào thay vì những tiêu chuẩn ít tiến bộ hơn về đời sống văn minh. Và khoảng từ năm 27000 TCN tới năm 11000 TCN, sự suy thoái này xuống đến mức Con người gần như hoàn toàn không còn thói quen định cư. Người ta cho rằng do nguyên nhân khí hậu nên Con người gần như biến mất khỏi toàn bộ khu vực trên trong khoảng 16.000 năm.

Và rồi, khoảng vào năm 11000 TCN, Người Tinh khôn xuất hiện trở lại với khả năng sinh tồn mới và một nền văn hóa cao hơn đến mức không lý giải nổi.

Dường như có một vị huấn luyện viên vô hình trong khi quan sát màn trình diễn chệch choạc của con người đã tung vào sân một đội hình qua huấn luyện tràn đầy sức mạnh và tinh nhuệ hơn để thay thế cho những cầu thủ đã kiệt sức.

***

Trải qua hàng triệu năm khởi đầu bất tận của mình, Con người là đứa con của Mẹ Tự nhiên; họ tồn tại bằng cách hái lượm thực phẩm hoang dại, săn động vật hoang dã và bắt chim trời cá nước. Nhưng ngay khi thói quen định cư của Con người phai nhạt, ngay khi họ rời bỏ nơi ở của mình, khi các thành tựu tư liệu và nghệ thuật của họ dần biến mất – đột nhiên Con người trở thành nông dân mà không hề có lý do rõ ràng và không có bất cứ thời kỳ chuẩn bị nào được biết đến trước đó.

Tổng kết công trình nghiên cứu của nhiều chuyên gia nổi tiếng về đề tài này, R. J. Braidwood và B. Howe (hai tác giả của cuốn Prehistoric Investigations in Iraqui Kurdistan – tạm dịch: Nghiên cứu tiền sử về người Kurd ở Iraq) kết luận rằng các nghiên cứu di truyền học đã xác nhận những phát hiện khảo cổ và khẳng định nền nông nghiệp bắt nguồn từ chính nơi Người Tinh khôn xuất hiện trước đó cùng với nền văn minh nguyên sơ đầu tiên của mình: vùng Cận Đông. Đến nay chúng ta có thể khẳng định rằng hình thức canh tác nông nghiệp đã được phổ biến khắp thế giới từ khu vực đồi núi và cao nguyên hình bán nguyệt này.

Sử dụng các phương pháp giám định niên đại bằng phóng xạ cacbon và di truyền học thực vật phức tạp, nhiều chuyên gia thuộc các lĩnh vực khoa học khác nhau đã nhất trí với kết luận rằng kinh nghiệm canh tác đầu tiên của Con người chính là việc trồng lúa mỳ và lúa mạch, hẳn là kết quả của quá trình thuần dưỡng các loại lúa mì emmer hoang dại. Cứ cho là bằng cách nào đó Con người đã trải qua một quá trình tự học hỏi cách thức thuần dưỡng, gieo trồng và canh tác một loài cây hoang dại thì các chuyên gia vẫn tỏ ra bối rối trước vô số những loại cây trồng và ngũ cốc khác thiết yếu cho sự tồn tại và tiến bộ không ngừng của con người ở vùng Cận Đông. Các loại cây trồng được luân canh kế vụ nhau một cách nhanh chóng này bao gồm kê, lúa mạch đen, lúa mì spelt trong số các loại ngũ cốc ăn được; cây lanh cho sợi và dầu ăn; và rất nhiều cây bụi kết trái và cây ăn quả.

Trong các trường hợp này, loại cây trồng đó hiển nhiên đã được thuần dưỡng ở vùng Cận Đông cả thiên niên kỷ trước khi đến châu Âu. Có vẻ như vùng Cận Đông là một kiểu phòng thí nghiệm sinh học di truyền được điều hành bởi một bàn tay vô hình nhằm thường xuyên tạo ra từng loại cây trồng mới được thuần dưỡng.

Các chuyên gia nghiên cứu về nguồn gốc của cây nho đã đưa ra kết luận rằng việc canh tác loài cây này được khởi đầu ở những ngọn núi quanh vùng bắc Mesopotamia, Syria và Palestine. Không có gì ngạc nhiên cả. Kinh Cựu ước cũng cho rằng Noah đã “trồng một vườn nho” (và thậm chí đã bị say rượu nho) sau khi con thuyền của ông đáp xuống ngọn núi Ararat khi nước lụt của trận Đại Hồng thủy rút đi. Cũng giống như kết luận của các chuyên gia, Kinh thánh cũng đề cập đến nơi khởi đầu canh tác cây nho ở những ngọn núi phía bắc vùng Mesopotamia.

Táo, lê, ô-liu, sung, hạnh nhân, hồ trăn, cây óc chó – tất cả đều có nguồn gốc từ vùng Cận Đông và từ đây chúng được phổ biến tới châu Âu và các miền đất khác trên thế giới. Thực tế, chúng ta không thể không xác nhận rằng Kinh Cựu ước đã đi trước các chuyên gia vài thiên niên kỷ trong việc xác định khu vực xuất hiện cây ăn quả đầu tiên trên thế giới: “Và Đức Chúa trời trồng một cây ăn quả trong Vườn Địa Đàng, về phía đông… Và Đức Chúa trời cho mọc lên từ Mặt đất từng loại cây đẹp mắt và cho trái ngọt.”

Địa điểm chung của “Vườn Địa Đàng” được đề cập đến trong nhiều phiên bản Kinh thánh. Đó là khu vực “về phía đông” – phía đông của Israel. Đó là vùng đất được bồi đắp bởi 4 dòng sông lớn, hai dòng sông trong số đó là Tigris và Euphrates.

Chúng ta không thể nghi ngờ gì việc cuốn Sáng Thế Ký đề cập đến nơi xuất hiện cây ăn trái đầu tiên trên vùng cao nguyên phía bắc Mesopotamia, nơi khởi nguồn của những dòng sông này. Kinh thánh và khoa học hoàn toàn khớp với nhau.

Thực tế là nếu chúng ta đọc cuốn Sáng Thế Ký bằng tiếng Hebrew gốc không phải như một cuốn sách về thần học mà là một tài liệu khoa học, chúng ta sẽ thấy rằng cuốn sách này cũng mô tả chính xác quá trình thuần dưỡng cây trồng. Khoa học đã chứng minh rằng quá trình thuần dưỡng đi từ các loài cỏ dại tới ngũ cốc hoang dại tới ngũ cốc canh tác, tiếp theo là các loại cây bụi kết trái và cây ăn quả. Đây chính xác là quá trình được mô tả chi tiết trong chương đầu tiên của cuốn Sáng Thế Ký.

Và Đức Chúa trời phán rằng:

“Đất phải sinh cây cỏ;

ngũ cốc kết hạt giống;

cây trái kết quả, tùy theo hạt mầm trong đất.”

Như vậy:

Đất sinh cây cỏ;

ngũ cốc kết hạt tùy theo loại,

cây kết quả có hạt trong mình, tùy theo loại.

Cuốn Sáng Thế Ký tiếp tục cho ta biết rằng Con người sau khi bị trục xuất khỏi Vườn Địa Đàng đã phải lao động khổ cực để trồng cây lương thực. Đức Chúa trời nói với Adam: “Ngươi sẽ phải làm đổ mồ hôi trán mới có ăn”. Và sau đó, “Abel chăn chiên, còn Cain thì làm ruộng.” Kinh thánh cho ta thấy Con người đã trở thành người chăn nuôi ngay sau khi là người trồng trọt.

Các chuyên gia nhất trí cao với chuỗi sự kiện được đề cập trong cuốn Kinh thánh này. Khi phân tích nhiều học thuyết về quá trình thuần hóa động vật, F. E. Zeuner (Domestication of Animals − tạm dịch: Thuần hóa động vật) nhấn mạnh rằng Con người không thể “có thói quen nuôi nhốt hay thuần hóa động vật trước khi đạt tới giai đoạn sinh sống thành từng đơn vị xã hội với quy mô nhất định.” Những cộng đồng dân cư – tiền đề cho việc thuần hóa động vật này – được hình thành sau quá trình thay đổi của nền nông nghiệp.

Loài vật đầu tiên được thuần hóa là chó, tuy không nhất thiết để làm người bạn tốt nhất của Con người nhưng chắc chắn là để làm thức ăn. Việc thuần hóa này được cho là đã diễn ra vào khoảng năm 9500 TCN. Những bộ xương chó đầu tiên được tìm thấy ở Iran, Iraq và Israel.

Cừu là loại được thuần hóa cùng thời gian với loài chó; trong hang Shanidar có những bộ xương cừu từ khoảng năm 9000 TCN, cho thấy rất nhiều cừu non bị giết để lấy thịt và da hàng năm. Ngay sau đó là dê, loài vừa làm thức ăn vừa cung cấp thêm sữa; lợn; gia súc có sừng; rồi gia súc không sừng là những loài tiếp theo được thuần hóa.

Trong tất cả các trường hợp trên, quá trình thuần hóa đều khởi nguồn ở vùng Cận Đông.

Sự thay đổi đột ngột trong chuỗi các sự kiện của Con người xảy ra vào khoảng năm 11000 TCN ở vùng Cận Đông (và khoảng 2.000 năm sau ở châu Âu) đã khiến các chuyên gia mô tả thời kì này là sự kết thúc rõ ràng của Thời kỳ Đồ Đá Cũ (Paleolithic) và bắt đầu một thời kỳ văn hóa mới, Thời kỳ Đồ đá giữa (Mesolithic).

Cái tên, Thời kỳ Đồ đá, chỉ phù hợp khi xét đến vật liệu thô sơ chủ yếu của Con người – đá. Nhà của con người ở vùng núi vẫn được xây bằng đá; nơi ở được bảo vệ bằng những bức tường đá; dụng cụ canh tác đầu tiên của con người – cái liềm – được làm bằng đá. Con người tỏ lòng tôn kính hay bảo vệ người chết bằng cách dùng đá che phủ và trang trí cho các ngôi mộ; và họ dùng đá để tạo ra những bức tượng về các nhân vật tối cao, hay còn gọi là “các vị thần”, người ban cho họ lòng nhân từ. Một bức tượng như vậy được tìm thấy ở miền bắc Israel và có niên đại vào thiên niên kỷ 9 TCN biểu trưng đầu của một “vị thần” được bảo vệ bằng một chiếc mũ giáp có sọc và đeo một loại “kính bảo hộ” nào đó. (Hình 3)

Tuy nhiên, xét theo góc nhìn tổng thể, việc gọi thời kỳ bắt đầu khoảng từ năm 11000 TCN là Thời kỳ Đồ đá giữa là không phù hợp mà phải gọi là Thời kỳ Thuần hóa. Trong thời gian chỉ 3.600 năm – chỉ như một đêm nếu xét theo sự khởi đầu bất tận – Con người đã trở thành nông dân còn các loài cỏ cây cùng động vật thì được thuần hóa. Rồi sau đó là một thời kỳ mới diễn ra một cách rõ ràng. Các chuyên gia gọi thời kỳ này là Thời kỳ Đồ đá mới (Neolithic); nhưng thuật ngữ này lại một lần nữa hoàn toàn không phù hợp, bởi sự thay đổi chính diễn ra vào khoảng năm 7500 TCN cùng với sự xuất hiện của đồ gốm.

images

Hình 3

Vì những lý do vẫn còn làm đau đầu các chuyên gia − nhưng sẽ trở nên rõ ràng khi chúng ta lật giở câu chuyện về những sự kiện thời tiền sử − quá trình phát triển hướng tới nền văn minh của Con người bị giới hạn trên các cao nguyên thuộc vùng Cận Đông trong vài thiên niên kỷ đầu tiên sau năm 11000 TCN. Việc phát hiện ra nhiều công dụng của đất sét diễn ra cùng thời kỳ Con người từ nơi trú ẩn trên núi của mình bước xuống những thung lũng màu mỡ phía dưới.

Đến thiên niên kỷ 7 TCN, vùng văn minh bán nguyệt Cận Đông đầy rẫy những nền văn hóa gốm sứ, nơi tạo ra rất nhiều những dụng cụ, đồ trang sức và các bức tượng nhỏ. Đến khoảng năm 5000 TCN, vùng Cận Đông đã tạo ra được những sản phẩm gốm sứ có chất lượng tuyệt vời và kiểu dáng tinh xảo.

Nhưng một lần nữa quá trình này diễn ra chậm lại và đến năm 4500 TCN, các bằng chứng khảo cổ cho thấy quá trình suy thoái xảy ra khắp nơi. Đồ gốm trở nên đơn giản hơn. Các công cụ bằng đá – di sản của thời kỳ Đồ đá – lại trở nên thông dụng. Những khu vực cư trú còn ít hài cốt hơn. Một số nơi vốn là trung tâm của ngành chế tạo gốm sứ bắt đầu bị bỏ hoang và kỹ thuật tạo ra các đồ vật từ loại đất sét đặc biệt biến mất. James Melaart trong cuốn Earliest Civilizations of the Near East (tạm dịch: Những nền văn minh đầu tiên của vùng Cận Đông) cho rằng: “Có một sự suy thoái chung của nền văn hóa”; một số khu vực rõ ràng là đã trải qua những dấu hiệu của “giai đoạn nghèo khó mới”.

Rõ ràng lúc đó Con người và nền văn hóa của mình đang xuống dốc.

Thế rồi, một cách đột ngột, bất ngờ và không thể lý giải, vùng Cận Đông chứng kiến sự bùng nổ của nền văn minh vĩ đại nhất trong lịch sử, nền văn minh đã tạo cội rễ vững chắc cho chính chúng ta.

Bàn tay vô hình lại một lần nữa đưa Con người thoát khỏi cuộc thoái trào và thậm chí còn nâng họ lên một tầm cao hơn về văn hóa, tri thức và trình độ văn minh.


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 21.03.2017, 14:04
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
CHƯƠNG 2

NỀN VĂN MINH BẤT NGỜ

    
Trong một thời gian dài, người phương Tây tin rằng nền văn minh của họ là món quà đến từ La Mã và Hy Lạp. Nhưng các triết gia Hy Lạp nhiều lần viết rằng nền văn minh của mình phát triển từ các nguồn gốc còn sớm hơn. Sau đó, những người lữ hành trở về châu Âu đã báo cáo về sự tồn tại của một Ai Cập với những kim tự tháp hùng vĩ và các thành phố của những ngôi đền nửa chìm nửa nổi trên cát, được bảo vệ bởi những tượng thú bằng đá kỳ lạ có tên là nhân sư.

Khi Napoleon đặt chân đến Ai Cập vào năm 1799, ông đã mang theo các chuyên gia để nghiên cứu và lý giải những lăng mộ cổ đại này. Một sĩ quan của ông tìm thấy ở gần Rosetta một phiến đá trên đó có khắc một bản văn từ năm 196 TCN được viết bằng ngôn ngữ tượng hình Ai Cập cổ đại (hieroglyphic) cùng với hai loại chữ viết khác.

Sau khi giải mã chữ viết và ngôn ngữ Ai Cập cổ đại, rồi sau đó là các nỗ lực khảo cổ, đã cho người phương Tây thấy được một nền văn minh phát triển cao từng tồn tại ở Ai Cập trước khi nền văn minh Hy Lạp ra đời. Các hồ sơ của người Ai Cập đề cập đến các triều đại hoàng gia bắt đầu từ khoảng năm 3100 TCN – tròn hai thiên niên kỷ trước khi nền văn minh Hy Lạp ra đời. Đạt đến đỉnh cao vào thế kỷ thứ V và thứ IV TCN, Hy Lạp chỉ là kẻ đến sau chứ không phải là nơi khởi đầu nền văn minh.

Vậy có phải nền văn minh của chúng ta bắt nguồn từ Ai Cập?

Tuy điều này nghe có vẻ hợp logic, nhưng thực tế lại bác bỏ nó. Các học giả Hy Lạp đã từng kể về các chuyến đi tới Ai Cập, nhưng những cội nguồn của tri thức của họ lại được phát hiện ở nơi khác. Các nền văn hóa tiền Hy Lạp ở Biển Aegean – người Minoan trên đảo Crete và người Mycenae trên đất liền Hy Lạp – đã cho thấy nguồn gốc của nó xuất phát từ văn hóa vùng Cận Đông chứ không phải Ai Cập. Không phải Ai Cập mà Syria và Anatolia mới là những con đường chính để nền văn minh phát triển sớm đó đến với Hy Lạp.

Với nhận thức rằng cuộc xâm lược Hy Lạp của người Doris và cuộc xâm lược Canaan của người Do thái sau Cuộc di cư của người Do thái rời bỏ Ai Cập diễn ra gần như vào cùng thời điểm (khoảng thế kỷ thứ XIII TCN), các chuyên gia đã say mê với khám phá về những nét tương đồng ngày càng nhiều giữa nền văn minh Semite và Hy Lạp. Giáo sư Cyrus H. Gordon (Forgotten Scripts; Evidence for the Minoan Language – tạm dịch: Những chữ viết bị lãng quên; Bằng chứng về ngôn ngữ Minoa) đã mở ra một lĩnh vực nghiên cứu mới khi chỉ ra rằng một loại chữ viết cổ của người Minoan được gọi là Linear A rất giống với ngôn ngữ của người Semite. Ông đưa ra kết luận rằng “ở một mức độ đáng kể, chữ viết (tách biệt với nội dung) của nền văn minh Hebrew và Minoan là một”. Và ông cũng chỉ ra rằng tên gọi của hòn đảo, Crete, phát âm theo tiếng Minoan là Ke-re-ta, giống với từ Ke-re-et (thành phố có tường thành) trong tiếng Hebrew và có một phiên bản tương ứng trong câu chuyện của người Semite về vua xứ Keret.

Ngay cả bảng chữ cái Hy Lạp, nguồn gốc của bảng chữ cái La-tinh và của chúng ta, cũng đến từ vùng Cận Đông. Chính các sử gia Hy Lạp cổ đại đã viết rằng một người Phoenicia có tên là Kadmus (“cổ đại”) đã mang bảng chữ cái tới cho họ, gồm cùng số lượng chữ cái, theo cùng một trật tự như trong tiếng Hebrew; và nó chỉ trở thành bảng chữ cái Hy Lạp khi cuộc chiến Thành Troy nổ ra. Số lượng chữ cái đã được nhà thơ Simonides của Ceos tăng lên thành 26 chữ cái vào thế kỷ thứ V TCN.

Ta có thể dễ dàng minh họa cho khởi nguồn Cận Đông của chữ viết Hy Lạp và La-tinh, rồi sau đó là toàn bộ nền tảng văn hóa phương Tây bằng cách so sánh trật tự, tên gọi, ký hiệu và thậm chí là các giá trị số học của bảng chữ cái Cận Đông gốc với chữ cái Hy Lạp cổ xưa và chữ cái La-tinh gần đây. (Hình 4)

Dĩ nhiên các chuyên gia đều biết về những lần tiếp xúc giữa văn hóa Hy Lạp và Cận Đông trong thiên niên kỷ đầu tiên TCN và đạt đến đỉnh cao với chiến thắng của Alexander người Macedonia trước người Ba Tư vào năm 331 TCN. Các hồ sơ của Hy Lạp chứa đựng nhiều thông tin về người Ba Tư và vùng đất của họ (gần song song với Iran ngày nay). Khi xem xét tên các vị vua Ba Tư – Cyrus, Darius, Xerxes – và tên các vị thần của họ vốn có vẻ như thuộc về ngôn ngữ hệ Ấn – Âu, các chuyên gia rút ra kết luận rằng họ là một bộ phận của dân tộc Aryan (“cao quý”) xuất hiện ở đâu đó gần Biển Caspian tới cuối thiên niên kỷ 2 TCN và trải rộng về phía tây tới vùng Tiểu Á, phía đông tới Ấn Độ và phía nam tới nơi mà Kinh Cựu ước gọi là “vùng đất của người Mede và Parsee.”

Nhưng mọi thứ không chỉ đơn giản như vậy. Bất chấp nguồn gốc được cho là ngoại lai của những kẻ xâm lược đó, Kinh Cựu ước vẫn coi họ là một bộ phận, một phần của của các sự kiện kinh thánh. Ví dụ như Cyrus được coi là một “Đấng cứu thế của Đức Giê-hô-va” – quả là một quan hệ lạ lùng giữa Đức Chúa của người Hebrew và không phải của người Hebrew. Theo cuốn Kinh của Ezra, Cyrus lãnh lấy nhiệm vụ xây dựng lại Đền thờ Jerusalem và khẳng định rằng ông ta hành động theo mệnh lệnh được ban ra bởi Đức Giê-hô-va, người mà ông ta gọi là “Chúa trên Thiên đường”.

images
Hình 4

1.     “H”, thường được chuyển chữ thành “H” cho đơn giản, trong ngôn ngữ của người Sumer và Semite được phát âm là “CH” như trong từ “loch” của tiếng Scotland hay Đức.

2.     “S”, thường được chuyển chữ thành “H” cho đơn giản, trong ngôn ngữ của người Sumer và Semite được phát âm là “TS”.

Cyrus và các vị vua khác trong triều đại đặt tên cho đế chế của mình là Achaemenid – theo vương hiệu mà người lập nên vương triều này đặt ra là Hacham-Anish. Vương hiệu này là một vương hiệu thuần Semite có nghĩa là “người thông thái” chứ không phải là một từ trong ngôn ngữ Aryan. Thông thường các chuyên gia thường không chú ý xem xét những định hướng tới những nét tương đồng giữa Đức Giê-hô-va của người Hebrew và vị thần mà người Achaemenid gọi là “Đức Chúa Thông thái”, vị thần được họ mô tả là bay lượn trên bầu trời trong một Quả cầu Có Cánh như hình ảnh trên ấn tín hoàng gia của Darius. (Hình 5)

Hiện nay chúng ta đã khẳng định rằng cội nguồn văn hóa, tôn giáo và lịch sử của người Ba Tư cổ xuất phát từ các đế chế Babylon và Assyria thời trước và Kinh Cựu ước có nhắc đến quy mô và sự sụp đổ của những đế chế đó. Ban đầu các ký hiệu tạo nên chữ viết xuất hiện trên các lăng mộ và ấn tín của người Achaemenid được coi là để trang trí. Engelbert Kampfer, người đã đặt chân tới thủ đô Persepolis của Ba Tư cổ vào năm 1686 đã miêu tả các ký hiệu đó là “các hình nêm”. Từ đó loại chữ viết này được biết đến với tên gọi chữ hình nêm.

Khi bắt đầu các nỗ lực giải mã câu chữ của người Achaemenid, người ta thấy rõ rằng chúng được viết bởi cùng một dạng chữ trên các đoạn văn tìm thấy trên đồ tạo tác và phiến đá cổ ở Mesopotamia, vùng đồng bằng và cao nguyên nằm giữa 2 con sông Tigris và Euphrates. Bị kích thích bởi các phát hiện phân tán này, vào năm 1843, Paul Emile Botta đã quyết định tiến hành nỗ lực khai quật có chủ đích lớn đầu tiên. Ông chọn địa điểm khai quật ở bắc Mesopotamia, nay được gọi là Khorsabad, gần Mosul ngày nay. Botta đã sớm có thể khẳng định rằng những đoạn chữ hình nêm đó chỉ địa danh Dur Sharru Kin. Đó là những đoạn chữ bằng tiếng Semite, loại ngôn ngữ họ hàng với tiếng Hebrew và cái địa danh đó có nghĩa là “thành phố có tường thành của vị vua chính nghĩa”. Các sách vở của chúng ta ngày nay gọi vị vua này là Sargon II.

images
Hình 5

Kinh thành của vị vua Assyria này có trung tâm là một cung điện tráng lệ với những tường thành và các hình điêu khắc chạm nổi mà nếu đặt sát cạnh nhau các phù điêu này sẽ trải dài trên một dặm. Ngự trị giữa thành phố và tổ hợp cung điện này là một kim tự tháp có bậc có tên là ziggurat (đền thờ kim tự tháp cổ) với vai trò là “đường lên Thiên đàng” cho các vị thần. (xem Hình 6)

Kiến trúc của thành phố và những hình điêu khắc thể hiện một phong cách đời sống trên quy mô lớn. Các cung điện, đền đài, nhà cửa, chuồng ngựa, nhà kho, tường thành, cổng thành, cột đá, các đồ trang trí, tượng, tác phẩm nghệ thuật, tháp, thành lũy, sân thượng, khu vườn – tất cả được hoàn thành chỉ trong 5 năm. Theo Georges Contenau trong cuốn La Vie Quotidienne à Babylone et en Assyrie (tạm dịch: Cuộc sống thường nhật ở Babylon và Assyria), đã cho rằng: “trí tưởng tượng vận động đến chóng mặt trước khi sức mạnh tiềm tàng của một đế chế có thể phát triển trọn vẹn nhiều đến vậy chỉ trong một quãng thời gian ngắn” vào khoảng 3.000 năm trước.

images
Hình 6

Không để người Pháp lấn lướt, đại diện của nước Anh xuất hiện tại khu vực này là Ngài Austen Henry Layard đã lựa chọn khu vực khai quật ở một nơi cách Khorsabad khoảng 15 km về phía sông Tigris. Người bản địa gọi nó là Kuyunjik; hóa ra đó là kinh đô Nineveh của người Assyria.

Các địa danh và sự kiện trong kinh thánh đã bắt đầu gần hơn với thực tế. Nineveh là kinh thành của Assyria dưới sự trị vì của 3 vị vua vĩ đại cuối cùng: Sennacherib, Esarhaddon và Ashurbanipal. Kinh Cựu ước (Sách các Vua II 18:13) viết rằng: “Nay vào năm thứ 14 vua Hezekiah, vua Sennacherib của Assyria trị vì tất cả các thành của Judah” và khi Thiên sứ của Chúa đánh bại quân đội của ông, “Sennacherib rời đi và quay trở lại, rồi ngụ ở Nineveh.”

Trên các ngọn đồi nơi Sennacherib và Ashurbanipal xây dựng Nineveh có các lâu đài, đền thờ và các công trình nghệ thuật vượt trội hơn hẳn thời Sargon. Khu vực nơi người ta tin rằng có di tích cung điện của Esarhaddon không thể tiến hành khai quật được, bởi hiện nay nơi đó có một nhà thờ Hồi giáo được dựng lên trên vị trí được cho là mộ của nhà tiên tri Jonah, người đã bị cá voi nuốt vì từ chối mang thông điệp của Đức Giê-hô-va tới Nineveh.

Layard đã đọc được trong các tư liệu cổ của Hy Lạp rằng một sĩ quan trong quân đội của Alexander đã nhìn thấy “vị trí của các kim tự tháp và dấu vết của một thành phố cổ” – một thành phố đã bị chôn vùi vào thời của Alexander Đại đế! Layard cũng đã tiến hành khai quật thành phố đó và tìm ra đó là Nimrud, trung tâm quân sự của Assyria. Nó được hình thành khi vua Shalmaneser II xây dựng một đài kỷ niệm để ghi dấu những cuộc viễn chinh quân sự và chinh phạt của mình. Hiện nay, tại khu trưng bày ở Bảo tàng Anh, trong danh sách các vị vua buộc phải cống nạp, được ghi danh trên đài tưởng niệm có “Jehu, con của Omri, vua của Israel.”

Các tư liệu của Mesopotamia và Kinh thánh lại một lần nữa hỗ trợ lẫn nhau!

Kinh ngạc trước sự chứng thực ngày càng nhiều của các phát hiện khảo cổ cho các câu chuyện trong Kinh thánh, các nhà Assyria học (cách gọi các chuyên gia đó) tìm đến chương 10 của cuốn Sáng Thế Ký. Trong đó Nimrod – “người thợ săn can đảm trước mặt Đức Giê-hô-va” – được mô tả là người sáng lập nên tất cả các vương quốc của Mesopotamia.

Và Người bắt đầu lập ra vương quốc của mình:
Babel, Erech, Akkad, tất cả đều ở tại xứ Si-nê-a (Shin’ar).
Từ xứ đó, Người đến xứ Ashur, nơi lập thành vùng đất Nineveh với những đường phố lớn;
và Khalah, thành Ressen, là thành rất lớn
ở giữa khoảng thành Nineveh và Khalah.

Trong thực tế có những ngọn đồi mà người bản địa gọi là Calah, nằm giữa Nineveh và Nimrud. Khi các nhóm khai quật dưới sự chỉ đạo của W. Andrae tiến hành khai quật khu vực này từ năm 1903 đến 1914, họ đã khám phá ra những phế tích của Ashur, trung tâm tôn giáo của người Assyria và kinh thành cổ xưa nhất của nó. Trong tất cả các thành của người Assyria được đề cập trong Kinh thánh thì chỉ còn thành Ressen là vẫn chưa phát lộ. Tên của thành này có nghĩa là “cương ngựa”; có lẽ đó là nơi xây dựng các chuồng ngựa hoàng gia của người Assyria.

Gần như cùng thời điểm Ashur được khai quật, các nhóm khai quật do R. Koldewey chỉ đạo cũng đang hoàn thành việc khai quật Babylon, trong Kinh thánh gọi là Babel – một khu vực rộng lớn gồm những cung điện, đền đài, vườn treo và kim tự tháp cổ thường thấy. Trong một thời gian ngắn, các đồ tạo tác và tư liệu đã vén lên bức màn lịch sử của 2 đế chế đối địch nhau ở Mesopotamia: Babylon và Assyria, một đế chế đóng đô ở phía nam, đế chế kia ở phía bắc.

Thịnh và suy, đấu tranh và chung sống, 2 đế chế này đã tạo nên một nền văn minh phát triển rực rỡ trong khoảng 1.500 năm, cả 2 đều nổi lên từ khoảng năm 1900 TCN. Cuối cùng Ashur và Nineveh cũng bị người Babylon chiếm và phá hủy lần lượt vào năm 614 và 612 TCN. Như tiên đoán của các nhà tiên tri trong Kinh thánh, đến lượt đế chế Babylon rơi vào một kết cục nhục nhã khi bị Cyrus, vua của Achaemenid chinh phạt vào năm 539 TCN.

Tuy 2 đế chế là kẻ thù của nhau trong suốt chiều dài lịch sử, nhưng khó có thể tìm thấy điểm khác biệt đáng kể nào giữa Assyria và Babylon xét về mặt văn hóa hay tư liệu. Tuy người Assyria gọi vị Chủ thần của mình là Ashur (“thấu hiểu tất cả”) còn người Babylon khẩn nguyện Marduk (“con trai của ngọn đồi thanh khiết”) nhưng những đền thờ của họ lại gần như giống nhau.

Trong số các tác phẩm trưng bày quý giá của nhiều bảo tàng trên thế giới, có những chiếc cổng tưởng niệm, những con bò có cánh, những tác phẩm điêu khắc chạm nổi, những chiến mã xa, những công cụ, đồ dùng, đồ trang sức, tượng và các vật thể khác được làm bằng tất cả các vật liệu sẵn có khai quật từ những ngọn đồi của Assyria và Babylon. Nhưng kho báu thực sự của các vương quốc này lại nằm trong những bản ghi chép của họ: hàng ngàn hàng vạn những tài liệu viết bằng chữ hình nêm bao gồm những câu chuyện về vũ trụ, những bản sử thi, lịch sử về các vị vua, hồ sơ đền thờ, các hợp đồng thương mại, hồ sơ kết hôn và ly dị, lịch thiên văn, những lời chiêm tinh, các công thức toán học, danh sách địa lý, sách giáo khoa ngữ pháp và từ vựng, cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là những bản ghi chép về tên, phả hệ, biệt danh, chiến công, quyền lực và nhiệm vụ của các vị thần.

Ngôn ngữ chung tạo nên sợi dây liên kết về văn hóa, lịch sử và tôn giáo giữa Assyria và Babylon chính là tiếng Akkad. Ban đầu nó được coi là ngôn ngữ Semite, xuất hiện trước và có liên quan tới ngôn ngữ Hebrew, Aramaic, Phonecia và Canaanite. Nhưng cả người Assyria lẫn người Babylon đều không hề tuyên bố phát minh ra loại ngôn ngữ này cùng chữ viết của nó; trong thực tế có nhiều cuốn lịch thiên văn của họ còn được tái bút rằng chúng được sao chép từ những nguồn có từ trước.

Vậy ai là người đã phát minh ra chữ hình nêm và phát triển loại ngôn ngữ với ngữ pháp chính xác và vốn từ vựng phong phú đó? Ai đã viết ra những “nguồn có từ trước” này? Và tại sao người Assyria và Babylon lại gọi ngôn ngữ đó là tiếng Akkad?

Lại một lần nữa chúng ta tập trung sự chú ý vào cuốn Sáng Thế Ký. “Và người bắt đầu lập ra vương quốc của mình: Babel, Erech, Akkad.” Akkad – liệu ở đây thực sự đã tồn tại một kinh thành trước cả Babylon và Nineveh?

Các phế tích ở Mesopotamia đã cung cấp bằng chứng quyết định rằng thời xa xưa ở đây đã thực sự tồn tại một vương quốc có tên là Akkad, được lập nên bởi một vị vua từ rất xưa có tên gọi là sharrukin (“đấng trị vì chính nghĩa”). Trong các văn tự của mình ông tuyên bố rằng nhờ ơn phước của thần Enlil, đế chế của ông trải dài từ vùng Biển Thấp (vịnh Ba Tư) tới vùng Biển Cao (được cho là Địa Trung Hải). Ông tự hào rằng “ở cảng Akkad, ngài bỏ neo những con tàu” từ nhiều vùng đất xa xôi.

Các chuyên gia cảm thấy kính sợ: Họ đã phát hiện ra một đế chế Mesopotamia tồn tại ở thiên niên kỷ 3 TCN! Từ thời Sargon người Assyria xứ Dur Sharrukin tới thời Sargon xứ Akkad là một bước nhảy lùi khoảng 2.000 năm. Thế nên những ngọn đồi được đào xới hé lộ một nền văn học và nghệ thuật, khoa học và chính trị, thương mại và giao lưu – một nền văn minh hoàn chỉnh – có từ lâu đời trước khi Babylon và Assyria xuất hiện. Hơn nữa, đây rõ ràng là tiền thân và là nguồn gốc của các nền văn minh Mesopotamia sau này; Assyria và Babylon chỉ là những nhánh của cây nguồn Akkad.

Thế nhưng bức màn bí ẩn về một nền văn minh Mesopotamia xuất hiện sớm đến vậy càng trở nên huyền bí hơn khi các văn tự ghi chép thành tựu và phả hệ của vua Sargon xứ Akkad được tìm thấy. Những văn tự này cho thấy tên hiệu đầy đủ của vị vua này là “Vua xứ Akkad, Vua của Kish”; chúng giải thích rằng trước khi lên ngôi, ông ta đã từng là cố vấn của “các đấng trị vì xứ Kish.” Các chuyên gia tự hỏi: Vậy có hay chăng một vương quốc còn lâu đời hơn của xứ Kish tồn tại trước cả Akkad?

Một lần nữa, những đoạn văn trong kinh thánh lại cho thấy tầm quan trọng của mình:

Kush sinh ra Nimrod;
Người là người đầu tiên trở thành Anh hùng trên Mặt đất…
Và Người bắt đầu lập ra vương quốc của mình:
Babel, Erech và Akkad.

Nhiều chuyên gia cho rằng vua Sargon xứ Akkad chính là Nimrod trong Kinh thánh. Nếu đọc “Kish” là “Kush” trong đoạn Kinh thánh trên thì có vẻ như Kish chính là tiền thân của Nimrod như tuyên bố của Sargon. Thế rồi các chuyên gia bắt đầu chấp nhận theo nghĩa đen những văn tự còn lại của ông: “Ngài đánh bại Uruk và phá hủy bức tường thành… Ngài giành chiến thắng trong trận chiến với dân Ur… Ngài chinh phục toàn bộ lãnh thổ từ Lagash đến tận bờ biển.”

Phải chăng địa danh Erech trong Kinh thánh chính là Uruk được nhắc tới trong các văn tự của Sargon? Khi khu vực mà nay có tên gọi là Warka được khai quật, người ta thấy rằng thực tế quả đúng như vậy. Và cái tên Ur mà Sargon nhắc đến không gì khác chính là Ur, quê hương của Abraham ở Mesopotamia trong Kinh thánh.

Các phát hiện khảo cổ không chỉ xác thực những điều được ghi trong Kinh thánh mà chúng còn có thể khẳng định rằng đã từng có những vương quốc, thành phố và nền văn minh tồn tại ở Mesopotamia trước cả thiên niên kỷ 3 TCN. Câu hỏi duy nhất được đặt ra là: chúng ta phải đi ngược thời gian bao lâu để có thể tìm ra vương quốc văn minh đầu tiên?

***

Các chuyên gia nhanh chóng nhận ra rằng những tên gọi kia không chỉ có nghĩa trong tiếng Hebrew và trong Kinh Cựu ước mà còn có nghĩa ở khắp vùng Cận Đông cổ đại. Tất cả tên người và địa danh ở Akkad, Babylon và Assyria đều có nghĩa. Nhưng tên của các vị vua trước thời Sargon xứ Akkad thì hoàn toàn vô nghĩa: Vị vua mà Sargon làm cố vấn có tên là Urzababa; vị vua trị vì xứ Erech có tên là Lugalzagesi; và tương tự như thế.

Khi thuyết trình trước Hội châu Á học Hoàng gia (Royal Asiatic Society) vào năm 1853, ngài Henry Rawlinson đã chỉ ra rằng những cái tên đó không thuộc ngôn ngữ Semite cũng không phải ngôn ngữ Ấn – Âu; trong thực tế “có vẻ như chúng thuộc về một nhóm ngôn ngữ hoặc dân tộc chưa được biết tới.” Nhưng nếu như những cái tên đó có nghĩa thì chúng có nghĩa trong loại ngôn ngữ bí ẩn nào?

Các chuyên gia lại có một cái nhìn khác về các văn tự của Akkad. Về cơ bản, loại chữ hình nêm của Akkad thuộc dạng chữ âm tiết: Mỗi ký hiệu tượng trưng cho một âm tiết hoàn chỉnh (ab, ba, bat,…). Thế nên chữ viết sử dụng rộng rãi các ký hiệu không phải là âm tiết ngữ âm mà chứa đựng nghĩa như “thần”, “thành phố”, “đất nước”, hay “sự sống”, “cao quý” và những thứ tương tự. Cách giải thích khả dĩ duy nhất cho hiện tượng này là các ký hiệu đó mang dấu tích của một cách viết sử dụng chữ tượng hình có từ trước. Bởi vậy trước tiếng Akkad chắc chắn phải tồn tại một loại ngôn ngữ khác sử dụng cách viết giống như chữ viết tượng hình của người Ai Cập.

Người ta nhanh chóng nhận ra rằng ở đây có sự liên quan của một loại ngôn ngữ có từ trước, không hẳn chỉ là một cách viết. Các chuyên gia phát hiện ra rằng các văn tự Akkad có sử dụng rộng rãi từ vay mượn – những từ được vay mượn nguyên xi từ ngôn ngữ khác (giống như cách mà người Pháp ngày nay vay mượn từ weekend của người Anh). Điều này đặc biệt đúng trong các trường hợp liên quan đến khoa học hay thuật ngữ kỹ thuật, cũng như trong các vấn đề liên quan đến thần thánh và thiên đường.

Một trong những khám phá lớn nhất về văn tự của người Akkad là di tích một thư viện được xây dựng ở Nineveh cạnh Ashurbanipal; Layard và các đồng sự đã thu được ở khu vực này 25.000 phiến đá, nhiều bản được người ghi chép mô tả là bản sao của “văn tự cổ”. Có một nhóm 23 phiến được kết thúc bằng câu sau: “bản thứ 23: ngôn ngữ của Shumer không thay đổi.” Một văn tự khác có ghi chép tuyên bố đầy bí ẩn của Ashurbanipal:

Thần của những người ghi chép đã ban cho ta món quà là tri thức về nghệ thuật ghi chép.
Ta đã bắt đầu tiếp nhận những bí mật của nghệ thuật ghi chép.
Ta thậm chí có thể đọc được những bản khắc phức tạp bằng tiếng Shumer;
Ta có thể hiểu được những từ ngữ bí ẩn khắc trên đá từ thời trước khi diễn ra trận Đại Hồng thủy.

Tuyên bố của Ashurbanipal rằng ông có thể đọc được những bản khắc phức tạp bằng tiếng “Shumer” và hiểu được những từ ngữ viết trên những phiến đá “từ thời trước khi diễn ra trận Hồng thủy” chỉ càng làm tăng thêm sự huyền bí. Nhưng đến tháng Một năm 1869, Jules Oppert đã đề nghị Hội Nghiên cứu Tiền đúc và Khảo cổ Pháp công nhận sự tồn tại của ngôn ngữ và dân tộc tiền Akkad. Ông chỉ ra rằng những vị vua đầu tiên của Mesopotamia đã khẳng định tính pháp lý của mình khi lấy tên hiệu là “Vua của Sumer và Akkad” và đề xuất gọi dân tộc này là “người Sumer” và vùng đất của họ là “Sumer”.

Ngoại trừ việc phát âm sai địa danh – phải là Shumer chứ không phải là Sumer – thì đề xuất của Oppert hoàn toàn đúng đắn. Sumer không phải là một miền đất xa xôi huyền bí, nó chính là địa danh trước đây của miền nam Mesopotamia, như trong cuốn Sáng Thế Ký đã nêu rõ: Các kinh thành Babylon, Akkad và Erech đều ở “tại xứ Shin’ar”. (Shinar là tên trong Kinh thánh của Sumer.)

Một khi các chuyên gia đã chấp nhận các kết luận này, thì cánh cửa đập tràn như được mở ra. Nguồn tham khảo “các tư liệu cổ” của người Akkad trở nên có ý nghĩa và các chuyên gia sớm nhận ra rằng những bản khắc với những cột chữ dài đó trong thực tế là các từ điển tiếng Akkad – Sumer được người Assyria và Babylon soạn nên để tự học thứ ngôn ngữ viết đầu tiên, tiếng Sumer.

Nếu không có những cuốn từ điển này từ trước, chúng ta còn lâu mới có thể đọc được chữ Sumer. Với sự trợ giúp của chúng, một kho tàng văn hóa và văn học dường như được mở ra trước mắt chúng ta. Chúng ta cũng biết rõ rằng chữ viết của người Sumer vốn là chữ tượng hình và được khắc trên các phiến đá theo dạng cột thẳng, rồi được đổi thành dạng nằm ngang và sau đó được biến thể thành chữ viết hình nêm trên các tấm đất sét mềm để trở thành chữ viết hình nêm được người Akkad, Babylon, Assyria và nhiều quốc gia khác ở vùng Cận Đông cổ đại sử dụng. (Hình 7)

Việc giải mã ngôn ngữ và chữ viết của người Sumer, cùng với nhận thức rằng người Sumer và văn hóa của họ là nền tảng cho các thành tựu của người Akkad – Babylon – Assyria đã khích lệ các nhà khảo cổ tìm kiếm các dấu tích ở miền nam Mesopotamia. Tất cả các bằng chứng hiện nay cho thấy sự khởi đầu chính là ở đó.

Cuộc khai quật lớn đầu tiên khu vực sinh sống của người Sumer được các nhà khảo cổ Pháp bắt đầu tiến hành năm 1877; và những phát hiện chỉ riêng ở khu vực này phong phú đến mức các nhà khảo cổ khác vẫn tiếp tục đào bới cho mãi tới năm 1933 mà vẫn chưa kết thúc.

Được người bản địa gọi là Telloh (“đồi”), khu vực này hóa ra là một thành phố cổ của người Sumer, vùng Lagash rộng lớn mà vua Sargon xứ Akkad tự hào là đã chinh phục được. Trong thực tế, đó là một kinh thành với những người trị vì có danh hiệu giống như của Sargon nhưng là theo tiếng Sumer: EN.SI (“Đấng Chính nghĩa”). Triều đại của họ bắt đầu khoảng từ năm 2900 TCN và kéo dài gần 650 năm. Trong thời gian này đã có 43 ensi trị vì liên tục ở Lagash: Tên, phả hệ và thời gian trị vì của họ đều được ghi chép lại một cách rõ ràng.

Những tư liệu này cho ta biết rất nhiều thông tin. Những lời khẩn cầu thần linh “làm cho hạt giống nảy mầm tươi tốt để gặt hái… ban cho nước tưới để cây trồng trổ bông” minh chứng cho sự tồn tại của nền nông nghiệp và thủy lợi. Trên một chiếc cốc có ghi dòng chữ vinh danh một vị nữ thần là “người cai quản kho thóc” cho thẩy rằng ngũ cốc đã được cất trữ, cân đo và trao đổi. (Hình 8)

images
Hình 7
images
Hình 8

Một ensi có tên là Eannatum đã để lại dòng chữ trên một miếng đất sét với nội dung rằng các vị vua Sumer chỉ có thể giành được ngôi báu khi nhận được sự ủng hộ của các vị thần. Ông cũng ghi lại cuộc chinh phạt một thành trì khác, chứng tỏ rằng vào đầu thiên niên kỷ 3 TCN, ở Sumer đã có sự tồn tại của các bang thành khác.

Người kế vị Eannatum là Entemena đã viết về quá trình xây dựng một ngôi đền và trang trí ngôi đền đó bằng vàng và bạc, xây các khu vườn, mở rộng những chiếc giếng ốp gạch. Ông tự hào khoe việc xây dựng một pháo đài với các tháp canh và các cơ sở đóng tàu.

Một trong những vị vua nổi tiếng nhất của Lagash là Gudea. Ông có rất nhiều tượng chân dung, tất cả đều thể hiện vị vua này ở tư thế lạy tạ các vị thần. Tư thế này không có vẻ gì là giả tạo cả: thực tế Gudea đã cống hiến cả cuộc đời mình cho việc thờ phụng thần Ningirsu, vị thần tối cao của ông và việc xây dựng cũng như tái thiết các ngôi đền.

Nhiều văn tự của ông cho thấy rằng, trong quá trình tìm kiếm những vật liệu xây dựng đặc sắc nhất, ông đã lấy vàng từ châu Phi và Anatolia, bạc từ núi Taurus, cây tuyết tùng từ Lebanon, các loại gỗ quý khác từ Ararat, đồng từ dãy Zagros, điorit (một loại đá nham thạch màu đen) từ Ai Cập, đá đỏ từ Ethiopia và các vật liệu khác từ nhiều vùng đất mà các chuyên gia chưa xác định được.

Khi Moses xây dựng “Đền thánh” cho Đức Chúa trời trên sa mạc, ông đã tiến hành theo những chỉ dẫn rất chi tiết của Ngài. Vua Solomon đã tiến hành xây dựng Đền thờ đầu tiên ở Jerusalem sau khi Đức Chúa trời “ban cho ông sự thông thái”. Nhà tiên tri Ezekiel đã được một “nhân vật có ngoại hình bằng đồng và nắm trong tay một sợi dây lanh và thước đo” chỉ cho những kế hoạch chi tiết để xây dựng Đền thờ Thứ hai “trong một giấc mơ về Chúa”. Một thiên niên kỷ trước đó, Ur-Nammu, vua trị vì xứ Ur, đã mô tả cách thức thần linh ra lệnh cho ông xây cho thần một ngôi đền và trao cho ông những chỉ dẫn thích hợp, một cái thước đo và một cuộn dây để thực hiện công việc đó. (Hình 9)

1.200 năm trước thời của Moses, Gudea cũng đã có ghi chép tương tự. Trong một bản ghi chép rất dài của mình, ông viết rằng những hướng dẫn đó đã được trao cho mình trong một giấc mơ. “Một người đàn ông tỏa ra ánh sáng như trên thiên đường”, đứng bên cạnh là “một con chim thần”, “ra lệnh cho ta xây ngôi đền cho ngài”. “Người đàn ông” với “chiếc vương miện trên đầu chứng tỏ ngài là một vị thần” này sau đó được xác định là thần Ningirsu. Đi cùng với ông là một nữ thần “cầm một tấm bảng bằng ngôi sao của thiên đường”, tay kia “cầm một chiếc bút thiêng” để chỉ cho Gudea “hành tinh thuận lợi”. Người thứ ba cũng là một vị thần giữ một tấm bảng bằng đá quý “chứa đựng kế hoạch xây dựng ngôi đền.” Một trong những bức tượng của Gudea thể hiện ông ở tư thế ngồi với tấm bảng này trên đầu gối; trên tấm bảng đó. chúng ta có thể thấy rõ hình vẽ của thần. (Hình 10)

Là một người thông minh nhưng Gudea vẫn cảm thấy bối rối không thể hiểu được những chỉ dẫn kiến trúc này và ông phải nhờ đến một vị nữ thần khác giải thích những thông điệp thiêng liêng đó. Vị nữ thần đó đã giải thích ý nghĩa những lời chỉ dẫn cho nhà vua, về quy mô ngôi đền, kích thước và hình dạng của những viên gạch dùng để xây đền. Sau đó Gudea đã sai một người đàn ông “nhà tiên tri, người đưa ra các quyết định” và một phụ nữ “người tìm kiếm những bí mật” để xác định địa điểm xây dựng ở vùng ngoại vi thành, nơi vị thần mong muốn ông xây dựng ngôi đền. Sau đó ông đã sử dụng 216.000 người để tiến hành việc xây dựng.

Ta có thể hiểu được sự bối rối của Gudea vì tấm “sơ đồ xây dựng” trông có vẻ đơn giản này có thể cung cấp cho ông đủ thông tin để xây nên một ngôi đền thờ kim tự tháp cổ phức tạp cao 7 tầng. Trong tác phẩm Der Alte Orient viết năm 1900, A. Billerbeck đã có thể giải mã ít nhất một phần của những hướng dẫn kiến trúc thần thánh đó. Trên đỉnh bức tượng đã bị thời gian bào mòn một phần cùng với hình vẽ cổ xưa đó là những nhóm đường kẻ thẳng đứng có số lượng giảm dần khi khoảng cách giữa chúng tăng lên. Có vẻ như những kiến trúc sư thần thánh này có khả năng đưa ra những chỉ dẫn hoàn chỉnh cho việc xây dựng một ngôi đền cao 7 tầng chỉ với một bản thiết kế đơn giản đi kèm với 7 bảng tỉ lệ khác nhau. (Hình 11)

Người ta nói rằng chiến tranh thôi thúc Con người đến với khoa học và những đột phá về vật liệu. Còn ở đất nước Sumer cổ đại, có vẻ như việc xây dựng đền đài đã kích thích người dân và các đấng trị vì đạt được những thành tựu công nghệ lớn lao hơn. Khả năng tiến hành công trình xây dựng đồ sộ theo những bản thiết kế kiến trúc có sẵn, khả năng tổ chức và nuôi sống một lực lượng lao động khổng lồ, khả năng bạt đất đắp đồi, đóng gạch và vận chuyển đá, chuyên chở những vật liệu quý và các vật liệu khác từ những nơi rất xa, khả năng đúc kim loại và tạo hình các công cụ cùng đồ trang sức – tất cả đều thể hiện một nền văn minh phát triển đạt đến đỉnh cao huy hoàng nhất vào thiên niên kỷ 3 TCN.

***

Tuy việc xây dựng những ngôi đền Sumer từ cổ xưa nhất đã tỏ ra siêu việt như vậy nhưng xét về quy mô và mức độ phong phú thì chúng mới chỉ là phần nổi trong tảng băng chìm của những thành tựu vật chất của nền văn minh vĩ đại đầu tiên mà Con người biết tới.
images
Hình 9
images
Hình 10
images
Hình 11

Bên cạnh việc phát minh và phát triển chữ viết đóng vai trò là cơ sở sống còn cho một nền văn minh phát triển cao, người Sumer cũng đáng được coi là ông tổ của kỹ thuật in ấn. Nhiều thiên niên kỷ trước khi Johann Gutenberg “phát minh” ra kỹ thuật in ấn bằng đầu mô (loại chữ in di động), những văn tự của người Sumer đã sử dụng loại “chữ in” chế sẵn cho nhiều ký hiệu tượng hình khác nhau và họ dùng chúng như cách chúng ta dùng con dấu cao su ngày nay để in những chuỗi ký hiệu mong muốn lên tảng đất sét ướt.

Họ cũng đã phát minh ra sản phẩm tiền thân của máy in trục ngày nay – đó là dấu trục lăn. Được làm bằng loại đá cực kỳ cứng, nó là một trục lăn nhỏ được khắc ngược thông điệp hay hình mẫu; khi con dấu này được lăn trên đất sét ướt, nó sẽ tạo ra hình ảnh ngược lại trên tấm đất sét. Con dấu này cũng cho phép người ta đảm bảo tính xác thực của tài liệu; một dấu in mới có thể được tạo ra ngay lập tức để so sánh với dấu in cũ trên tài liệu. (Hình 12)

Nhiều tư liệu chữ viết của người Sumer và Mesopotania không chỉ đề cập đến các vấn đề về tôn giáo hay thần thánh mà còn đến các công việc hàng ngày như ghi chép mùa vụ, đo đạc đồng ruộng và tính toán giá cả. Thực tế, không có nền văn minh phát triển cao nào có thể tồn tại mà không có một hệ thống toán học tiến bộ song song.

Hệ thống toán học của người Sumer có tên gọi là hệ lục thập phân là sự kết hợp của số 10 “trần tục” với số 6 “thần thánh” để tạo ra con số cơ bản 60. Xét theo một số khía cạnh, thì hệ thống tính toán này ưu việt hơn hệ thống hiện tại của chúng ta; và theo mọi phương diện thì nó hiển nhiên là ưu việt hơn các hệ thống tính toán của người Hy Lạp và La Mã sau này. Nó cho phép người Sumer thực hiện phép chia đến mức phân số và phép nhân đến hàng triệu, tính toán căn hoặc lũy thừa các bậc cho các con số. Đây không chỉ là hệ thống toán học đầu tiên được biết đến mà còn đem lại cho ta một khái niệm về “dấu chữ số”: Tương tự như trong hệ thập phân, 2 có thể là 2 hay 20 hay 200, tùy thuộc vào vị trí dấu thập phân của con số, thế nên số 2 của người Sumer có thể là 2 hay 120 (2 x 60) và cứ thế, tùy thuộc vào “dấu chữ số”. (Hình 13)

Hình tròn 360 độ, đơn vị tính như foot, inch, tá là một vài ví dụ về dấu tích của các hệ thống tính toán của người Sumer vẫn còn tồn tại trong cuộc sống thường nhật của chúng ta ngày nay. Các thành tựu khác của họ trong lĩnh vực thiên văn, việc lập lịch và những thành tựu toán học thần kỳ của họ sẽ được nghiên cứu sâu hơn ở các chương sau.
images
Hình 12
images
Hình 13

Cũng giống như trong hệ thống kinh tế xã hội của chúng ta, sách vở, hồ sơ tòa án, thuế má, hợp đồng thương mại, giấy đăng ký kết hôn… phụ thuộc vào giấy thì người Sumer và người Mesopotamia phụ thuộc vào đất sét. Đền đài, tòa án và các nhà buôn đều có các văn tự ghi sẵn trên các tấm đất sét ướt để thể hiện các quyết định, thỏa thuận, thư từ, hay tính toán giá cả, lương bổng, diện tích đồng ruộng, hay lượng gạch cần thiết cho một công trình xây dựng.

Đất sét cũng là một vật liệu thô thiết yếu cho sản xuất công cụ sử dụng trong đời sống hàng ngày cũng như làm dụng cụ chứa đựng và vận chuyển hàng hóa. Nó cũng được dùng để đóng gạch, một phát minh “đầu tiên” nữa của người Sumer để xây dựng nhà ở cho người dân, cung điện cho các vị vua và đền đài cho các vị thần.

Người Sumer được cho là tác giả của 2 đột phá công nghệ để kết hợp được ưu điểm về trọng lượng nhẹ với khả năng co dãn cho tất cả các sản phẩm làm từ đất sét: đó là công nghệ làm cốt và nung. Các kiến trúc sư thời nay đã tạo ra bê tông cốt thép, loại vật liệu xây dựng cực kỳ bền chắc, bằng cách đổ xi măng vào khuôn có các sợi thép; còn người Sumer từ rất lâu đã biết tăng sức bền cho gạch bằng cách trộn đất sét ướt với thân cây sậy hoặc rơm. Họ cũng biết rằng có thể gia tăng độ co dãn và độ bền các sản phẩm làm từ đất sét bằng cách nung chúng trong lò. Những tòa nhà và mái vòm cao đầu tiên trên thế giới cũng như những đồ gốm bền chắc đều là kết quả của các đột phá công nghệ đó.

***

Việc phát minh ra lò nung – một loại lò có thể tạo được nhiệt độ cực cao và có thể kiểm soát được mà không làm sản phẩm bị nhiễm tạp tro bụi – đã mở đường cho một tiến bộ công nghệ còn lớn hơn: Thời đại Kim khí.

Người ta cho rằng vào khoảng năm 6000 TCN con người đã nhận thấy mình có thể đập mỏng những “hòn đá mềm” – những cục quặng vàng hay hợp chất đồng và bạc tự nhiên – thành những hình dạng hữu ích hoặc theo ý muốn. Công cụ rèn bằng kim loại được tìm thấy đầu tiên trên các cao nguyên vùng Zagros và dãy núi Taurus. Tuy nhiên, R. J. Forbes, tác giả của cuốn The Birthplace of Old World Metallurgy (tạm dịch: Nơi sản sinh kỹ thuật luyện kim của thế giới cổ đại) đã chỉ ra rằng: “ở vùng Cận Đông cổ đại, nguồn cung cấp đồng nguyên sinh nhanh chóng cạn kiệt và những người khai thác phải quay sang quặng đồng”. Thực tế này đòi hỏi tri thức, khả năng tìm kiếm và chiết xuất quặng, nghiền, sau đó nấu chảy và lọc quặng – những quy trình không thể tiến hành được nếu không có lò nung và một công nghệ tiến bộ về tổng thể.

Kỹ thuật luyện kim đã nhanh chóng hoàn thiện khả năng tạo hợp kim đồng với các kim loại khác, tạo ra một loại vật liệu đúc được, cứng nhưng dễ uốn mà chúng ta gọi là đồng thau. Thời kỳ Đồ đồng, kỷ nguyên luyện kim đầu tiên của chúng ta, cũng chính là một đóng góp của người Mesopotamia cho nền văn minh hiện đại. Phần lớn các hoạt động thương mại cổ đại gắn với việc buôn bán kim loại; nó cũng tạo nên nền tảng cho sự phát triển của hệ thống ngân hàng và đồng tiền đầu tiên ở Mesopotamia – đồng bạc shekel (“thỏi cân”).

Các loại kim loại và hợp kim với những cái tên Sumer và Akkad khác nhau được tìm thấy cùng với các thuật ngữ kỹ thuật chuyên sâu đã cho thấy trình độ luyện kim phát triển cao ở Mesopotamia cổ đại. Đã có lúc điều này làm đau đầu các chuyên gia bởi ở Sumer không hề có quặng kim loại, vậy mà gần như chắc chắn là kỹ thuật luyện kim lại khởi phát từ nơi này.

Câu trả lời chính là năng lượng. Việc nấu chảy, tinh luyện và tạo hợp kim cũng như việc đúc kim loại không thể tiến hành được nếu không có nguồn cung cấp nhiên liệu dồi dào để đốt các lò sấy, chảo nấu kim loại và lò nung. Mesopotamia có thể thiếu quặng, nhưng ở đây lại dồi dào nhiên liệu. Thế nên quặng đã được mang tới nơi có nhiên liệu, điều này được thể hiện trong các ghi chép cổ mô tả quá trình mang quặng kim loại từ nơi xa tới.

Loại nhiên liệu khiến cho Sumer vượt trội về công nghệ là nhựa bitum và nhựa đường cùng các sản phẩm dầu mỏ phun lên trên mặt đất ở nhiều nơi tại Mesopotamia. R. J. Forbes (Bitumen and Petroleum in Antiquity (tạm dịch: Nhựa Bitum và dầu mỏ thời cổ đại)) chỉ ra rằng các mỏ lộ thiên của Mesopotamia chính là nguồn nhiên liệu chủ yếu của thế giới cổ đại từ thời sơ khai đến thời đại La Mã. Ông kết luận rằng người Sumer bắt đầu sử dụng các sản phẩm từ dầu mỏ vào mục đích công nghệ vào khoảng năm 3500 TCN; và ông cho rằng trong thực tế kiến thức về dầu mỏ và trữ lượng dầu ở thời kỳ Sumer còn cao hơn các nền văn minh sau này.

Người Sumer sử dụng các sản phẩm từ dầu mỏ không chỉ để làm nhiên liệu mà còn là vật liệu làm đường, chống thấm, trát tường, vẽ tranh, làm chất kết dính và đổ khuôn phổ biến đến mức khi các nhà khảo cổ tìm kiếm thành Ur cổ đại, họ đã phát hiện ra rằng nó bị chôn vùi dưới một ngọn đồi mà người A-rập bản địa gọi là “Đồi nhựa Bitum”. Forbes chỉ ra rằng trong ngôn ngữ Sumer có các thuật ngữ dành cho tất cả các loại sản phẩm bitum và các biến thể của nó tìm thấy ở Mesopotamia. Trong thực tế, các danh từ chỉ các vật liệu bitum và dầu mỏ trong nhiều ngôn ngữ khác như tiếng Akkad, Hebrew, Ai Cập, Coptic, Hy Lạp, La-tinh và Saskrit đều có nguồn gốc rõ ràng từ tiếng Sumer; ví dụ như từ phổ biến nhất dùng cho dầu mỏ là naphta có nguồn gốc từ napatu (“đá cháy”).

Việc sử dụng các sản phẩm dầu mỏ của người Sumer cũng là cơ sở nền tảng của ngành hóa học tiên tiến. Chúng ta có thể đánh giá trình độ hiểu biết cao của người Sumer không chỉ qua việc sử dụng nhiều loại thuốc màu và thuốc nhuộm cùng các quá trình tráng men mà còn bởi khả năng chế tạo xuất sắc các loại đá bán quý nhân tạo, trong đó có sản phẩm thay thế đá xanh.

***

Bitum cũng được người Sumer sử dụng trong lĩnh vực y khoa, một lĩnh vực cũng đạt được những tiêu chuẩn cao ấn tượng. Người ta tìm thấy hàng trăm văn tự Akkad sử dụng rộng rãi các thuật ngữ và cụm từ y học của người Sumer, chứng tỏ Sumer là nơi khởi nguồn của toàn bộ nền y học Mesopotamia.

Trong thư viện của Ashurbanipal ở Nineveh có hẳn một gian về y học. Các văn tự ở gian này được chia thành 3 nhóm – bultitu (“phép chữa bệnh”), shipir bel imti (“phẫu thuật”) và urti mashmashshe (“câu lệnh và bùa chú”). Các bộ luật cổ có những phần đề cập đến chi phí trả cho các bác sỹ tiến hành phẫu thuật thành công, cũng như hình phạt áp dụng đối với họ nếu thất bại: Bác sỹ phẫu thuật mở thái dương người bệnh bằng dao sẽ bị chặt tay nếu vô tình làm hỏng mắt bệnh nhân.

Một số bộ xương được tìm thấy trong các ngôi mộ của người Mesopotamia có những dấu hiệu không thể nhầm lẫn được của các cuộc phẫu thuật não. Một văn tự không còn nguyên vẹn kể về cuộc phẫu thuật loại bỏ “bóng tối che phủ mắt một người đàn ông”, có lẽ đó là bệnh đục thủy tinh thể; một văn tự khác đề cập đến việc sử dụng một dụng cụ cắt rạch viết rằng “nếu căn bệnh đã chạy vào xương, bạn nên nạo và cắt bỏ.”

Người ốm ở Sumer có thể lựa chọn giữa một A.ZU (“thầy thuốc nước”) và một IA.ZU (“thầy thuốc dầu”). Một tấm đất sét có niên đại gần 5.000 năm được khai quật ở Ur có đề tên một thầy thuốc y khoa là “bác sỹ Lulu”. Họ cũng có những bác sỹ thú ý – hay còn được gọi là “thầy thuốc của những con bò” hoặc “thầy thuốc của những con lừa”.

Người ta tìm thấy một con dấu lăn cổ xưa ở Lagash có khắc hình một chiếc kìm phẫu thuật thuộc về “bác sỹ Urlugaledina”. Trên con dấu đó khắc hình một con rắn vắt mình trên một cái cây – biểu tượng của ngành y cho đến tận ngày nay. (Hình 14) Một dụng cụ được các bà mụ sử dụng để cắt dây rốn cũng thường được khắc họa.
images
Hình 14

Văn tự y học của người Sumer đề cập đến việc chẩn đoán và kê đơn. Điều này chứng tỏ rằng vị thầy thuốc Sumer này không cầu đến pháp thuật hay yêu thuật. Ông ta khuyến nghị việc vệ sinh cá nhân sạch sẽ; ngâm mình trong nước nóng và chất khoáng hòa tan; sử dụng các dẫn xuất thực vật; kỳ cọ bằng các hợp chất dầu mỏ.

Thuốc được làm từ thảo dược và các khoáng chất trộn với chất lỏng hoặc dung môi phù hợp với phương pháp sử dụng. Nếu được dùng để uống, những loại bột trên sẽ được hòa với rượu, bia, hay mật ong; nếu “đổ qua trực tràng” – được tiến hành khi thụt rửa – thì chúng sẽ được trộn với dầu thực vật. Cồn, loại dược chất giữ vai trò rất quan trọng trong khử trùng phẫu thuật và là cơ sở chế tạo nhiều loại thuốc, được bắt nguồn từ chữ kohl trong tiếng A-rập và kuhlu trong tiếng Akkad.

Các mô hình về gan cho thấy rằng y học được dạy ở các trường y với sự trợ giúp của mô hình các bộ phận cơ thể người bằng đất sét. Ngành giải phẫu của họ hẳn phải đạt đến một trình độ khoa học tiên tiến vì các nghi lễ ở đền thờ đòi hỏi kỹ năng mổ xẻ chi tiết các con vật hiến sinh – một bước xuất phát từ nhận thức tương đương với giải phẫu người.

Một số bức họa trên các con dấu lăn hay tấm đất sét thể hiện hình người nằm trên một loại bàn phẫu thuật nào đó, vây quanh là các vị thần hay con người. Từ sử thi và các câu chuyện anh hùng chúng ta biết rằng người Sumer và hậu duệ của họ ở Mesopotamia rất quan tâm đến các vấn đề về sự sống, bệnh tật và cái chết. Nhiều người như Gilgamesh, vua xứ Erech, cất công tìm kiếm “Cây Sự sống” hay một số khoáng chất (một “hòn đá”) có thể giúp trường sinh bất tử. Điều này cũng thể hiện nỗ lực cải tử hoàn sinh, đặc biệt là khi điều đó xảy ra với các vị thần:

Được treo trên chiếc cột phía trên thi hài,
họ chiếu công cụ đo nhịp và công cụ phát xạ;
họ rải lên đó
60 Giọt Sự sống,
60 Thức ăn Sự sống;
Và Inanna hồi sinh.

Phải chăng trong những nỗ lực cải tử hoàn sinh này họ đã biết đến và sử dụng một số phương pháp vô cùng hiện đại mà chúng ta chỉ có thể suy đoán? Những vật liệu phóng xạ mà chúng ta biết và sử dụng để chữa trị một số bệnh nhất định đã được thể hiện trong một trường hợp chữa bệnh được khắc trên một con dấu lăn có từ thời kỳ đầu của nền văn minh Sumer. Trên con dấu đó rõ ràng có một người đàn ông nằm trên một chiếc giường đặc biệt; mặt ông ta được bảo vệ bằng một chiếc mặt nạ và đang được chiếu bằng một loại tia phóng xạ nào đó. (Hình 15)

Một trong những thành tựu vật chất lâu đời nhất của người Sumer là sự phát triển ngành dệt may.

Cuộc Cách mạng Công nghiệp với sự xuất hiện của máy xe sợi và máy dệt ở Anh vào thập niên 1760 được coi là phát súng mở đầu cho thời đại công nghiệp ngày nay. Từ đó đa phần các quốc gia đang phát triển đều mong muốn phát triển ngành công nghiệp dệt làm bước đà tiến tới công nghiệp hóa. Các bằng chứng cho thấy quá trình này không phải chỉ bắt đầu từ thế kỷ XVIII mà nó đã xuất hiện ngay từ nền văn minh lớn đầu tiên của Loài người. Con người chỉ có thể làm ra sợi dệt sau sự ra đời của nông nghiệp, ngành cung cấp sợi lanh và việc thuần hóa động vật để tạo ra nguồn cung về len. Grace M. Crowfoot (Textiles, Basketry and Mats in Antiquity – tạm dịch: Dệt, đan và bện thời cổ đại) bày tỏ sự đồng thuận trong giới học giả bằng cách khẳng định rằng sản phẩm dệt may đầu tiên xuất hiện ở Mesopotamia vào khoảng năm 3800 TCN.
images
Hình 15
Hơn thế nữa, người Sumer nổi tiếng trong thời kỳ cổ đại không chỉ với sợi dệt mà còn vì y phục của họ. Cuốn Book of Joshua – Sách của Joshua (ND) (7:21) viết rằng trong thời kỳ loạn lạc ở thành Jericho có một người không thể cưỡng lại được sức quyến rũ của việc sở hữu “một chiếc áo khoác tốt của Shin’ar”, rồi anh ta có được nó ở trong thành dù phải trả giá bằng cái chết. Sản phẩm may mặc của Shinar (Sumer) đắt giá đến nỗi con người sẵn sàng liều cả mạng sống của mình để sở hữu chúng.

Người Sumer có vốn ngôn ngữ phong phú để miêu tả cả về các sản phẩm may mặc lẫn người làm ra chúng. Loại y phục cơ bản được gọi là TUG – ắt hẳn đó là tiền thân của phong cách cũng như tên của loại áo choàng (toga) La Mã. Những loại y phục đó có tên là TUG.TU.SHE, theo tiếng Sumer có nghĩa là “y phục choàng quanh người”. (Hình 16)

Các bức họa cổ không chỉ thể hiện sự đa dạng và phong phú của các loại y phục mà còn thể hiện tính trang nhã, khiếu thẩm mỹ tốt với sự phối hợp giữa quần áo, kiểu tóc, mũ mão và trang sức được đề cao. (Hình 17, 18)

***

Thành tựu lớn khác nữa của người Sumer là nền nông nghiệp của họ. Ở vùng đất chỉ có mưa theo mùa, các dòng sông được huy động để cung cấp nước tưới quanh năm cho các vụ mùa thông qua một hệ thống kênh thủy lợi rộng lớn. Mesopotamia – Lưỡng Hà, Vùng Đất giữa hai Dòng sông – là một vựa lúa lớn của thời cổ đại. Cây mơ trong tiếng Tây Ban Nha là damasco (“cây Damascus”) có tên La-tinh là armeniaca, vay mượn từ từ armanu trong tiếng Akkad. Cây anh đào – kerasos trong tiếng Hy Lạp, Kirsche trong tiếng Đức – có nguồn gốc trong tiếng Akkad là karshu. Tất cả các bằng chứng trên cho thấy những loài cây này và nhiều loại rau quả khác đã du nhập vào châu Âu từ Mesopotamia. Tương tự với nhiều loại hạt giống và chủng loài đặc biệt khác: cây nghệ tây (saffron) có nguồn gốc trong tiếng Akkad là azupiranu, từ crocus (nghệ tây) có nguồn gốc từ kurkanu (qua từ krokos trong tiếng Hy Lạp), cây thì là (cumin) từ kamanu, cây hương bài (hyssop) từ zupu, nhựa thơm (myrrh) từ murru. Danh sách này rất dài; trong nhiều trường hợp, Hy Lạp trở thành chiếc cầu nối cả về địa lý lẫn từ vựng để những loài cây đó đến được với châu Âu. Hành, đậu lăng, đậu xanh, dưa chuột, cải bắp và rau diếp là những món phổ biến trong thực đơn hàng ngày của người Sumer.

Điều ấn tượng không kém chính là các phương pháp chế biến thực phẩm đa dạng và phong phú của người Mesopotamia cổ đại. Các văn tự và hình ảnh đã xác nhận hiểu biết của người Sumer về cách biến các loại ngũ cốc họ trồng được thành bột, từ đó làm ra rất nhiều loại bánh mỳ lên men và không lên men, cháo, bánh ngọt, bánh nướng và bánh bích quy. Lúa mạch cũng được lên men để làm bia; người ta tìm thấy “hướng dẫn kỹ thuật” làm bia trong các văn tự cổ đó. Rượu vang được làm từ nho và quả chà là. Sữa được lấy từ cừu, dê, bò và được sử dụng như một loại đồ uống, trong chế biến món ăn, sữa chua, bơ, kem và pho mát. Cá là một thực phẩm thông dụng trong bữa ăn. Thịt cừu rất sẵn có và những đàn lợn lớn mà người Sumer chăn nuôi được coi là một loại cao lương mỹ vị thực thụ. Ngỗng và vịt được chế biến để cúng các vị thần.

images
images
images

Các văn tự cổ cho thấy rõ rằng nghệ thuật chế biến món ăn đỉnh cao được người Mesopotamia phát triển trong các đền thờ và trong quá trình thờ cúng thần linh. Một văn tự cổ mô tả đồ cúng lễ dâng lên các vị thần gồm: “vài ổ bánh mỳ bột lúa mạch… vài ổ bánh mỳ bột emmer; một hũ mật ong và kem; quả chà là, bánh ngọt… bia, rượu vang, sữa… nhựa cây tuyết tùng, kem.” Thịt nướng được dâng lên cùng với nghi lễ vẩy “bia hảo hạng, rượu và sữa”. Một miếng thịt bò đực được chuẩn bị theo một công thức nghiêm ngặt, “bột mỳ mịn… được nhào với nước, bia hảo hạng và rượu” được trộn với mỡ động vật và “chất thơm lấy từ lõi cây”, quả hạch, mạch nha và gia vị. Các hướng dẫn cho “việc cúng tế các vị thần của thành Uruk hàng ngày” đòi hỏi phải có năm loại đồ uống khác nhau cùng với thực phẩm và chỉ rõ những gì mà “thợ xay bột trong bếp” và “bếp trưởng phụ trách việc nhào bột” nên làm.

Sự ngưỡng mộ của chúng ta dành cho nghệ thuật nấu nướng của người Sumer càng tăng lên khi đọc bài thơ ca ngợi những loại thực phẩm tuyệt hảo. Thật vậy, ta có thể nói gì hơn khi đọc công thức hàng ngàn năm tuổi cho món “gà nấu rượu vang” này:

Trong màu rượu sóng sánh
Trong nước dùng thơm lừng
Trong hương tinh dầu dịu ngọt
Là con gà mà tôi nấu,
và thưởng thức.

Một nền kinh tế thịnh vượng, một xã hội với những ngành sản xuất vật liệu phổ biến như vậy không thể phát triển được nếu thiếu một hệ thống vận tải hiệu quả. Người Sumer sử dụng 2 con sông lớn và hệ thống kênh đào để chuyên chở con người, hàng hóa và gia súc bằng đường thủy. Trong một số bức họa cổ xưa nhất mô tả những chiếc thuyền đầu tiên của thế giới.

Từ một số văn tự cổ chúng ta biết rằng người Sumer cũng đã tiến hành những chuyến đi biển bằng nhiều loại thuyền tới nhiều vùng đất xa xôi để tìm kiếm kim loại, các loại gỗ và đá quý, cùng các vật liệu khác không sẵn có ở Sumer. Trong một cuốn từ điển tiếng Sumer của người Akkad có một phần về tàu thuyền, liệt kê 105 thuật ngữ Sumer về nhiều loại thuyền theo kích thước, điểm đến hoặc mục đích (để chở hàng, chở người, hoặc dành riêng cho các vị thần nhất định). 69 thuật ngữ Sumer khác liên quan đến việc điều khiển và đóng thuyền đã được dịch sang tiếng Akkad. Chỉ có ngành đi biển có truyền thống lâu đời mới có thể sản sinh ra những loại thuyền chuyên dụng cùng các thuật ngữ kỹ thuật như vậy.

Đối với vận tải trên bộ, bánh xe được sử dụng đầu tiên ở Sumer. Việc phát minh ra bánh xe và ứng dụng vào đời sống hàng ngày cho phép tạo ra nhiều loại phương tiện, từ xe ngựa cho tới chiến mã xa và ta có thể chắc chắn rằng người Sumer là những người đầu tiên sử dụng “sức bò kéo” cũng như “sức ngựa” để di chuyển. (Hình 19)

***

Năm 1956, Giáo sư Samuel N. Kramer, một trong những nhà Sumer học lớn hiện nay, đã xem xét di sản văn học tìm thấy dưới những ngọn đồi ở Sumer. Chính bảng mục lục của cuốn From the Tablets of Sumer (tạm dịch : Từ những tấm đất sét của Sumer) – đã là một viên ngọc quý, bởi từng chương trong cuốn sách 25 chương này đều mô tả về những cái “đầu tiên” của người Sumer, bao gồm trường học đầu tiên, quốc hội lưỡng viện đầu tiên, sử gia đầu tiên, dược điển đầu tiên, “lịch nông vụ” đầu tiên, thuyết nguồn gốc vũ trụ và ngành vũ trụ học đầu tiên, “Job” (Người chịu nhiều đau khổ - ND) đầu tiên, tục ngữ và châm ngôn đầu tiên, những cuộc tranh luận văn chương đầu tiên, “chiếc thuyền Noah” đầu tiên, cuốn danh mục thư viện đầu tiên; và Thời đại Anh hùng đầu tiên của Nhân loại, các bộ luật và các cuộc cải cách xã hội đầu tiên, nền y học, nền nông nghiệp đầu tiên và nỗ lực tìm kiếm hòa bình và hòa hợp thế giới đầu tiên.
images
Hình 19

Điều này không có gì là khoa trương cả.

Những ngôi trường đầu tiên được thành lập ở Sumer là kết quả trực tiếp của việc phát minh và sử dụng chữ viết. Các bằng chứng (cả về khảo cổ, như dấu tích các trường học, lẫn tư liệu, như các tấm đất sét bài tập) cho thấy sự tồn tại của một hệ thống giáo dục chính thức vào đầu thiên niên kỷ 3 TCN. Có hàng ngàn người ghi chép ở Sumer, từ những người ghi chép cấp thấp đến cấp cao, người ghi chép của hoàng gia, của đền thờ và những người ghi chép nắm giữ cương vị cao. Một số người là giáo viên và chúng ta vẫn có thể đọc được các bài luận của họ về trường học, về mục tiêu và mục đích, về tiểu sử và các phương pháp dạy học của họ.

Những ngôi trường này không chỉ dạy ngôn ngữ và viết chữ mà còn có các môn khoa học thời đó – thực vật học, động vật học, địa lý, toán học và thần học. Các tác phẩm văn học của người xưa được học và chép lại và những tác phẩm mới liên tục được ra đời.

Những ngôi trường này được điều hành bởi ummia (“giáo sư chuyên môn”) và đội ngũ giáo viên luôn bao gồm một “thầy giáo phụ trách môn vẽ”, một “thầy giáo phụ trách tiếng Sumer” cùng với một “thầy giáo phụ trách kỹ thuật đánh xe”. Kỷ luật ở trường học rất nghiêm khắc; một học sinh đã mô tả trên một tấm đất sét về việc mình đã bị đánh như thế nào vì tội bỏ học, vì ăn mặc không gọn gàng, vì mải chơi, vì không giữ trật tự, vì cư xử không đúng và thậm chí là vì viết chữ không rõ ràng.

Một bản sử thi về lịch sử xứ Erech đã đề cập đến sự thù địch giữa Erech và thành bang Kish. Bản sử thi này thuật lại chuyện các phái viên của Kish đã tới Erech như thế nào, đề nghị giải quyết tranh chấp trong hòa bình ra sao. Nhưng Đấng Trị vì của Erech thời đó là Gilgamesh lại thích chiến tranh hơn đàm phán. Điều thú vị là ông phải đưa vấn đề này ra biểu quyết trước Hội đồng Bô lão, tương đương với “Thượng viện” ngày nay:

Chúa tể Gilgamesh,
Đưa vấn đề ra trước các vị bô lão của thành,
Để tìm kiếm quyết định:
“Hãy để chúng tôi không quy phục trước bọn Kish,
hãy để chúng tôi trừng phạt chúng bằng vũ khí.”

Tuy nhiên, Hội đồng Bô lão lại ủng hộ phương án đàm phán. Không cam chịu thất bại, Gilgamesh đã đưa vấn đề ra trước những người trẻ tuổi hơn, đó là Hội đồng Chiến binh, những người ủng hộ chiến tranh. Câu chuyện này đã cho chúng ta thấy rằng khoảng 5.000 năm trước, vua Sumer đã phải đệ trình vấn đề chiến tranh hay hòa bình lên Quốc hội Lưỡng viện Đầu tiên.

Danh hiệu Sử gia Đầu tiên được Kramer trao cho Entemena, vua xứ Lagash, người đã ghi chép lại cuộc chiến của mình với quốc gia láng giềng Umma trên các con lăn đất sét. Trong khi những văn tự khác là các tác phẩm văn chương hay các bản sử thi với chủ đề chính là các sự kiện lịch sử thì những bản khắc của Entemena lại là dạng văn xuôi được viết ra như một tư liệu lịch sử xác thực.

Vì các bản khắc của Assyria và Babylon đã được giải mã trước các tư liệu của người Sumer nên đã có thời gian dài trước đây người ta tin rằng bộ luật đầu tiên được vua Babylon, Hammurabi soạn thảo và ban hành khoảng vào năm 1900 TCN. Nhưng sau khi khám phá ra nền văn minh Sumer, người ta mới vỡ lẽ là những hệ thống luật pháp, những khái niệm về trật tự xã hội và việc thi hành công lý công bằng “đầu tiên” lại thuộc về người Sumer.

Ngay trước thời Hammurabi, một vị vua Sumer của bang thành Eshnunna (phía đông bắc Babylon) đã ghi lại những điều luật quy định mức tối đa đối với giá thực phẩm và giá thuê xe ngựa và thuyền để người nghèo không bị chèn ép. Vị vua này cũng ban hành những điều luật về các tội xâm phạm nhân thân và tài sản cũng như các quy định liên quan đến vấn đề gia đình và quan hệ chủ-tớ.

Thậm chí từ trước đó, một bộ luật đã được Lipit-Ishtar, vua xứ Isin ban hành. 38 điều luật này vẫn còn rất dễ đọc trên những tấm đất sét được bảo quản từng phần (một bản sao được khắc trên một cột đá) liên quan đến các vấn đề về bất động sản, nô lệ và người hầu, hôn nhân và thừa kế, việc thuê thuyền, việc cho thuê bò và các hành vi trốn thuế. Cũng như Hammurabi sau này, Lipit-Ishtar giải thích trong đoạn mở đầu của bộ luật rằng ông hành động theo những chỉ dẫn của “các vị thần vĩ đại”, những người đã ra lệnh cho ông “đem lại ấm no cho người Sumer và Akkad”.

Thế nhưng ngay cả Lipit-Ishtar cũng không phải là người viết ra bộ luật đầu tiên của người Sumer. Người ta đã tìm thấy những mảnh đất sét, bản sao của những điều luật được ghi chép bởi Urnammu, vua xứ Ur vào khoảng năm 2350 TCN – tức là hơn nửa thiên niên kỷ trước thời Hammurabi. Các điều luật được ban hành dưới sự ủy quyền của thần Nannar này nhắm tới việc đình chỉ và trừng phạt “những kẻ tước đoạt bò, cừu và khỉ của công dân” để “trẻ mồ côi không trở thành nạn nhân của sự giàu có, quả phụ không trở thành nạn nhân của quyền lực, người chỉ có 1 shekel1 không trở thành nạn nhân của kẻ có 60 shekel”. Urnammu cũng ban bố “các đơn vị đo lường trung thực và không thay đổi”.

Nhưng hệ thống pháp luật của người Sumer cũng như việc thực thi công lý có nguồn gốc còn xa xưa hơn thế.

Đến năm 2600 TCN, đã có quá nhiều biến động xảy ra với Sumer nên ensi Urukagina cảm thấy cần phải tiến hành cải cách. Một bản khắc dài của ông được các chuyên gia coi là hồ sơ quý báu về cuộc cải cách xã hội đầu tiên của loài người dựa trên nhận thức về tự do, bình đẳng và công bằng – một “Cuộc Cách mạng Pháp” được thực hiện bởi một vị vua diễn ra 4.400 năm trước sự kiện ngày 14 tháng Bảy năm 1789.

Sắc lệnh cải cách của Urukagina liệt kê những điều xấu xa thời đó trước tiên, sau đó mới đến các biện pháp cải cách. Những điều xấu xa này chủ yếu là việc các quan lại lạm dụng quyền lực để trục lợi cá nhân; lạm dụng vị trí quan chức; việc các nhóm độc quyền bóp nặn tiền thông qua hình thức áp đặt mức giá cao.

Tất cả các hành vi bất bình đẳng đó và nhiều hành vi khác nữa đều bị cấm trong sắc lệnh cải cách này. Một viên quan không còn được tự định giá “cho một con khỉ tốt hay một ngôi nhà” nữa. Các nhân vật “tai to mặt lớn” không còn có thể ức hiếp dân thường được nữa. Quyền lợi của người mù, người nghèo, quả phụ, trẻ mồ côi được tái khẳng định. Gần 5.000 năm trước, phụ nữ ly hôn đã nhận được sự bảo hộ của pháp luật.

Xã hội văn minh Sumer đã tồn tại được bao lâu đến mức nó cần phải có một cuộc cải cách lớn? Rõ ràng là từ rất lâu, bởi Urukagina tuyên bố rằng chính thần Ningirsu đã yêu cầu ông: “khôi phục lại các sắc lệnh của thời trước”. Điều này chứng tỏ rằng ông đã được yêu cầu quay lại với các hệ thống xã hội và luật lệ còn cổ xưa hơn nữa.

Các điều luật của người Sumer được duy trì bởi một hệ thống tòa án trong đó các vụ kiện và các phán quyết cũng như các hợp đồng đều được ghi chép tỉ mỉ và lưu trữ cẩn thận. Các quan tòa đóng vai trò là bồi thẩm đoàn nhiều hơn là thẩm phán; một phiên tòa thường có 3 đến 4 thẩm phán, một người là “thẩm phán hoàng gia” chuyên nghiệp, còn những người khác được chọn từ một ban hội thẩm gồm 36 người.

Trong khi người Babylon đưa ra các quy tắc và quy định thì người Sumer lại quan tâm đến công bằng, vì họ tin rằng các vị thần đã chỉ định các vị vua đến để đảm bảo công bằng trên thế gian.

Ở đây ta có thể tìm thấy những khái niệm tương tự về công bằng và đạo đức trong Kinh Cựu ước. Ngay cả khi người Hebrew chưa có các vị vua, họ đã được trị vì bởi các quan tòa; các vị vua được phán xét không chỉ bởi các cuộc chinh phục hay sự giàu có mà còn bởi mức độ họ thể hiện tinh thần “trượng nghĩa” đến đâu. Trong tôn giáo của người Do Thái, Năm Mới được đánh dấu bằng quãng thời gian 10 ngày và người ta cho rằng những hành động của con người trong khoảng thời gian này sẽ quyết định vận mệnh của họ trong năm tới. Đây hẳn không phải là sự trùng hợp khi người Sumer tin rằng hàng năm có một vị thần tên là Nanshe tiếp đến là vị tộc trưởng đầu tiên của người Hebrew – Abraham – đến từ thành Ur của Sumer, thành phố nơi Ur-Nammu ban hành đạo luật của mình, cũng phán xét Nhân loại theo cách tương tự.

Sự quan tâm đến công bằng và bất công của người Sumer còn được thể hiện trong cái mà Kramer gọi là “‘Job’ đầu tiên”. Sau khi chắp ghép những mảnh đất sét tại Bảo tàng Cổ đại Istanbul, Kramer có thể đọc được một phần bài thơ của người Sumer, giống như phần Sách Job trong Kinh thánh, thuật lại những lời kêu than của một người đàn ông ngay thẳng đã phải chịu đựng tất cả những mất mát và khinh bạc thay vì ơn phước của các vị thần. Ông đã kêu lên trong nỗi thống khổ: “Những lời ngay thẳng của tôi đã bị biến thành lời dối trá”.

Trong phần thứ hai của bài thơ, người đàn ông đau khổ vô danh này khẩn cầu thần linh theo cách giống như trong một số đoạn của Thánh Vịnh Hebrew:

Hỡi thần linh, ngài là cha của con,
ngài sinh con ra – cho con ngẩng mặt với đời…
Ngài sẽ bỏ rơi con bao lâu nữa,
để con không người chở che…
để con không ai dìu dắt?

Sau đó là một cái kết có hậu. “Những lời ngay thẳng, những lời thánh khiết mà ông khẩn cầu đã được thần linh chấp nhận; thần linh đã rút tay khỏi tuyên bố quỷ dữ.”

Khoảng hai thiên niên kỷ trước Sách Giảng viên trong Kinh thánh, người Sumer đã có những cách ngôn truyền đạt những khái niệm và lời nhận xét tương tự:

Nếu chúng tôi bị tội phải chết – hãy để chúng tôi đền tội; Nếu chúng tôi được sống lâu – hãy để chúng tôi trường sinh.
Khi một kẻ tội nghiệp chết đi, đừng tìm cách hồi sinh kẻ đó.
Người có nhiều bạc, có thể được hạnh phúc; Người sở hữu nhiều lúa mạch, có thể được hạnh phúc; Nhưng người trắng tay thì có thể được yên nghỉ!
Con người: Vì dục vọng của mình: Kết hôn; Khi nghĩ rằng mọi thứ đã hết: Ly dị.
Không phải trái tim đem lại thù hận ; không phải miệng lưỡi đem lại thù hận.
Trong thành không có chó canh, con cáo làm kẻ giữ cửa.

Những thành tựu vật chất và tinh thần của nền văn minh Sumer còn gắn liền với sự phát triển mạnh mẽ của nghệ thuật trình diễn. Tháng Ba năm 1974, một nhóm các chuyên gia đến từ Đại học California tuyên bố họ đã giải mã được bài hát cổ xưa nhất thế giới. Thành tích mà các giáo sư Richard L. Crocker, Anne D. Kilmer và Robert R. Brown đạt được chính là họ đã đọc và biết cách chơi những nốt nhạc viết trên một tấm đất sét có niên đại vào khoảng năm 1800 TCN được tìm thấy ở Ugarit trên bờ biển Địa Trung Hải (hiện nằm ở Syria).

Nhóm các nhà nghiên cứu này giải thích rằng: “Chúng tôi biết rằng nền văn minh Assyria - Babylon đã xuất hiện âm nhạc, nhưng chỉ sau lần giải mã này chúng tôi mới thấy rằng âm nhạc của họ có âm giai 7 âm tương tự như âm nhạc phương Tây hiện nay và âm nhạc của Hy Lạp ở thiên niên kỷ thứ nhất TCN.” Trước đây người ta vẫn nghĩ rằng âm nhạc phương Tây có nguồn gốc từ Hy Lạp; nhưng đến giờ ta có thể khẳng định là âm nhạc của chúng ta – cũng như phần lớn nền văn minh phương Tây – bắt nguồn từ Mesopotamia. Đây là điều không có gì ngạc nhiên, bởi triết gia Hy Lạp, Philo đã từng khẳng định rằng người Mesopotamia được coi là “đã tìm kiếm sự hòa hợp và hài hòa trên khắp thế giới thông qua các nốt nhạc”.

Như vậy ta có thể khẳng định rằng âm nhạc và ca hát cũng chính là những kỹ nghệ “đầu tiên” của người Sumer. Quả thật, giáo sư Croker có thể chơi được âm điệu cổ chỉ bằng một chiếc đàn lia mà ông phục dựng giống như chiếc đàn được tìm thấy ở khu di tích thành Ur. Các văn tự có từ thiên niên kỷ 2 TCN đã cho thấy sự tồn tại của những “số hiệu phím” âm nhạc và một nguyên lý chặt chẽ về thanh âm; và trước đó giáo sư Kilmer tác giả cuốn The Strings of Musical Instruments: Their Names, Numbers and Significance (tạm dịch: Các loại dây nhạc cụ: Tên, số lượng và chức năng) đã viết rằng nhiều bản thánh ca của người Sumer thể hiện “các ký hiệu âm nhạc ở cạnh lề”. Bà kết luận rằng “người Sumer và hậu duệ của họ đã có một đời sống âm nhạc khá phong phú và đầy đủ”. Đó là lý do tại sao sau này chúng ta thấy nhiều loại nhạc cụ cùng các ca sỹ và vũ công biểu diễn được khắc họa trên các con dấu lăn và tấm đất sét. (Hình 20)
images
Hình 20
Cũng giống như nhiều thành tựu của người Sumer khác, âm nhạc và ca hát cũng bắt nguồn từ các đền thờ. Khởi đầu với mục đích thờ phụng các vị thần, sau đó các loại hình biểu diễn nghệ thuật này sớm được lưu hành bên ngoài đền thờ. Một câu nói phổ biến áp dụng cách chơi chữ của người Sumer về tiền vé trả cho ca sỹ là: “Một ca sỹ có giọng hát không ngọt ngào thực sự là một ca sỹ ‘nghèo’”. (trong tiếng Anh, ‘poor’ vừa có nghĩa là ‘tồi’, vừa có nghĩa là ‘nghèo’).

Người ta đã tìm thấy nhiều bài hát trữ tình của người Sumer; rõ ràng là chúng được hát cùng với nhạc đệm. Nhưng cảm động nhất là một bài hát ru mà một người mẹ đã viết và hát cho đứa con bị ốm nghe:

Ngủ ngoan, ngủ ngoan, ngủ đi con trai của mẹ.
Giấc ngủ hãy đến nhanh với con trai của mẹ;
Giấc ngủ đậu trên đôi mắt mỏi mệt của con…
Con đang đau đớn, con trai của mẹ;
Mẹ lo lắng không yên, mẹ không biết nói gì đây,
Mẹ đăm đăm ngước nhìn các vì sao.
Ánh trăng non chiếu trên khuôn mặt con;
Bóng trăng sẽ nhỏ lệ vì con.
Nằm xuống trong giấc ngủ của con…
Rồi đây nữ thần mùa màng sẽ bên cạnh con;
Rồi đây con sẽ có một người vệ sỹ hùng mạnh trên thiên đường;
Rồi đây con sẽ hưởng những ngày hạnh phúc…
Rồi đây vợ con sẽ là chỗ dựa của con;
Rồi đây con trai con sẽ là số mệnh tương lai của con.

Điều gây ấn tượng về âm nhạc và những bài hát như vậy không chỉ nằm ở kết luận rằng Sumer chính là cội nguồn về cấu trúc và cách hòa âm phối khí của âm nhạc phương Tây mà hơn thế nữa, khi chúng ta nghe bản nhạc và đọc những bài thơ đó, chúng ta không hề cảm nhận được sự lạ lẫm hay khác thường nào ngay cả trong chiều sâu cảm xúc và tình cảm. Quả thật, khi quan sát nền văn minh vĩ đại của người Sumer, chúng ta nhận thấy rằng không chỉ quan niệm về đạo đức và lẽ công bằng, luật pháp, kiến trúc, nghệ thuật và công nghệ của chúng ta có nguồn gốc từ Sumer mà các thể chế của họ cũng rất quen thuộc và gần gũi với chúng ta. Xét cho cùng, dường như tất cả chúng ta đều có nguồn gốc Sumer.

***

Sau khi tiến hành khai quật Lagash (nằm ở phía nam Mesopotamia), các nhà khảo cổ tiếp tục khám phá Nippur, trung tâm tôn giáo một thời của người Sumer và Akkad. Ở đây họ đã tìm thấy 30.000 văn tự, trong đó nhiều văn tự đến ngày nay vẫn còn là một ẩn số. Ở Shuruppak, những lớp học có niên đại từ thiên niên kỷ 3 TCN đã được tìm thấy. Ở Ur, các chuyên gia đã tìm thấy những chiếc bình, đồ trang sức, vũ khí, chiến mã xa, mũ giáp tuyệt đẹp làm bằng vàng, bạc, đồng và đồng thau, di tích của một nhà máy dệt, các hồ sơ tòa án – và dấu tích của một ngọn tháp ziggurat vẫn còn nổi bật giữa khung cảnh nơi đây. Ở Eshnunna và Adab, các nhà khảo cổ đã phát hiện các ngôi đền và những bức tượng tinh xảo có từ thời tiền Sargon. Ở Umma có những văn tự mô tả về các đế chế cổ đại. Ở Kish còn có những công trình tưởng niệm và tháp ziggurat có niên đại ít nhất từ năm 3000 TCN vẫn chưa được khai quật.

Uruk (Erech) đã đưa các nhà khảo cổ về với thiên niên kỷ 4 TCN. Ở đây họ đã tìm thấy những đồ gốm màu đầu tiên được nung trong lò và bằng chứng về việc sử dụng mâm quay làm gốm đầu tiên. Một vỉa hè bằng các khối đá vôi là công trình bằng đá cổ nhất được phát hiện cho đến ngày nay. Ở Uruk, các nhà khảo cổ cũng tìm thấy chiếc đền thời kim tự tháp cổ ziggurat đầu tiên – một quả đồi nhân tạo lớn, trên đỉnh có một ngôi đền màu trắng và một ngôi đền màu đỏ. Những văn tự khắc chữ cũng như những con dấu trục quay đầu tiên của thế giới cũng được tìm thấy ở đây. Sau này Jack Finegan (Light from the Ancient Past – tạm dịch : Ánh sáng từ quá khứ cổ đại) đã khẳng đinh, “sự tinh xảo của những con dấu đầu tiên xuất hiện trong thời kỳ Uruk quả đáng ngạc nhiên”. Các khu vực khai quật khác của thời Uruk cũng chứa đựng các bằng chứng về sự khởi đầu của Thời kỳ Kim khí.

Năm 1919, nhà khảo cổ H. R. Hall đã khám phá những phế tích cổ đại tại một ngôi làng hiện nay có tên là El-Ubaid. Khu vực này được đặt tên theo thời kỳ mà các chuyên gia cho là giai đoạn đầu tiên của nền văn minh Sumer vĩ đại. Các thành trì của người Sumer thời kỳ này trải dài từ phía bắc Mesopotamia tới những chân đồi phía nam Zagros chính là nơi đầu tiên cho ra đời loại gạch đất sét, các bức tường trát vữa, hình thức trang trí chạm khảm, các nghĩa trang với những ngôi mộ ốp gạch, đồ gốm có họa tiết trang trí với kiểu dáng hình học, gương đồng, những chuỗi hạt ngọc lam nhập khẩu, kỹ thuật kẻ mi mắt, những chiếc rìu bọc đồng, quần áo, nhà cửa và trên hết thảy là những công trình đền đài tưởng niệm.

Xa hơn về phía nam, các nhà khảo cổ tìm ra vùng đất Eridu – thành phố đầu tiên của người Sumer theo các văn tự cổ. Khi các nhà khảo cổ đào bới xuống sâu hơn, họ phát hiện một ngôi đền thờ thần Enki, Vị thần Tri thức của người Sumer và ngôi đền này dường như đã được xây đi xây lại nhiều lần. Lớp địa tầng đó rõ ràng đã đưa các chuyên gia trở về với những giai đoạn khởi đầu của nền văn minh Sumer: năm 2500 TCN, năm 2800 TCN, năm 3000 TCN, năm 3500 TCN.

Rồi những lưỡi xẻng tiếp tục đào sâu xuống nền móng của ngôi đền đầu tiên thờ thần Enki. Đó là tầng đất nguyên sinh, không có dấu hiệu tồn tại dấu vết sự tác động của bàn tay con người. Thời gian đó là vào khoảng năm 3800 TCN − thời điểm bắt đầu nền văn minh cổ đại.

Đây không chỉ là nền văn minh đầu tiên theo đúng nghĩa. Nó còn là nền văn minh bao trùm một khu vực rộng lớn nhất và xét trên nhiều phương diện, nó tiến bộ hơn nhiều so với các nền văn hóa khác tiếp sau. Rõ ràng đây chính là nền văn minh đóng vai trò nền tảng cho chính nền văn minh của chúng ta.

Bắt đầu sử dụng đồ đá làm công cụ vào khoảng 2.000.000 năm trước, Con người đã đạt tới nền văn minh chưa từng có này vào khoảng năm 3800 TCN ở Sumer. Và thực tế khiến các chuyên gia bối rối về nền văn minh này đó là cho tới ngày nay chính các chuyên gia vẫn không hề có chút nhận thức nào về người Sumer, họ là ai, họ từ đâu đến, tại sao và bằng cách nào nền văn minh của họ lại xuất hiện.

Bởi nền văn minh đó xuất hiện một cách đột ngột, bất ngờ như từ trên trời rơi xuống.

H. Frankfort, tác giả của Tell Uqair (tạm dịch: Kể chuyện Uqair) gọi đây là điều “lạ lùng”. Pierre Amiet (Elam) coi hiện tượng này là “khác thường”. A. Parrot (Sumer) mô tả nó là “một ngọn lửa bùng lên đột ngột”. Leo Oppenheim trong Ancient Mesopotamia (tạm dịch: Mesopotamia cổ đại) nhấn mạnh về “thời kỳ ngắn ngủi khác thường” mà nền văn minh này trỗi dậy. Joseph Campbell trong cuốn The Masks of God (tạm dịch: Những chiếc mặt nạ của thần linh) đã tổng kết như sau: “Trong khu vườn lầy lội nhỏ bé này của người Sumer…. đột ngột xuất hiện… cả một hiên tượng văn hóa, là nơi khởi nguồn cho tất cả các nền văn minh khác trên thế giới.”


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 21.03.2017, 15:20
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
CHƯƠNG 3

CÁC VỊ THẦN TRÊN THIÊN ĐƯỜNG VÀ MẶT ĐẤT

    

Điều gì đã xảy ra khi quá trình phát triển chậm chạp đến đau đớn của loài người trải qua hàng trăm ngàn, thậm chí là hàng triệu năm lại đột ngột thay đổi một cách toàn diện đến vậy và qua 3 bước chạy đà diễn ra vào khoảng các năm 11000, năm 7400 và năm 3800 TCN đã biến những người nguyên thủy săn bắt hái lượm nay đây mai đó thành những người nông dân và thợ làm gốm, rồi sau đó trở thành thợ xây, kiến trúc sư, nhà toán học, nhà thiên văn học, nhà luyện kim, thương gia, nhạc sỹ, quan tòa, bác sỹ, nhà văn, thủ thư, giáo sỹ? Ta có thể tiếp tục đi xa hơn và đặt ra một câu hỏi còn cơ bản hơn như Giáo sư Robert J. Braidwood, Prehistoric Men (tạm dịch: Người tiền sử) đã từng phát biểu: “Tại sao điều này lại xảy ra? Tại sao tất cả nhân loại không tiếp tục cách sống như người Maglemosia đã từng sống?”

Còn người Sumer, những người đã trải qua nền văn minh phát triển cao bất ngờ này đã có câu trả lời của mình. Một trong hàng chục ngàn bản khắc cổ của người Mesopotamia vừa được tìm thấy đã nói rằng: “Bất cứ điều tốt đẹp nào chúng ta tạo ra đều do các vị thần ban phước.”

Các vị thần của Sumer. Họ là ai?

Các vị thần của người Sumer có giống như các vị thần Hy Lạp, những người được cho là sống trên một cung điện lớn, tổ chức tiệc tùng trong Đại điện của thần Zeus trên Thiên đường Olympus, một thiên đường có bản sao trên Mặt đất là ngọn núi Olympus cao nhất của Hy Lạp?

Người Hy Lạp mô tả các vị thần của mình giống như những con người trần tục cả về hình dáng lẫn tính cách: Họ cũng có những cảm xúc như hạnh phúc, giận dữ và thậm chí cả ghen tuông; họ cũng yêu đương, tranh cãi, đấu đá; và họ cũng sinh con đẻ cái như người trần, duy trì nòi giống qua quan hệ tình dục với nhau hay với người trần.

Họ là các đấng tối cao không thể với tới, nhưng cũng không ngừng tham gia vào thế sự. Họ có thể du hành với tốc độ chóng mặt, xuất quỷ nhập thần; và cũng có những loại vũ khí tối thượng và quyền năng khác thường. Mỗi vị thần có những nhiệm vụ riêng và chịu trách nhiệm quản lý, giám sát, trừng phạt hay ban thưởng cho con người tùy thuộc vào từng hành động cụ thể của họ; thế nên các nghi lễ thờ cúng và cúng tế các vị thần của con người được cho là một hành động cầu an và xin ban phước.

Vị thần tối cao của nền văn minh Hy Lạp cổ đại là thần Zeus, “Cha của các Vị thần và Con người”, “Người nắm giữ Ngọn lửa trên Thiên đàng”. Vũ khí chính và cũng là biểu tượng của Ngài là tia sét. Ngài là một “vị vua” từ Thiên đường xuống hạ giới; là người quyết định và phân phát cái tốt cái xấu cho người trần, tuy nhiên lãnh địa của Ngài lại ở trên bầu trời.

Thần Zeus không phải là vị thần đầu tiên trên Mặt đất, cũng không phải là vị thần đầu tiên trên Thiên đường. Khi kết hợp giữa thần học với vũ trụ học để tạo ra cái mà các chuyên gia gọi là thần thoại học, người Hy Lạp tin rằng vị thần đầu tiên là thần Hỗn mang (Chaos); rồi sau đó là nữ thần Gaea (Thần Đất) và chồng của bà là Uranus (Thiên đường) mới xuất hiện. Gaea và Uranus sinh ra 12 vị thần khổng lồ (Titan), 6 trai và 6 gái. Tuy các chiến công thần thoại của họ đều diễn ra trên Mặt đất nhưng người ta cho rằng bản thể của họ là các vì sao trên trời.

Nam thần Titan trẻ tuổi nhất là Cronus nổi lên như một nhân vật chính của thần thoại Hy Lạp. Vị thần này vươn lên vị trí tối cao trong các vị Titan bằng thủ đoạn sát hại cha mình là Uranus và cướp đoạt ngôi. Lo sợ các Titan khác chống lại, Cronus đã giam cầm và trục xuất họ. Vì lẽ đó, ông đã bị mẹ mình nguyền rủa: Nó sẽ phải nếm trải nỗi đau của cha mình và sẽ bị lật đổ bởi một trong những con trai của chính nó.

Cronus kết hôn với Rhea, em gái ruột của mình và sinh hạ 3 người con trai và 3 người con gái: Hades, Poseidon và Zeus; Hestia, Demeter và Hera. Một lần nữa định mệnh người con trai út sẽ là người hạ bệ cha mình và lời nguyền của Gaea trở thành sự thật khi Zeus lật đổ Cronus.

Có vẻ như cuộc soán ngôi này diễn ra không suôn sẻ. Trong nhiều năm, cuộc chiến giữa các vị thần và nhiều quái vật nổ ra. Trận chiến quyết định chính là cuộc đụng độ giữa thần Zeus và Typhon, vị thần mình rắn. Cuộc chiến diễn ra trên những khu vực rộng lớn, cả trên Mặt đất lẫn bầu trời. Trận đối đầu cuối cùng diễn ra trên Đỉnh Casius, gần biên giới Ai Cập và Ả Rập, đâu đó trên Bán đảo Sinai. (Hình 21)

images
Hình 21

Sau khi giành chiến thắng trong cuộc chiến này, Zeus được công nhận là vị thần tối cao. Tuy nhiên, ông phải chia sẻ quyền lực với những người anh em của mình. Bằng phương thức lựa chọn (hoặc theo một dị bản khác là rút thăm), Zeus được trao quyền kiểm soát Thiên đường, người anh lớn Hades cai quản Mặt đất và người anh thứ hai Poseidon là Chúa tể Biển cả.

Tuy rằng sau này Hades và lãnh địa của mình trở thành từ đồng nghĩa với Địa ngục, nhưng khu vực cai quản nguyên bản của vị thần này là lãnh thổ ở một nơi nào đó “dưới sâu”, bao quanh những vùng đầm lầy, những khu vực hoang tàn và những vùng đất ngập nước của các con sông lớn. Hades được khắc họa là một vị thần “vô hình” – thù địch, gớm guốc, dữ dằn; không bị lay chuyển bởi việc cầu nguyện hay hiến tế. Còn Poseidon thì ngược lại, thường hiện thân với biểu tượng chiếc đinh ba trong tay. Tuy là chúa tể của biển cả, nhưng ngài đồng thời cũng là vị thần của thuật luyện kim và điêu khắc và là nhà ảo thuật hay pháp sư nhiều mánh khóe. Trong truyền thuyết và các câu chuyện truyền khẩu của người Hy Lạp thì thần Zeus được cho là rất nghiêm khắc với Con người – thậm chí vị thần này được cho là đã có lúc định hủy diệt Loài người; trong khi đó Poseidon lại được xem là bạn của Con người và là vị thần đã làm những điều vĩ đại và giành được sự ca ngợi của người trần.

3 anh em trai và 3 chị em gái, những đứa con của Cronus với người em Rhea của mình, đã làm nên thế hệ thứ nhất của Nhóm 12 vị thần vĩ đại Olympia. 6 vị thần còn lại đều mang dòng máu của thần Zeus và các câu chuyện thần thoại Hy Lạp chủ yếu kể về phả hệ và các mối quan hệ của họ.

Các vị nữ thần và nam thần này là con của Zeus với các nữ thần khác. Đầu tiên, thần Zeus kết hợp với nữ thần Metis sinh ra một người con gái, đó chính là nữ thần Athena vĩ đại. Athena chịu trách nhiệm về tri thức, nghề thủ công mỹ nghệ và được gọi là Nữ thần Trí tuệ. Vì là vị thần duy nhất sát cánh cùng thần Zeus trong cuộc chiến chống lại thần Typhon (tất cả các vị thần khác đều chạy trốn) nên Athena có được các kỹ năng chiến đấu và cũng là Nữ thần Chiến tranh. Nàng là “thiếu nữ hoàn hảo” và không phải làm vợ của bất kỳ ai; nhưng một số câu chuyện thường gán nàng với người bác Poseidon và mặc dù vị thần này có người vợ chính thức là Nữ hoàng xứ Labyrinth trên đảo Crete nhưng người cháu Athena vẫn được coi là tình nhân của ngài.

Sau đó thần Zeus kết hợp với nhiều nữ thần khác, nhưng con của họ không đủ tiêu chuẩn gia nhập Nhóm 12 vị thần Olympia. Khi thần Zeus trở nên nghiêm túc với vấn đề con trai nối dõi, ngài chuyển mối quan hệ sang một trong những chị gái của mình. Người lớn tuổi nhất chính là Hestia. Nhưng rõ ràng nàng là người sống ẩn dật – có lẽ là quá già hoặc quá ốm yếu để trở thành đối tượng kết hôn – và thế là thần Zeus cần một cái cớ nhỏ để chú ý đến người chị gái thứ hai là Demeter, Nữ thần Mùa màng. Nhưng thay vì một đứa con trai, nàng lại sinh cho thần Zeus một người con gái tên là Persephone, người sau này trở thành vợ của người chú Hades và cùng nhau cai quản Thế giới Dưới Lòng đất.

Thất vọng vì không có con trai, thần Zeus quay sang các nữ thần khác để giải khuây. Với Harmonia, ngài có 9 con gái chung. Sau đó Leto sinh hạ cho ngài một con gái và một con trai, Artemis và Apollo, những người ngay lập tức được gia nhập vào Nhóm các Chủ thần.

Apollo, người con trai đầu tiên của thần Zeus, là một trong những vị thần vĩ đại nhất trong số các vị thần của người Hy Lạp, được loài người kính sợ và các vị thần yêu mến. Ngài là người truyền đạt ý chí của thần Zeus, cha mình tới người trần, bởi vậy ngài là vị thần phụ trách các vấn đề về luật lệ tôn giáo và thờ cúng trong đền thờ. Là đại diện cho luật pháp trần tục và thần giới, ngài là biểu tượng của sự trong sạch và hoàn hảo cả về thể chất lẫn tinh thần.

Người con trai thứ hai của thần Zeus do nữ thần Maia sinh ra là Hermes, vị thần bảo trợ của những người chăn chiên và bảo vệ các đàn gia súc. Tuy kém quan trọng và ít quyền lực hơn người anh trai Apollo, vị thần này lại gần gũi hơn với thế sự; bất kỳ vận may nào cũng được cho là do ngài đem đến. Là vị thần ban phát Những Điều Tốt lành, ngài phụ trách thương mại, người bảo trợ của các thương gia và lữ khách. Nhưng trong thần thoại và sử thi thì vai trò chính của ngài là người truyền tin của thần Zeus, là Sứ giả của Các vị thần.

Bị thôi thúc bởi truyền thống nối dõi cùng huyết thống, thần Zeus vẫn muốn có một con trai với một trong những chị gái của mình – và thần quay sang người chị trẻ nhất, Hera. Sau khi kết hôn với Hera bằng những nghi lễ của một Lễ cưới thiêng, thần Zeus tuyên bố nàng là Nữ hoàng của các vị Thần, Nữ thần Mẹ. Cuộc hôn nhân của họ được ban phước bằng một đứa con trai, Ares và 2 con gái, nhưng cũng bị lung lay bởi thói trăng hoa không ngừng của thần Zeus cũng như những lời đồn đại về sự không chung thủy của Hera, tạo nên nghi vấn về nguồn gốc thật sự của Hephaestus, một người con trai khác của họ.

Ares ngay lập tức được kết nạp vào Nhóm 12 vị Chủ thần Olympia và được phong là Thần Chiến tranh, người kế vị chính của thần Zeus. Ares được khắc họa là Linh hồn Chém giết; tuy nhiên vị thần này vẫn chưa đạt đến sự bất tử - khi chiến đấu đứng về phía người dân thành Troy trong trận chiến thành Troy, Ares đã bị một vết thương mà chỉ có thần Zeus mới có thể chữa lành.

Trái lại, Hephaestus phải đấu tranh cho con đường đến với thế giới đỉnh cao Olympia. Chàng là Thần Sáng tạo, là người giữ ngọn lửa lò rèn và nghệ thuật luyện kim. Hephaestus là vị thần thợ rèn chế tạo những vật dụng bình thường và pháp thuật cho cả con người và các vị thần. Truyền thuyết kể rằng lúc sinh ra chàng đã bị thọt chân, bởi thế người mẹ Hera đã giận dữ quẳng chàng xuống hạ giới. Một dị bản khác đáng tin cậy hơn cho rằng chính thần Zeus đã trục xuất Hephaestus bởi vì ngài nghi ngờ nguồn gốc của chàng, nhưng Hephaestus đã sử dụng quyền năng sáng tạo kỳ diệu của mình để buộc thần Zeus phải thừa nhận chàng là một trong số những vị Thần Vĩ đại.

Truyền thuyết cũng kể rằng Hephaestus đã từng chế ra một chiếc lưới vô hình sẽ trùm trên giường vợ mình nếu có hơi của kẻ trộm tình. Chàng phải có biện pháp phòng vệ như vậy bởi vợ chàng chính là Aphrodite, Nữ thần của Tình yêu và Sắc đẹp. Lẽ tất yếu khi có nhiều lời đồn thổi về những bê bối tình ái liên quan đến nàng; trong số những kẻ quyến rũ đó có Ares, anh trai của Hephaestus. (Kết quả của mối tình vụng trộm đó chính là Eros, vị Thần Tình yêu.)

Aphrodite cũng nằm trong số 12 vị thần Olympia và hoàn cảnh nàng được kết nạp vào số 12 vị thần sẽ soi sáng cho chủ đề của chúng ta. Nàng không phải là chị em, cũng không phải là con gái của thần Zeus, tuy nhiên không ai có thể phớt lờ vị trí của nàng. Nàng đến từ biển Địa Trung Hải, bờ châu Á đối diện với Hy Lạp (theo nhà thơ Hy Lạp Hesiod, nàng đến qua ngả Cyprus); và nàng cho rằng mình được sinh ra từ bộ phận bị cắt rời của thần Uranus từ xa xưa. Bởi vậy theo phả hệ thì nàng trên thần Zeus một đời, là chị gái của cha thần Zeus và là hiện thân của Ông tổ các vị Thần. (Hình 22)

Do vậy Aphrodite phải được là một trong số các vị thần Olympia. Nhưng con số 12 vị thần rõ ràng không thể thay đổi. Giải pháp đưa ra thật khéo léo: Thêm một bớt một. Vì thần Hades được giao cai quản Thế giới Dưới mặt đất và không thường xuyên tham gia vào Nhóm các vị Chủ thần trên đỉnh Olympus nên vị trí của ngài thường xuyên bị bỏ trống và chiếc ghế đó được trao cho Aphrodite tham gia vào Nhóm 12 vị Chủ thần.

Có vẻ như con số 12 vị thần cũng là một yêu cầu bắt buộc, chuẩn xác, không hơn, không kém. Điều này trở nên rõ ràng trong tình huống dẫn tới việc kết nạp Dionysus vào nhóm các vị thần Olympia. Dionysus là con trai của thần Zeus và nàng Semele. Để tránh khỏi cơn thịnh nộ của Hera, Dionysus được đưa tới những vùng đất xa xôi (ận Ấn Độ) và dạy cách trồng nho, làm rượu ở bất cứ nơi nào chàng đặt chân tới. Trong lúc đó, trên đỉnh Olympus đang có một vị trí trống. Nữ thần Hestia, người chị cả của thần Zeus, ngày càng già yếu và bị loại khỏi Nhóm 12 vị Chủ thần. Sau đó Dionysus đã trở về Hy Lạp và được phép tiếp nhận chiếc ghế trống đó. Đỉnh Olympus lại một lần nữa có 12 vị thần.

Tuy thần thoại Hy Lạp không nói rõ về nguồn gốc của loài người, nhưng các câu chuyện truyền thuyết và truyền miệng có đề cập đến các vị thần giáng trần trở thành các vị anh hùng và các vị vua. Các á thần này tạo nên mối liên kết giữa định mệnh con người – những mưu sinh đời thường, sự phụ thuộc vào thời tiết, dịch bệnh, đau ốm, chết chóc – với quá khứ thần thánh, khi chỉ có các vị thần rong ruổi trên Mặt đất. Tuy có nhiều vị thần được sinh ra trên Mặt đất nhưng 12 vị thần Olympia được lựa chọn chỉ thể hiện phương diện thần thánh của mình. Odyssey từng mô tả đỉnh Olympus nằm trên “tầng không tinh khiết”. 12 vị Chủ thần là những Vị thần đến từ Thiên đường giáng xuống Mặt đất; và họ đại diện cho 12 thiên thể trong “điện Thiên đường”.

Khi người La Mã tiếp cận với thần thoại Hy Lạp, họ đã đặt tên La tinh cho các vị Chủ thần theo mối liên hệ với các vì sao: Gaea là Earth (Mặt đất); Hermes là Mercury (sao Thủy); Aphrodite là Venus (sao Kim); Ares là Mars (sao Hỏa); Cronus là Saturn (sao Thổ); và Zeus là Jupiter (sao Mộc). Nối tiếp truyền thống của người Hy Lạp, người La Mã coi Jupiter là một vị thần sấm sét với vũ khí là quả cầu sét; và cũng giống như người Hy Lạp, người La Mã quan niệm rằng sự xuất hiện của ngài gắn liền với một con bò. (Hình 23)

Hiện nay nhiều người nhất trí rằng nền văn minh Hy Lạp bắt nguồn từ hòn đảo Crete, nơi văn hóa Minoa phát triển hưng thịnh vào khoảng năm 2700 TCN tới năm 1400 TCN. Theo truyền thuyết và thần thoại của người Minoa, câu chuyện về quỷ mình người đầu bò là nổi bật nhất. Nhân vật nửa người nửa bò này là con của Pasiphaё, vợ Vua Minos và một con bò. Các phát hiện khảo cổ đã xác nhận rằng người Minoa thờ phụng thần bò rộng rãi và trên một số con dấu trục lăn có khắc họa hình ảnh con bò như một vị thần bên cạnh biểu tượng chữ thập đại diện cho ngôi sao hoặc hành tinh nào đó chưa xác định được. Bởi vậy người ta phỏng đoán rằng con bò mà người Minoa thờ phụng không phải là loài vật bình thường trên trái đất mà là Thiên Ngưu – chòm sao Kim Ngưu – nhằm đánh dấu một số sự kiện đã diễn ra vào thời điểm xuân phân của Mặt trời xuất hiện trên chòm sao đó, khoảng 4.000 năm TCN. (Hình 24)

Theo truyền thuyết Hy Lạp, thần Zeus đã đến Hy Lạp qua ngả đảo Crete, nơi người rời đi (bằng cách bơi qua Địa Trung Hải) sau khi bắt cóc Europa, người con gái xinh đẹp của vua thành Tyre, người Phoenicia. Thực tế, những văn tự cổ xưa nhất của người Minoa được Cyrus H. Gordon giải mã cho thấy đã từng tồn tại “phương ngữ Semite trên các bờ biển phía Đông Địa Trung Hải.”

images
Hình 22
images


Hình 23
images
Hình 24

Trong thực tế người Hy Lạp chưa bao giờ cho rằng những vị thần Olympia của họ đến thẳng Hy Lạp từ Thiên đường. Thần Zeus vượt Địa Trung Hải qua đảo Crete để đến vùng đất này. Aphrodite được cho là đến từ bờ biển vùng Cận Đông, qua ngả Cyprus. Poseidon (thần Neptune của người La Mã) mang theo mình con ngựa từ vùng Tiểu Á. Athena mang theo “cây ô-liu tươi tốt và tự gieo hạt” đến cho Hy Lạp từ vùng đất của Kinh thánh.

Các phong tục và tôn giáo của người Hy Lạp đến với đất nước này từ vùng Cận Đông qua khu vực Tiểu Á và các hòn đảo trên Địa Trung Hải là điều không còn nghi ngờ gì nữa. Đó là những nơi khởi nguồn cho thần thoại của họ; là nơi mà chúng ta nên xem xét để tìm ra nguồn gốc của các vị thần Hy Lạp và mối quan hệ giữa họ cùng các vì sao với con số 12.

***

Đạo Hindu, tôn giáo cổ xưa của người Ấn Độ, coi bộ kinh Veda – sự kết hợp của các bài thánh ca, cách thức hiến tế và những phán truyền khác của các vị thần – là thánh kinh thiêng liêng “không phải do con người làm ra”. Truyền thuyết của người Hindu cho rằng chính các vị thánh đã tạo ra chúng vào thời kỳ trước thời đại hiện nay. Nhưng khi thời gian qua đi, bộ kinh 100.000 câu thơ ban đầu được truyền miệng từ đời này sang đời khác ngày càng rơi rụng và bị nhẫm lẫn nhiều hơn. Cuối cùng, một nhà hiền triết đã ghi chép những câu thơ còn lại, chia chúng thành 4 cuốn sách và giao phó cho 4 đại môn đồ mỗi người gìn giữ một bộ Veda.

Vào thế kỷ XIX, khi các chuyên gia bắt tay vào giải mã và hiểu được những ngôn ngữ đã bị lãng quên và lần theo các mối liên hệ giữa chúng, họ nhận ra rằng bộ kinh Veda được viết bằng ngôn ngữ Ấn – Âu rất cổ xưa, loại ngôn ngữ tiền thân của tiếng Phạn có nguồn gốc Ấn Độ, tiếng Hy Lạp, Latinh và các ngôn ngữ châu Âu khác. Cuối cùng khi các chuyên gia có thể phân tích và đọc được bộ kinh Veda, họ đã sửng sốt khi nhận ra sự giống nhau khác thường giữa các câu chuyện thần thánh trong kinh Veda với thần thoại Hy Lạp.

Trong kinh Veda, các vị thần đều là thành viên của một gia đình lớn nhưng không phải khi nào cũng thuận hòa êm ấm. Giữa những câu chuyện về thăng thiên, giáng trần, những trận chiến trên trời, những vũ khí kỳ diệu, tình bạn và hận thù, hôn nhân và phản bội dường như có tồn tại một mối quan tâm cơ bản về việc gìn giữ gia phả - ai sinh ra ai và ai là con đầu lòng của ai. Các vị thần trên mặt đất có nguồn gốc từ Thiên đường; và các vị Chủ thần dù là ở trên Mặt đất cũng vẫn tiếp tục đại diện cho các hành tinh.

Thuở sơ khai, các Rishi (“suối nguồn nguyên thủy”) “chảy” trên trời với sức mạnh vô song. Trong số đó, có 7 rishi là các bậc Tổ tông. Các thần Rahu (“quái vật”) và Ketu (“chia cách”) từng là một thiên thể đơn nhất tìm cách gia nhập đội ngũ các vị thần mà không xin phép; nhưng Thần Bão tố đã phóng ngọn lao lửa của mình vào thần xẻ thành 2 phần – Rahu “Đầu Rồng” không ngừng sục sạo mọi ngóc ngách trên Thiên đường để trả thù và Ketu “Đuôi Rồng” Mar-Ishi, vị tổ tông của Vương triều Mặt trời, sinh ra Kash-Yapa (“người kế vị ngai vàng”). Kinh Veda mô tả vị thần này có rất nhiều con, nhưng việc xem xét kế thừa vương vị chỉ được tiến hành với 10 người con mà thần có với Prit-Hivi (“Mẹ Thiên đường”).

Là người đứng đầu vương triều, Kash-Yapa cũng là thủ lĩnh của các deva (“người hào quang”) và mang danh hiệu Dyaus-Pitar (“người cha hào quang”). Kash-Yapa cùng với người vợ và 10 đứa con của mình tạo nên một gia đình thần thánh gồm 12 Aditya, những vị thần mà mỗi người được gán với một cung hoàng đạo và một thiên thể. Thiên thể của Kash-Yapa là “ngôi sao tỏa sáng”; còn Prit-Hivi tượng trưng cho Trái đất. Bên cạnh đó là các vị thần khác có các thiên thể gồm Mặt trời, Mặt trăng, Sao Hỏa, Sao Thủy, Sao Mộc, sao Kim và sao Thổ.

Sau này vị trí lãnh đạo Nhóm 12 vị Thần được trao lại cho Varuna, Thần Mở mang Thiên đường. Thần có mặt ở khắp mọi nơi và nhìn thấy mọi thứ; một trong những bài thánh ca về người nghe giống như bài thánh ca trong Kinh thánh:

Ngài là người tạo nên mặt trời chiếu sáng Thiên đường,
Những cơn gió thổi chính là hơi thở của ngài.
Ngài đào nên những lòng sông;
Chúng chảy theo mệnh lệnh của ngài.
Ngài đã tạo nên những đáy biển sâu.

Thời kỳ trị vì của vị thần này không sớm thì muộn cũng đến hồi kết thúc. Indra, vị thần giết “Rồng” đã soán ngôi bằng cách giết chết cha mình. Chàng là vị tân Chúa tể Bầu trời và Thần Bão tố. Sấm sét là vũ khí của vị thần này và vương hiệu của chàng là Chúa tể của Các vị thần. Tuy nhiên, chàng phải chia sẻ quyền lực với 2 người anh của mình. Một người là Vivashvat, tổ tiên của Manu, Con người đầu tiên. Người kia là Agni (“người nhóm lửa”), người đã mang lửa từ Thiên đường xuống Mặt đất để Nhân loại có thể sử dụng rộng rãi.

***

Sự tương đồng giữa kinh Veda và thần thoại Hy Lạp được thể hiện rõ ràng. Những câu chuyện về các vị Chủ thần cũng như những câu thơ về vô số các vị thần nhỏ hơn – con trai, vợ, con gái, tình nhân – rõ ràng là trùng hợp (hay bắt nguồn từ?) với các câu chuyện của người Hy Lạp. Hiển nhiên ở đây Dyaus có thể hiểu là Zeus; Dyaus-Pitar, Jupiter; Varuna, Uranus; v.v... Và trong cả 2 trường hợp, nhóm các vị Thần Vĩ đại luôn là con số 12, bất kể thế hệ kế tiếp có thay đổi gì đi chăng nữa.

Làm thế nào mà 2 khu vực cách xa nhau cả về địa lý lẫn thời đại lại có sự tương đồng đến thế?

Các chuyên gia tin rằng vào thời kỳ nào đó khoảng thiên niên kỷ 2 TCN, có một tộc người sử dụng ngôn ngữ Ấn-Âu và sinh sống tập trung ở miền bắc Iran hoặc khu vực Caucasia đã tiến hành những cuộc di dân lớn. Một nhóm đi xuống miền nam tới Ấn Độ. Người Hindu gọi họ là người Arya (“người cao quý”). Họ mang theo những câu chuyện truyền khẩu của kinh Veda vào khoảng năm 1500 TCN. Làn sóng di cư khác của tộc người Ấn-Âu này hướng về phía tây tới châu Âu. Một số người đi vòng quanh biển Đen và tới châu Âu qua các thảo nguyên của Nga. Nhưng thực tế tuyến đường chính để những con người này cùng với các truyền thống và tôn giáo của họ đến với các thành phố Hy Lạp cổ đại là Tiểu Á: con đường ngắn nhất. Một số thành phố cổ xưa nhất của Hy Lạp không nằm trên đất liền của Hy Lạp mà tại mũi phía tây vùng Tiểu Á.

Nhưng những người Ấn-Âu đã chọn Anatolia làm nơi dừng chân này là ai? Những điều mà người phương Tây biết được không giúp gì nhiều trong việc lý giải vấn đề này.

Một lần nữa, nguồn tư liệu sẵn có và tin cậy duy nhất tồn tại lại là Kinh Cựu ước. Trong Kinh Cựu ước, các chuyên gia thấy có một số điểm đề cập đến người “Hittite” − những người sinh sống trên các ngọn núi Anatolia. Không giống như thái độ thù địch được phản ánh trong Kinh Cựu ước đối với người Canaanite và các dân tộc láng giềng mà tục lệ của họ bị coi là “ghê tởm”, người Hittite lại được xem là bạn và là đồng minh của người Israel. Bathsheba, người mà Vua David thèm muốn, là vợ của Uriah, một sỹ quan người Hittite trong quân đội của Vua David. Vua Solomon, người đã củng cố liên minh bằng cách kết hôn với con gái của các vị vua ngoại tộc, đã lấy con gái của cả Pharaoh Ai Cập lẫn Vua Hittite. Lần khác, đạo quân xâm lược Syria đã bỏ chạy khi nghe tin rằng “Vua Israel đã nhờ vua Hittite và vua Ai Cập liên minh chống lại chúng ta”. Những dẫn chứng này về người Hittite cho thấy sự ngưỡng mộ mà các dân tộc khác ở vùng Cận Đông cổ đại dành cho khả năng quân sự của họ.

Sau khi giải mã được chữ tượng hình của người Ai Cập và tiếp đến là chữ khắc của người Mesopotamia, các chuyên gia đã tìm ra nhiều dẫn chứng cho thấy “Xứ Hatti” là một vương quốc rộng lớn và hùng mạnh ở Anatolia. Liệu một thế lực quan trọng như vậy có thể biến mất mà không để lại dấu vết nào?

Với hành trang là những dẫn chứng từ các văn tự của người Ai Cập và Mesopotamia, các học giả tiến hành khai quật các khu vực khảo cổ trên các vùng đồi núi thuộc Anatolia. Những nỗ lực đó đã được đền đáp xứng đáng: Họ đã tìm thấy các thành phố, cung điện, kho báu hoàng gia, lăng mộ hoàng gia, đền đài, công trình tôn giáo, công cụ, vũ khí, tác phẩm nghệ thuật của người Hittite. Trên hết thảy, họ đã tìm thấy nhiều văn tự được viết bằng cả chữ tượng hình lẫn chữ hình nêm. Những câu chuyện về người Hittite trong Kinh thánh đã lần lượt được hồi sinh.

Một đài tưởng niệm độc đáo mà vùng Cận Đông cổ đại để lại cho chúng ta là công trình chạm khắc đá bên ngoài kinh đô Hittite cổ xưa (khu vực ngày nay được gọi là Yazilikaya, trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ có nghĩa là “đá chạm khắc”). Sau khi xuyên qua các cổng chào và đền đài, những tín đồ cổ đại bước vào một phòng trưng bày ngoài trời, một không gian mở giữa những tảng đá tạo thành hình bán nguyệt, trên đó khắc họa tất cả các vị thần của người Hittite thành một đoàn diễu hành.

Phía trái, từ ngoài vào trong là một hàng dài các vị thần chủ yếu là nam thần, được sắp xếp thành các “đoàn” 12 người rõ ràng. Ngoài cùng bên trái, phía cuối đoàn diễu hành kỳ thú này là 12 vị thần giống nhau, tất cả đều cùng mang một loại vũ khí. (Hình 25)

Nhóm diễu hành 12 người đi giữa là những vị thần trông có vẻ lớn tuổi hơn, một số vị mang vũ khí khác biệt và 2 vị thần nổi bật lên với một ký hiệu thần thánh. (Hình 26)

Nhóm diễu hành 12 người thứ ba (phía trước) rõ ràng là những vị nam thần và nữ thần quan trọng hơn. Vũ khí và biểu trưng của họ phong phú hơn; có 4 người có thiên ký phía trên; có 2 người có cánh. Trong nhóm này cũng có những thành viên trần tục: 2 con bò nâng giữ một quả cầu và vị Vua của người Hittite với chiếc mũ chỏm trên đầu đứng dưới biểu trưng của chiếc Đĩa Bay. (Hình 27)

Ở phía bên phải là 2 nhóm nữ thần; tuy nhiên các hình vẽ trên đá đã bị hủy hoại nhiều nên không thể xác định được số lượng ban đầu của các nữ thần này. Có lẽ chúng ta cũng không sai khi cho rằng họ cũng bao gồm 2 “đoàn”, mỗi đoàn 12 người.

Hai đoàn diễu hành từ bên phải và bên trái gặp nhau ở giữa nơi khắc họa rõ ràng hình ảnh của các vị Chủ thần, các vị thần này đều được thể hiện ở vị trí trên cao, trên các ngọn núi, các con vật, chim chóc, hay thậm chí là trên vai những người hầu. (Hình 28)

Các học giả (chẳng hạn như E. Laroche, Le Panthéon de Yazilikaya – tạm dịch: Các vị thần của Yazilikaya) đã bỏ ra nhiều công sức để xác định tên, danh hiệu và vai trò của các vị thần trong đoàn diễu hành này từ các bức họa, các ký hiệu tượng hình, cũng như một phần văn tự còn đọc được và tên các vị thần được khắc trên đá. Nhưng rõ ràng là các vị thần của người Hittite cũng có 12 vị thần “Olympia” đứng đầu. Những vị thần có địa vị thấp hơn được tổ chức thành từng nhóm 12 người và các vị Chủ thần trên Trái đất được gắn với 12 thiên thể.

Thực tế, các vị thần được thống trị bởi con số “12” càng được khẳng định bởi một tượng đài khác của người Hittite, một lăng mộ xây bằng gạch được phát hiện gần Beit-Zehir ngày nay. Ở đó khắc họa rõ ràng hình ảnh 2 vị thần được bao quanh bởi 10 vị thần khác – làm nên con số 12. (Hình 29)

Các phát hiện khảo cổ đã chỉ ra một cách chắc chắn rằng người Hittite thờ cúng các vị thần “trên Thiên đường và Mặt đất”, tất cả họ đều có quan hệ với nhau và được sắp xếp theo thứ tự phả hệ. Có một số vị thần “già cả” vĩ đại có nguồn gốc từ Thiên đường. Biểu tượng của họ - trong chữ viết tượng hình của người Hittite có nghĩa là “thần thánh” hay “chúa trời” – trông giống như một cặp kính bảo hộ. (Hình 30) Biểu tượng này thường xuất hiện trên các dấu tròn giống một phần của vật thể hình tên lửa. (Hình 31)

Còn các vị thần khác thì xuất hiện không chỉ ở trên Mặt đất mà còn ở giữa người Hittite với vai trò là các đấng trị vì tối cao của xứ sở, bổ nhiệm các vị vua của con người và hướng dẫn người kế vị các vấn đề về chiến tranh, hiệp ước và các vấn đề quốc tế khác.
images
Hình 25
images
Hình 26
images
Hình 27
images
Hình 28
images
Hình 29
images
Hình 30
images
Hình 31

Đứng đầu các vị thần thế tục của người Hittite là một vị thần tên Teshub, có nghĩa là “người gọi gió.” Bởi vậy vị thần này được các chuyên gia gọi là Thần Bão tố, gắn liền với giông bão và sấm chớp. Vị thần này còn có một tên gọi nữa là Taru (“bò”). Giống như người Hy Lạp, người Hittite cũng miêu tả về việc thờ cúng bò; và cũng giống như Jupiter sau này, Teshub được khắc họa là vị Thần Sấm chớp đứng trên lưng một con bò. (Hình 32)

images
Hình 32

Giống như các truyền thuyết Hy Lạp sau này, văn tự của người Hittite cũng mô tả cách vị Chủ thần của họ chiến đấu với một con quái vật để củng cố địa vị tối cao của mình. Một văn tự được các học giả gọi là “Huyền thoại Giết Rồng” đã xác định đối thủ của Teshub chính là thần Yanka. Không đánh bại được vị thần này trong chiến đấu, Teshub đã kêu gọi sự giúp đỡ của các vị thần khác, nhưng chỉ có một vị nữ thần đến giúp ngài và đã loại bỏ được Yanka bằng cách chuốc say vị thần này trong một bữa tiệc.

Với nhận thức rằng những câu chuyện này là nguồn gốc của truyền thuyết về Thánh George và con Rồng, các chuyên gia coi đối thủ bị vị thần “tốt” này đánh bại là “con rồng”. Nhưng thực tế Yanka có nghĩa là “con rắn” hình ảnh được người cổ đại gán cho vị thần “xấu” như trên hình chạm khắc tìm thấy ở khu vực khảo cổ người Hittite. (Hình 33). Như chúng tôi đã chỉ ra, thần Zeus cũng chiến đấu với một vị thần rắn chứ không phải rồng. Và những truyền thuyết cổ xưa về trận chiến giữa thần gió và thần rắn này có ý nghĩa rất sâu xa. Tuy nhiên ở đây chúng tôi chỉ có thể khẳng định rằng những trận chiến tranh giành vương quyền giữa các vị thần được trình bày trong các văn tự cổ cũng như những sự kiện chắc chắn đã diễn ra.

Người Hittite có một thiên sử thi dài được giữ gìn cẩn thận tên là “Kingship in Heaven” (Vương quyền trên Thiên đường) trình bày về chủ đề này – nguồn gốc trên Thiên đường của các vị thần. Đầu tiên, người thuật lại những sự kiện diễn ra trước khi con người xuất hiện này mời 12 “vị lão thần vĩ đại” lắng nghe câu chuyện của mình và chứng giám cho tính xác thực của nó:

Xin hãy lắng nghe hỡi các vị thần trên Thiên đường,
Và cả những vị đang ở trên Mặt đất tăm tối!
Xin hãy lắng nghe, hỡi các lão thần vĩ đại.
images
Hình 33

Sau khi khẳng định rằng các vị lão thần ngự trị trên cả Thiên đường và Mặt đất, thiên sử thi liệt kê tên 12 “vị lão thần vĩ đại”, tổ tiên của các vị thần; và để tiếp tục thu hút sự chú ý của các vị thần, người kể chuyện tiếp tục kể về việc vị thần “vua trên Thiên đường” giáng xuống “Mặt đất tăm tối”:

Thuở xưa, trong những ngày xa lắm, Alalu là vua trên Thiên đường;
Ngài, Alalu, được ngồi trên ngai vàng.
Anu vĩ đại, vị thần đầu tiên trong các vị thần, đứng trước ngài,
Cúi đầu trước chân ngài, dâng cốc rượu lên tay ngài.
Alalu là vua trên Thiên đường trong 9 thời kỳ.
Đến thời kỳ thứ chín, Anu đánh nhau với Alalu.
Alalu bị đánh bại, ngài phải bỏ chạy trước Anu
Ngài giáng xuống Mặt đất tối tăm,
Mặt đất tối tăm là nơi ngài tới;
Còn trên ngai vàng là Anu.

Như vậy là thiên sử thi này cho rằng việc “vua của Thiên đường” giáng xuống Mặt đất là kết quả của một cuộc soán đoạt ngai vàng: Một vị thần tên là Alalu đã bị buộc phải từ bỏ ngai vàng (ở nơi nào đó trên Thiên đường) và chạy trốn xuống “Mặt đất tối tăm” để bảo toàn mạng sống. Nhưng đó không phải là phần kết. Sử thi này tiếp tục kể về việc Anu đến lượt mình cũng bị một vị thần khác có tên là Kumarbi soán ngôi (theo một số cách diễn giải thì đây chính là anh em của thần Anu).

Rõ ràng, thiên sử thi đã ra đời hàng ngàn năm trước các truyền thuyết Hy Lạp này chính là tiền thân của câu chuyện Cronus lật đổ Uranus và Cronus bị Zeus soán ngôi. Ngay cả chi tiết liên quan đến việc Zeus thiến Cronus cũng xuất hiện trong văn tự của người Hittite, bởi đó chính là những gì mà Kumarbi đã làm đối với Anu:

Suốt 9 thời kỳ Anu là vua trên Thiên đường;
Đến thời kỳ thứ chín, Anu phải chiến đấu với Kumarbi.
Anu thoát khỏi vòng kiềm tỏa của Kumarbi và bỏ chạy
Anu vút chạy lên trời cao.
Kumarbi đuổi sát theo chàng, tóm được đôi chân của chàng;
Và kéo chàng từ trên trời xuống.
Thần cắn vào lưng của chàng; và “Bộ phận Đàn ông” của Anu
trộn lẫn với nội tạng của Kumarbi, tan chảy như đồng thau.

Theo câu chuyện cổ này thì trận chiến kết thúc mà không bên nào giành được thắng lợi hoàn toàn. Tuy bị thiến nhưng Anu vẫn tìm cách bay về Thiên cung của mình, để Kumarbi kiểm soát Mặt đất. Đồng thời “Bộ phận đàn ông” của Anu đã sinh ra vài vị thần trong nội tạng của Kumarbi, buộc Kumarbi phải đẩy ra ngoài (giống như Cronus trong thần thoại Hy Lạp). Một trong những vị thần đó là Teshub, vị Chủ thần của người Hittite.

Tuy nhiên, theo sử thi này thì còn có thêm một trận chiến nữa trước khi Teshub có thể cai trị trong hòa bình.

Biết hậu duệ Anu xuất hiện ở Kummiya (“Thiên cung”), Kumarbi bày ra một kế hoạch nhằm “nuôi dưỡng một đối thủ của Thần Bão tố.” “Thần trao vào tay hắn đội quân của mình; đeo vào chân hắn đôi giày có thể chạy nhanh như gió”; và từ thành Ur-Kish của mình thần tới cung điện của Nữ Sơn thần Vĩ đại. Tới gặp nữ thần này,

Cảm hứng của ngài dâng trào;
Ngài ngủ với Nữ Sơn thần;
Dương khí của ngài chảy vào người nàng.
Ngài cùng nàng năm lần…
Ngài cùng nàng mười lần.

Phải chăng Kumarbi chỉ là một kẻ hiếu sắc đơn thuần? Chúng tôi có lý do để tin rằng sự việc không đơn giản như thế. Chúng tôi cho rằng những đấng trị vì các vị thần tiếp theo chính là con trai của Kumarbi với Nữ Sơn thần Vĩ đại được tuyên bố là người kế vị chính thống Ngai vàng Thiên đình; và việc Kumarbi “cùng” với nữ thần kia năm lần, mười lần là nhằm đảm bảo nàng sẽ mang thai và thực sự nàng đã làm được điều đó: Nàng hạ sinh một cậu con trai được Kumarbi đặt cho cái tên tượng trưng là Ulli-Kummi (“kẻ tiêu diệt của Kummiya” – cung điện của Teshub).

Kumarbi đã đoán trước rằng cuộc chiến giành vương vị sẽ là cuộc đọ sức trên Thiên đường. Với dự định để cho con trai mình tiêu diệt những kẻ nắm quyền ở Kummiya, Kumarbi sau đó đã đưa ra tuyên bố dành cho con trai mình:

Hãy để nó bay lên Thiên đường để giành lấy vương vị!
Hãy để nó đánh chiếm Kymmiya, thành phố xinh đẹp!
Hãy để nó tấn công Thần Bão tố
Và xé hắn ra thành từng mảnh, như một kẻ đã chết!
Hãy để nó bắn hạ tất cả các vị thần trên bầu trời.

Có phải những trận chiến đó của Teshub trên Mặt đất và bầu trời diễn ra khi Thời kỳ Kim ngưu bắt đầu vào khoảng năm 4000 TCN? Có phải vì lý do này mà hình ảnh người chiến thắng được gắn liền với hình ảnh con bò? Và những sự kiện đó có bất cứ sự liên hệ nào với sự khởi đầu đột ngột của nền văn minh Sumer diễn ra vào cùng thời kỳ không?

***

Chúng ta không thể chối cãi được rằng những truyền thuyết và niềm tin vào các vị thần của người Hittite thực sự có nguồn gốc từ Sumer, từ nền văn minh và từ các vị thần của đế chế này.

Câu chuyện về cuộc tranh đoạt Ngai vàng của Ulli-Kummi tiếp tục kể về những trận chiến hào hùng nhưng không mang tính quyết định. Xét về một phương diện nào đó, việc Teshub không đánh bại được đối thủ của mình thậm chí đã khiến cho vợ ngài là Hebat phải tự vẫn. Cuối cùng, các vị thần được kêu gọi dàn xếp cuộc đấu đá này và một Hội đồng các vị Thần được thành lập. Hội đồng này đặt dưới sự lãnh đạo của một “lão thần” tên là Enlil và một “lão thần” khác tên là Ea, người được triệu tập để đưa ra “các bản khắc cổ với những lời của số mệnh” – những văn tự cổ có khả năng giải quyết tranh chấp liên quan đến việc kế vị vương quyền.

Khi những văn tự đó không thể giải quyết được tranh chấp, Enlil đề nghị tổ chức một trận đấu khác cho kẻ thách thức, nhưng với sự trợ giúp của một số loại binh khí cổ. “Hãy nghe đây, hỡi các lão thần, các vị đã biết những lời của cổ nhân,” Enlil nói với những người theo phe mình:

Hãy mở những kho vũ khí cổ xưa
Của cha ông ta!
Hãy mang ra chiếc thương đồng cổ
Đã từng chia cắt Đất Trời;
Và hãy để chúng cắt rời chân của Ulli-Kummi.

Ai là những vị “lão thần” này? Câu trả lời rất rõ ràng, bởi tất cả họ – Anu, Antu, Enlil, Ninlil, Ea, Ishkur – đều là những cái tên Sumer. Ngay cả tên của Teshub, cũng như tên của các vị thần “Hittite” khác cũng thường được viết bằng chữ Sumer để thể hiện danh phận của họ. Ngoài ra, một số địa danh trong câu chuyện này cũng là những địa danh Sumer cổ đại.

Các chuyên gia nhận ra rằng trong thực tế người Hittite thờ phụng các vị thần có nguồn gốc từ Sumer và bối cảnh của câu chuyện về các vị “lão thần” đó cũng diễn ra ở Sumer. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần của một phát hiện to lớn hơn. Người ta nhận thấy rằng ngôn ngữ Hittite không chỉ dựa trên một số phương ngữ Ấn-Âu mà còn chịu ảnh hưởng nặng nề của ngôn ngữ Akkad cả về lời nói và chữ viết. Bởi tiếng Akkad là ngôn ngữ quốc tế của thế giới cổ đại vào thiên niên kỷ 2 TCN nên việc nó ảnh hưởng lên tiếng Hittite cũng là điều dễ hiểu.

Nhưng các chuyên gia có lý do để ngạc nhiên bởi trong quá trình giải mã chữ Hittite họ khám phá ra rằng ngôn ngữ Hittite sử dụng một cách rộng rãi các ký hiệu tượng hình, âm tiết và thậm chí là nguyên từ trong tiếng Sumer! Hơn thế nữa, họ thấy rõ rằng tiếng Sumer là loại ngôn ngữ được nhiều người Hittite theo học. Theo lời O. R. Gurney (The Hittites (Người Hittite)), thì ngôn ngữ Sumer “được học rộng rãi ở Hattu-Shash [Kinh thành] và những từ vựng Sumer-Hittite được tìm thấy ở đây… Nhiều âm tiết gắn liền với các ký hiệu hình nêm trong thời kỳ Hittite chính là các từ trong tiếng Sumer mà nghĩa của chúng đã bị người Hittite lãng quên… Trong văn tự của người Hittite, các từ Hittite phổ thông thường được thay thế bằng từ Sumer hay Babylon tương ứng.”

Đến khi người Hittite đến Babylon vào khoảng sau năm 1600 TCN thì người Sumer đã biến mất khỏi vùng Cận Đông từ lâu. Vậy làm thế nào mà ngôn ngữ, văn hóa và tôn giáo của họ có thể thống trị một vương quốc lớn khác ở một thiên niên kỷ khác và thuộc phần khác của châu Á?

Gần đây các chuyên gia đã phát hiện ra rằng chiếc cầu nối giữa 2 nền văn minh này chính là một chủng người có tên là người Hurrian.

Gợi nhớ đến người Horites (“người tự do”) trong Kinh Cựu ước, người Hurrian chiếm cứ một vùng rộng lớn giữa khu vực Sumer và Akkad ở Mesopotamia và vương quốc Hittite ở Anatolia. Phía bắc lãnh thổ của họ là “xứ tuyết tùng” nơi các quốc gia xa gần thu được những cây gỗ tốt nhất. Ở phía đông, họ cư trú quanh những giếng dầu ngày nay thuộc Iraq; chỉ riêng ở thành Nuzi, các nhà khảo đã phát hiện không chỉ các công trình và công cụ bình thường mà còn có hàng ngàn tài liệu pháp luật và xã hội có giá trị rất lớn. Ở phía tây, phạm vi cai trị và ảnh hưởng của người Hurrian mở rộng tới tận bờ biển Địa Trung Hải và bao quanh những trung tâm buôn bán, công nghiệp và giáo dục lớn thời cổ đại như Carchemish và Alalakh.

Nhưng trung tâm quyền lực của họ, những trung tâm chính của các tuyến đường giao thương thời cổ đại và là nơi có những lăng mộ cao quý nhất lại nằm ở vùng trung tâm “giữa 2 dòng sông,” vùng đất Naharayim trong Kinh thánh. Kinh đô cổ xưa nhất của họ (vẫn chưa được tìm thấy) nằm ở đâu đó cạnh sông Khabur. Trung tâm buôn bán lớn nhất của họ nằm trên sông Balikh chính là thành Haran trong Kinh thánh – ngôi thành nơi gia đình giáo trưởng Abraham trú tạm trên đường từ thành Ur, miền nam Mesopotamia tới Xứ Canaan.

Các tài liệu của hoàng gia Ai Cập và Mesopotamia gọi vương quốc Hurrian là Mitanni và xếp quốc gia này vào địa vị ngang hàng – một thế lực lớn có tầm ảnh hưởng vượt qua cả biên giới của nó. Người Hittite gọi những người láng giềng Hurrian là “Hurri.” Tuy nhiên, một số chuyên gia chỉ ra rằng, từ đó cũng có thể đọc là “Har” và như G. Contenau trong cuốn La Civilisation des Hittites et des Hurrites du Mitanni (Nền văn minh của Hittite và Hurrite của vương quốc Mitanni) đã đưa ra phán đoán rằng trong cái tên “Harri,” “ta thấy được tên ‘Ary’ hay Aryan dành cho chủng người này.”

Ta có thể chắc chắn rằng người Hurrian chính là người Aryan hoặc có nguồn gốc Ấn-Âu. Trong các bản khắc của họ có lời khẩn cầu các vị thần với những cái tên “Aryan” trong Kinh Veda, các vị vua của họ có những cái tên Ấn-Âu và các thuật ngữ quân sự và kỵ binh của họ có nguồn gốc từ ngôn ngữ Ấn-Âu. Thậm chí B. Hrozny, người từng chỉ đạo tiến hành việc giải mã các văn tự của người Hittite và Hurrian vào thập niên 1920, đã đi xa tới mức gọi người Hurrian là “người Hindu cổ xưa nhất.”

Người Hurrian đã thống trị người Hittite về văn hóa và tôn giáo. Người ta thấy rằng các câu chuyện thần thoại của người Hittite được ghi chép lại có nguồn gốc từ Hurrian và thậm chí các thiên sử thi về thời tiền sử, về những vị anh hùng á thần cũng bắt nguồn từ Hurrian. Không còn ai nghi ngờ gì về việc người Hittite đã du nhập kiến thức vũ trụ học, những câu chuyện “thần thoại”, những vị thần và niềm tin vào 12 vị thần từ người Hurrian.

Mối liên kết 3 chiều giữa nguồn gốc Aryan, quá trình thờ cúng của người Hittite và nguồn gốc Hurrian của các tín điều này được khẳng định vững chắc trong bài cầu nguyện của một người vợ cho người chồng bị ốm. Hướng lời cầu nguyện của mình đến nữ thần Hebat, vợ của Teshub, người phụ nữ đó chậm rãi ngâm:

Hỡi nữ thần Đĩa Bay của xứ Arynna,
Bà chủ của tôi, Nữ chúa của xứ Hatti,
Nữ hoàng của Thiên đường và Mặt đất…
Ở xứ Hatti, tên của người là
“Nữ thần Đĩa Bay của xứ Arynna”;
Nhưng ở xứ mà người nổi giận,
Ở Xứ Tuyết tùng,
Người có tên là “Hebat.”

Tất cả những điều đó cho thấy nền văn hóa và tôn giáo mà người Hurrian du nhập và truyền lại không phải là văn hóa Ấn-Âu. Ngay cả ngôn ngữ của họ cũng không thực sự là ngôn ngữ Ấn-Âu. Trong ngôn ngữ, văn hóa và truyền thống của người Hurrian có tồn tại những yếu tố Akkad một cách rõ rệt. Tên kinh đô của họ, Washugeni, là một biến thể của từ resh-eni (“nơi những dòng sông bắt đầu”) trong tiếng Semite. Dòng sông Tigris được gọi là Aranzakh mà chúng tôi tin bắt nguồn từ cụm từ có nghĩa là “dòng sông của những cây tuyết tùng thuần khiết” trong tiếng Akkad. Các thần Shamash và Tashmetum trở thành Shimiki và Tashimmetish trong tiếng Hurrian v.v…

Nhưng vì văn hóa và tôn giáo của Akkad chỉ là sự phát triển của những truyền thống và tín điều nguyên bản của người Sumer nên thực tế người Hurrian đã tiếp thu và chuyển hóa tôn giáo của người Sumer. Đây cũng là bằng chứng cho việc sử dụng phổ biến tên các vị thần, danh hiệu và các ký tự chữ viết từ tiếng gốc Sumer.

Chúng ta thấy rõ rằng những thiên sử thi kia chính là những câu chuyện của người Sumer; “chốn trú ngụ” của các vị lão thần chính là các thành trì của Sumer; “ngôn ngữ cổ” đó chính là ngôn ngữ của người Sumer. Ngay cả nghệ thuật của người Hurrian cũng giống hệt nghệ thuật Sumer, từ hình thức, đề tài cho đến biểu tượng.

Vậy khi nào và bằng cách nào mà người Hurrian đã bị “gen” của người Sumer “biến đổi”?

Các bằng chứng cho thấy người Hurrian, vốn là láng giềng phía bắc của Sumer và Akkad trong thiên niên kỷ 2 TCN đã thực sự hòa trộn với người Sumer ở thiên niên kỷ trước đó. Người Hurrian đã hiện diện và hoạt động ở Sumer vào thiên niên kỷ 3 TCN và họ nắm giữ những vị trí quan trọng ở Sumer trong suốt thời kỳ vinh quang cuối cùng của đế chế này, đó là triều đại Ur đời thứ ba. Có bằng chứng cho thấy người Hurrian đã quản lý và vận hành nền công nghiệp may mặc tạo nên danh tiếng cho Sumer (đặc biệt là Ur) trong lĩnh vực này ở thời cổ đại. Đa phần những thương gia danh tiếng của Ur đều là người Hurrian.

Đến thế kỷ XIII TCN, dưới áp lực của làn sóng di cư và xâm lược quy mô lớn (trong đó có cuộc di dân của người Israel từ Ai Cập tới Canaan), người Hurrian lui về phần lãnh thổ phía đông bắc của vương quốc mình. Họ lập kinh đô mới gần Hồ Van và đặt tên cho vương quốc của mình là Urartu (“Ararat”). Ở đây họ thờ phụng các vị thần do thần Tesheba (Teshub) đứng đầu, được khắc họa như một vị thần hùng mạnh đội một chiếc mũ có sừng và đứng trên biểu tượng tôn kính của mình, đó là con bò. (Hình 34) Họ gọi công trình lăng mộ chính của mình là Bitanu (“ngôi nhà của Anu”) và dâng hiến bản thân để biến vương quốc của mình thành “pháo đài trên thung lũng của Anu.”

Còn Anu, như chúng ta sẽ thấy, lại là Cha của các vị thần của người Sumer.

***

Còn về con đường mà những câu chuyện và tín ngưỡng thờ cúng các vị thần đến với Hy Lạp từ bờ biển phía đông Địa Trung Hải qua đảo Crete và Cyprus thì sao?

Những vùng đất ngày nay là Israel, Lebanon và miền nam Syria – vốn là dải phía tây nam của Vùng đất Lưỡi liềm Phì nhiêu (Fertile Crescent) – sau đó đã trở thành nơi cư trú của các tộc người mà ta có thể nhóm lại thành người Canaanite. Một lần nữa, tất cả những gì chúng ta biết về họ chỉ là những cứ liệu (mà phần lớn là thù địch) trong Kinh Cựu ước và các bản khắc rải rác đây đó của người Phoenicia. Các nhà khảo cổ chỉ mới bắt đầu hiểu biết về người Canaanite khi khám phá ra 2 điều: những văn tự của người Ai Cập ở Luxor và Saqqara và quan trọng hơn là những văn tự về lịch sử, văn học, tôn giáo được khai quật ở một trung tâm lớn của người Canaanite. Địa điểm đó hiện nay có tên là Ras Shamra nằm trên bờ biển Syria trước đây chính là thành cổ Ugarit.

Ngôn ngữ được sử dụng trong các bản khắc ở Ugarit, tiếng của người Canaanite, được các chuyên gia gọi là tiếng Tây Semite, một nhánh của nhóm ngôn ngữ trong đó có cả tiếng Akkad cổ và tiếng Hebrew ngày nay. Thực tế, những ai biết tiếng Hebrew có thể theo dõi những bản khắc của người Canaanite tương đối dễ dàng. Ngôn ngữ, phong cách văn học và các thuật ngữ của họ gợi cho ta nhớ đến Kinh Cựu ước.

Các vị thần trong các văn tự của người Canaanite có nhiều điểm chung với các vị thần Hy Lạp sau này. Đứng đầu các vị thần Canaanite cũng là một vị thần tối cao có tên là El, từ này vừa là tên riêng của thần vừa thuật ngữ chung có nghĩa là “vị thần tối cao.” Ngài là người ra quyết định cuối cùng cho tất cả các công việc của con người lẫn thần linh. Ab Adam (“cha của con người”) là vương hiệu của ngài; Đấng Nhân từ, Đức Độ lượng là danh hiệu của ngài. Ngài là “người sáng tạo ra mọi thứ và là người duy nhất có thể trao vương vị.”
images
Hình 34

Các văn tự của người Canaanite (đối với đa phần các chuyên gia vẫn là “thần thoại”) mô tả El như một vị thần già cả, thông thái lánh xa thế sự. Cung điện của ngài ở nơi rất xa, tại “thượng nguồn của 2 dòng sông” – sông Tigris và Euphrates. Ở đó ngài ngự trên ngai vàng, tiếp đón các sứ giả, xem xét những vấn đề và tranh chấp của các vị thần khác được đưa ra để ngài phân xử.

Trên một tấm bia được tìm thấy ở Palestine có khắc họa hình ảnh một vị thần già ngự trên ngai vàng và được một vị thần trẻ dâng thức uống. Vị thần ngồi trên ngai vàng đội một chiếc mũ hình chóp được trang trí bằng những chiếc sừng – một dấu hiệu của thần linh như ta từng thấy ở thời tiền sử – và nổi bật trên khung cảnh đó là biểu tượng của một ngôi sao có cánh – loại biểu trưng xuất hiện ở khắp nơi mà chúng ta sẽ gặp nhiều hơn. Nhìn chung các chuyên gia đều nhất trí rằng tác phẩm chạm khắc này miêu tả về El, vị thần đứng đầu của người Canaanite. (Hình 35)
images
Hình 35

Tuy nhiên, không phải lúc nào El cũng được mô tả là một vị thần già. Một trong những danh hiệu của ngài là Tor (có nghĩa là “bò”) và các chuyên gia tin rằng danh hiệu này thể hiện sức mạnh tình dục và vai trò là Cha các vị thần của ngài. Trong bài thơ “Birth of the Gracious Gods” (tạm dịch: Sự ra đời của các Vị thần Độ lượng) của người Canaanite, El được mô tả xuất hiện trên bãi biển (chắc là ở trần), nơi có 2 người đàn bà hoàn toàn bị kích thước bộ phận sinh dục của thần mê hoặc. Trong khi quay một con chim trên bãi biển, El quan hệ với cả 2 người đàn bà. Sau đó 2 vị thần Shahar (“Bình minh”) và Shalem (“Hoàn tất” hay “Hoàng hôn”) ra đời.

Họ không phải là những đứa con duy nhất của thần El, cũng không phải là con trai cả (trong số những người con trai mà thần có). Con cả của thần là Baal – tên vị thần này có nghĩa là “Chúa tể”. Giống như trong câu chuyện của người Hy Lạp, người Canaanite cũng kể về việc con trai thách thức quyền lực và vị trí của cha mình. Giống như người cha El của mình, Baal cũng được các chuyên gia gọi là Thần Bão tố, vị thần của Sấm Chớp. Baal có một biệt hiệu là Hadad (“người thông minh”). Vũ khí của chàng là chiếc rìu chiến và ngọn giáo tia chớp; thần thú của chàng là con bò giống như của El và cũng như El, hình ảnh chàng được khắc họa đội chiếc mũ hình chóp với những chiếc sừng trang trí.

Baal cũng được gọi là Elyon (“tối thượng”); có nghĩa chàng là thái tử được thừa nhận, là người kế vị hiển nhiên. Nhưng chàng chỉ đạt được danh hiệu này sau một cuộc tranh chấp, ban đầu là với người anh Yam (“Hoàng tử Biển cả”) của mình và sau đó là với người anh Mot. Một bài thơ dài và cảm động được ghép lại từ những mảnh bản khắc bắt đầu với việc triệu tập “sư tổ nghề thủ công” tới cung điện của El “tại thượng nguồn của sông suối, nằm giữa thượng lưu của 2 con sông”:

Đi qua những cánh đồng của El
Ông bước vào dinh thự của Người cha Năm tháng.
Ông quỳ rạp trước chân El,
Ông phủ phục thể hiện lòng kính trọng.

Vị sư tổ nghề thủ công được lệnh dựng một cung điện cho Yam để đánh dấu cho sự trỗi dậy về quyền lực của chàng. Được hành động này của cha khích lệ, Yam cử sứ giả tới Hội đồng các vị Thần yêu cầu Baal thần phục chàng. Yam bày cho các sứ giả tỏ vẻ thách thức và Hội đồng Thần linh phải chịu nhún nhường. Ngay cả El cũng chấp nhận trật tự mới giữa các con trai. Thần tuyên bố “Ba’al là nô lệ của con, O Yam.”

Tuy nhiên, vị trí tối thượng của Yam không tồn tại được lâu. Sử dụng 2 “thần khí,” Baal đã chiến đấu với Yam và đánh bại chàng – và chỉ còn bị Mot thách thức (Mot có nghĩa là “kẻ công kích”). Trong trận chiến này, Baal đã nhanh chóng bị đánh bại; nhưng chị của thần, Anat không chấp nhận kết cục là cái chết của Baal. “Nàng bắt được Mot, con trai của El và dùng một đao bổ đôi người chàng.”

Theo câu chuyện của người Canaanite thì cái chết của Mot đã mang lại sự hồi sinh kỳ diệu cho Baal. Các chuyên gia đã cố gắng lý giải chuyện này bằng cách cho rằng toàn bộ câu chuyện chỉ mang tính ẩn dụ, chỉ là câu chuyện về đấu tranh thường niên giữa mùa hè nóng bỏng, không mưa làm cây cối khô hạn và mùa thu mưa nhiều làm tươi tốt hay “hồi sinh” cây trồng ở vùng Cận Đông. Nhưng điều chắc chắn là câu chuyện này của người Canaanite không hề có chủ định ẩn dụ, mà nó liên quan đến những điều mà sau này được cho là các sự kiện có thật: quá trình đấu đá của các con trai vị Chủ thần và cách một người trong số họ đã vượt qua thất bại để tái xuất và trở thành người kế vị được thừa nhận, làm cho El vui mừng:

El, đấng nhân từ, đức độ lượng, rất vui mừng.
Ngài để chân lên chiếc ghế.
Ngài mở miệng và cười to;
Ngài cất giọng và phán rằng:
“Ta có thể ngồi yên và hưởng thanh bình,
Linh hồn sẽ nghỉ ngơi trong ngực ta;
Bởi Ba’al kẻ hùng mạnh còn sống,
Bởi Hoàng tử của Mặt đất vẫn tồn tại!”

Theo truyền thuyết của người Canaanite, Anat là người sát cánh cùng em trai Chúa tể (Baal) trong cuộc đấu tranh sinh tử với quỷ dữ Mot; và sự tương đồng giữa chuyện này với câu chuyện của người Hy Lạp về việc nữ thần Athena sát cánh cùng với thần Tối cao Zeus trong cuộc chiến sinh tử với Typhon là quá rõ ràng. Như chúng ta đã biết, Athena được gọi là “thiếu nữ hoàn hảo”, tuy vậy nàng lại có nhiều bê bối tình ái vụng trộm. Tương tự, các câu chuyện của người Canaanite (có trước thần thoại Hy Lạp) cũng đề cập đến danh hiệu “Thiếu nữ Anat”, tuy vậy vẫn tiếp tục kể về những bê bối tình ái của nàng, đặc biệt là với người em ruột Baal. Một văn tự kể về chuyến viếng thăm của Anat tới dinh thự của Baal trên núi Zaphon và Baal vội vã cho những người vợ của mình lui ra. Sau đó thần cúi xuống dưới chân chị mình; họ nhìn vào mắt nhau; họ xức dầu cho “những chiếc sừng” của nhau –

Chàng giữ và nắm lấy bụng nàng…
Nàng giữ và nắm lấy “hòn bi” của chàng…
Thiếu nữ Anat… thụ thai và sinh con.

Vì thế mà các bức họa về Anat thường thể hiện nàng khỏa thân hoàn toàn để nhấn mạnh những đặc tính gợi dục của nàng – như trong con dấu này, trong đó có cảnh Baal đội mũ giáp chiến đấu với một vị thần khác. (Hình 36)

Giống như tôn giáo Hy Lạp và các tôn giáo tiền thân trực tiếp, trong các vị thần của người Canaanite cũng có một Nữ thần Mẹ, là vị hôn thê chính thức của vị Chủ thần. Họ gọi nữ thần này là Ashera, tương đương với Hera trong thần thoại Hy Lạp. Astarte (Ashtoreth trong Kinh thánh) tương đương với Aphrodite; vị hôn phu của nàng là Athtar, người được gán với một hành tinh sáng và tương đương với Ares, anh trai của Aphrodite. Bên cạnh đó là những nam thần và nữ thần khác mà ta có thể dễ dàng đoán được sự tương đồng với các thiên thể hoặc các vị thần Hy Lạp khác.

Bên cạnh các vị thần trẻ này còn có những “lão thần” lánh xa thế tục nhưng luôn có mặt khi các vị thần rơi vào rắc rối nghiêm trọng. Một số hình điêu khắc của họ, ngay cả trên một bức tượng đã bị hủy hoại một phần cũng cho thấy những nét oai vệ của những vị thần này với đặc điểm dễ nhận ra là chiếc mũ có sừng. (Hình 37)

Về phần người Canaanite, họ đã bắt đầu nền văn hóa và tôn giáo của mình vào thời điểm nào?

Kinh Cựu ước coi họ là một bộ phận của nhóm quốc gia Hamite, có nguồn gốc từ những vùng đất nóng bỏng (đây chính là nghĩa của từ ham) ở châu Phi và là những người anh em của người Ai Cập. Những công cụ và văn tự mà các nhà khảo cổ tìm thấy đã minh chứng cho mối quan hệ gần gũi giữa 2 tộc người này, cũng như nhiều nét tương đồng giữa các vị thần Canaanite và Ai Cập.

Với nhiều vị thần cấp quốc gia và cấp vùng, sự đa dạng trong tên gọi và danh hiệu của họ, sự phong phú về vai trò, biểu trưng và thần thú của họ khiến ta ban đầu ngỡ rằng các vị thần Ai Cập là một nhóm diễn viên thâm sâu khó dò trên một sân khấu kỳ lạ. Nhưng khi xem xét kỹ hơn ta mới thấy rằng về cơ bản những vị thần này không khác biệt gì so với những vị thần khác ở những miền đất khác của thế giới cổ đại.

Người Ai Cập tin vào những vị Thần của Thiên đường và Mặt đất, những Vị thần Vĩ đại khác biệt rõ ràng so với đám đông các vị thần có địa vị thấp hơn. G. A. Wainwright trong cuốn The Sky-Religion in Egypt (tạm dịch: Tôn giáo bầu trời ở Ai Cập), qua tổng kết những bằng chứng đã chỉ ra rằng niềm tin của người Ai Cập về việc các vị Thần của Thiên đường giáng xuống Mặt đất từ bầu trời có nguồn gốc “từ rất xa xưa”. Một số tên hiệu của các vị Thần Vĩ đại này như Thần Vĩ đại nhất, Con bò từ Thiên đường, Chúa tể/Nữ chúa của những Ngọn núi nghe rất quen thuộc.
images
Hình 36
images
Hình 37

Tuy người Ai Cập tính toán dựa trên hệ thập phân nhưng các vấn đề về tôn giáo của họ lại phụ thuộc vào hệ lục thập phân và các vấn đề về thần linh đều liên quan đến con số 12 thần thánh. Thiên đường được chia làm 3 phần, mỗi phần gồm 12 thiên thể. Thế giới bên kia được chia làm 12 phần. Mỗi quãng thời gian ngày và đêm được chia làm 12 giờ. Và tất cả những sự phân chia đó đều tương ứng với các “nhóm” thần, mỗi nhóm cũng gồm có 12 vị thần.

Đứng đầu các vị thần Ai Cập là thần Ra (“Đấng Sáng tạo”), người chủ trì Hội đồng Thần linh gồm 12 vị thần. Ngài thực hiện những công việc sáng tạo phi thường trong thời nguyên thủy, tạo ra Geb (“Đất”) và Nut (“trời”). Sau đó ngài khiến cho cây cỏ mọc trên đất, các loài bò sát và cuối cùng là Con người. Ra là một vị thần vô hình và chỉ hiện thân theo định kỳ. Hiện thân của ngài là Aten – chiếc Đĩa Trời, được khắc họa như một Quả cầu có cánh. (Hình 38)

Theo truyền thuyết Ai Cập, sự xuất hiện và các hoạt động của thần Ra trên Mặt đất có quan hệ trực tiếp với vương vị ở Ai Cập. Theo truyền thuyết này, những vị vua đầu tiên của Ai Cập không phải là con người mà là các thần và vị thần đầu tiên trị vì Ai Cập chính là Ra. Sau đó ngài phân chia vương quốc, trao Hạ Ai Cập cho con trai Osiris và Thượng Ai Cập cho con trai Seth của mình. Nhưng Seth đã âm mưu lật đổ Osiris và cuối cùng đã nhấn chìm được Osiris. Isis, người chị đồng thời là vợ của Osiris thu nhặt thi thể bị cắt rời của Osiris và làm chàng hồi sinh. Sau đó, chàng đi qua “cánh cửa bí mật” và gặp Ra trên Thiên đạo của người; ngai vàng Ai Cập của chàng được trao lại cho con trai Horus, người được khắc họa là một vị thần có sừng và có cánh. (Hình 39)

Trên Thiên đường, Ra là vị Thần Tối cao, nhưng dưới Mặt đất ngài là con trai của thần Ptah (“Đấng Phát triển,” “người kiến thiết mọi vật”). Người Ai Cập tin rằng chính Ptah đã nâng vùng đất Ai Cập lên khỏi nước lụt bằng cách xây dựng những con đê tại nơi nước sông Nile dâng cao. Họ kể rằng vị Thần Vĩ đại này từ nơi khác đến Ai Cập; ngài không chỉ lập nên Ai Cập mà còn sở hữu những “vùng đồi núi và vùng đất xa xôi bên ngoài.” Quả thực người Ai Cập thừa nhận rằng tất cả các vị “lão thần” của họ đều đến bằng thuyền từ phía nam; và người ta đã tìm thấy nhiều bức tranh vẽ trên đá từ thời tiền sử mô tả các vị lão thần này – với đặc trưng là chiếc mũ có sừng – đến Ai Cập bằng thuyền. (Hình 40)
images
Hình 38

Tuyến đường biển duy nhất tới Ai Cập từ phía nam chính là biển Đỏ và điều quan trọng là trong tiếng Ai Cập cái tên biển Đỏ này có nghĩa là biển của Ur. Ký hiệu tượng hình của Ur có nghĩa là “[vùng đất] xa xôi ở phía đông”; cũng không thể loại trừ giả thiết rằng nó có thể đề cập đến thành Ur của người Sumer vốn nằm trên cùng hướng đó.
images
Hình 39
images
Hình 40

Trong tiếng Ai Cập từ để chỉ “thần linh” hay “thần” là NTR, có nghĩa là “người dõi theo”. Thật bất ngờ khi đây cũng chính là ý nghĩa của cái tên Shumer: vùng đất của “những người dõi theo.”

Đến lúc này thì quan niệm trước đây rằng nền văn minh được bắt nguồn Ai Cập đã bị bác bỏ. Hiện nay có nhiều bằng chứng cho thấy nền văn minh và xã hội có tổ chức của người Ai Cập vốn khởi đầu muộn hơn người Sumer hơn nửa thiên niên kỷ đã hấp thu văn hóa, kiến trúc, công nghệ, thuật ghi chép và nhiều phương diện khác của một nền văn minh phát triển từ Sumer. Các bằng chứng cũng chỉ ra rằng các vị thần của Ai Cập có nguồn gốc từ Sumer.

Là người họ hàng cả về văn hóa và huyết thống với người Ai Cập, người Canaanite cũng có chung những vị thần như họ. Nhưng với vị trí nằm trên dải đất làm cầu nối giữa châu Á và châu Phi từ thời thượng cổ, người Canaanite cũng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của người Semite hoặc Mesopotamia. Giống như người Hittite ở phía bắc, người Hurrian ở phía đông bắc, người Ai Cập ở phía nam, người Canaanite không thể tự hào khoe khoang rằng mình là nơi khởi nguồn của các vị thần. Họ cũng du nhập quan điểm về nguồn gốc vũ trụ, các vị thần và các câu chuyện thần thoại từ nơi khác. Mối dây liên hệ trực tiếp giữa họ và người Sumer chính là người Amorite.

***

Vùng đất của người Amorite nằm giữa Mesopotamia và các khu vực Tây Á giáp Địa Trung Hải. Tên của dân tộc này bắt nguồn từ từ amurru trong tiếng Akkad và martu (“người phương Tây”) trong tiếng Sumer. Họ không bị coi là những kẻ xa lạ mà ngược lại còn là những người họ hàng sinh sống ở các tỉnh phía tây của Sumer và Akkad.

Có những người mang tên Amorite nằm trong danh sách các quan tư tế đền đài ở Sumer. Khi thành Ur thất thủ trước những kẻ xâm lược Elamite vào khoảng năm 2000 TCN, một martu có tên là Ishbi-Irra đã lập lại vương vị Sumer ở Larsa và nhiệm vụ đầu tiên của ông là chiếm lại thành Ur và phục hồi ngôi đền to lớn thờ thần Sin ở đó. Các “tù trưởng” người Amorite lập nên vương triều độc lập đầu tiên ở Assyria vào khoảng năm 1900 TCN. Và Hammurabi, người mang sự thịnh vượng đến với vương triều Babylon vào khoảng năm 1800 TCN là hậu duệ đời thứ sáu của vương triều Babylon đầu tiên, chính là Amorite.

Vào thập niên 1930, các nhà khảo cổ đã tìm đến vùng trung tâm và kinh thành của người Amorite có tên là Mari. Tại một khúc uốn cong của sông Euphrates, nơi giao cắt với biên giới Syria hiện nay, các nhà khảo cổ đã khám phá ra một thành phố lớn với những tòa nhà được xây đi dựng lại liên tục trên những nền móng có niên đại từ trước đó nhiều thế kỷ trong quãng thời gian từ năm 3000 đến 2000 TCN. Những di tích cổ xưa nhất này bao gồm một kim tự tháp bậc thang và những ngôi đền thờ các thần Inanna, Ninhursag và Enlil của người Sumer.

Chỉ riêng cung điện ở Mari đã chiếm diện tích khoảng 5 mẫu Anh (2 hecta) gồm một chính điện được trang trí bằng những bức tranh tường ấn tượng nhất, 300 phòng khác nhau, các phòng ghi chép, và thứ quan trọng nhất đối với các nhà sử học là hơn 20.000 bản khắc chữ hình nêm đề cập đến các vấn đề về kinh tế, thương mại, chính trị và đời sống xã hội thời kỳ đó, cùng các vấn đề về quân sự, nhà nước và tất nhiên là về tôn giáo của đất nước và người dân. Trên một trong những bức tranh tường trong đại điện ở Mari có miêu tả buổi lễ nữ thần Inanna (vị thần mà người Amorite gọi là Ishtar) phong vương cho vua Zimri-Lim. (Hình 41)
images
Hình 41

Giống như các tín ngưỡng thần linh khác, vị Chủ thần hiện diện hữu hình giữa những Amurru là một vị thần Thời tiết hoặc Bão tố. Họ gọi ngài là Adad – tương đương với thần Baal (“Chúa tể”) của người Canaanite – và biệt hiệu của thần là Hadad. Biểu tượng của vị thần này như thường lệ chính là tia sét.

Trong các văn tự của người Canaanite, Baal thường được gọi là “Con trai của Dagon.” Trong các văn tự ở Mari cũng nói về một vị lão thần có tên là Dagan, “Chúa tể của sự giàu có”, người được khắc họa là một vị thần già cả giống như thần El và vị thần này đã từng phàn nàn rằng ngài đã không còn khả năng đưa ra lời khuyên về việc tiến hành một cuộc chiến tranh nào đó.

Trong số các vị thần này có Thần Mặt trăng, vị thần mà người Canaanite gọi là Yerah, người Akkad gọi là Sin và người Sumer gọi là Nannar; Thần Mặt trời, vị thần thường được gọi là Shamash; và các vị thần khác mà các đặc điểm của họ khiến ta chắc chắn rằng Mari là chiếc cầu nối (cả về địa lý và niên đại) giữa các miền đất và con người phía đông Địa Trung Hải với ngọn nguồn Mesopotamia.

Trong số các phát hiện ở Mari, cũng như nơi nào đó ở các vùng đất của người Sumer có hàng tá những bức tượng về chính Con người: các vị vua, các nhà quý tộc, các giáo sỹ, ca sỹ. Những bức tượng người này luôn được khắc họa với tư thế chắp tay cầu nguyện, mãi mãi câm lặng dõi theo những vị thần của mình. (Hình 42)
images
Hình 42

Vậy những vị Thần của Thiên đường và Mặt đất luôn được lãnh đạo bởi thần giới hoặc nhóm 12 vị thần này là ai, Thần linh hay Con người?

Chúng ta đã bước vào những ngôi đền của người Hy Lạp và người Aryan, người Hittite và người Hurrian, người Canaanite, người Ai Cập và người Amorite. Chúng ta đã lần theo những con đường đưa chúng ta vượt qua những lục địa và biển cả và những manh mối dẫn ta về với quá khứ hàng thiên niên kỷ.

Và tất cả hành lang của những ngôi đền đó đều dẫn ta đến với một ngọn nguồn: Sumer.



Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 23.03.2017, 09:51
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Xuất bản] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
CHƯƠNG 4

SUMER: VÙNG ĐẤT CỦA CÁC VỊ THẦN

    

Chúng ta có thể chắc chắn rằng “những lời xa xưa” kia, vốn đã tạo thành ngôn ngữ của những thánh kinh tôn giáo và giáo dục trong hàng ngàn năm, chính là ngôn ngữ của người Sumer. Chúng ta cũng có thể tin chắc rằng những vị “lão thần” đó chính là các vị thần của người Sumer, bởi chưa ai tìm thấy ở bất kỳ đâu những ghi chép, chuyện kể, bảng phả hệ hay lịch sử của những vị thần xa xưa hơn các vị thần của người Sumer.

Khi những vị thần này (nguyên thủy của người Sumer hay người Akkad, Babylon, Assyria sau này) được đặt tên và tính đếm thì số lượng phải lên đến hàng trăm. Nhưng nếu phân loại ra thì ta thấy rõ rằng họ không phải là một đám thần linh ô hợp. Họ được đặt dưới sự lãnh đạo của nhóm các vị Thần Vĩ đại, được điều hành bởi Hội đồng Thần linh và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Khi loại trừ những vị thần con cháu và tương đương có địa vị thấp hơn, ta sẽ được một nhóm các vị thần cố kết chặt chẽ có số lượng ít hơn – mỗi vị thần có một vai trò, quyền năng hay trách nhiệm nhất định.

Người Sumer tin rằng có những vị thần “thuộc về Thiên đường”. Các văn tự đề cập đến thời kỳ “trước khi vạn vật được tạo ra” có kể về những vị thần trên Thiên đường như Apsu, Tiamat, Anshar, Kishar. Không ai nói rằng những vị thần này từng xuất hiện trên Mặt đất. Khi nhìn nhận các vị thần này dưới lăng kính chi tiết hơn, ta có thể nhận ra rằng họ là những thiên thể tạo nên hệ Mặt trời của chúng ta; và như chúng tôi sẽ chỉ ra, cái gọi là huyền thoại của người Sumer về những vị thần trên trời này trong thực tế là những khái niệm vũ trụ đầy tính khoa học liên quan đến quá trình hình thành hệ Mặt trời.

Bên cạnh đó là những vị thần có địa vị thấp hơn “trên Mặt đất.” Trung tâm thờ cúng các vị thần này đa phần là các thị tứ; họ chẳng qua chỉ là các vị thần địa phương. Cao nhất họ cũng chỉ được giao phụ trách một số nhiệm vụ hạn chế, chẳng hạn như nữ thần NIN.KASHI (“nữ thần Bia”) là người giám sát việc sản xuất các loại đồ uống. Không có câu chuyện anh hùng nào về họ được truyền tụng. Họ không có thần khí và các vị thần khác cũng không run rẩy trước mệnh lệnh của họ. Họ gợi cho ta nhớ về nhóm những vị thần trẻ cuối đoàn diễu hành được khắc họa trên những tảng đá ở Yazilikaya của người Hittite.

Giữa 2 nhóm thần này là những vị Thần của Thiên đường và Mặt đất, được gọi là “những vị thần cổ đại.” Họ là những vị “lão thần” trong các thiên sử thi và trong tín ngưỡng của người Sumer, họ là những vị thần từ Thiên đường giáng xuống Mặt đất.

Họ không phải là những vị thần địa phương. Trong thực tế họ là những vị thần quốc gia hoặc quốc tế. Một số vị thần trong số họ đã từng hiện diện và hoạt động trên Mặt đất trước cả khi Con người xuất hiện. Thực tế, sự tồn tại của Con người được xem là kết quả của quá trình sáng tạo thận trọng của các vị thần này. Họ là những vị thần đầy quyền lực, có thể lập những chiến công ngoài khả năng và nhận thức của con người. Tuy vậy, các vị thần này lại không chỉ có hình dáng bề ngoài giống con người mà còn ăn uống như con người và có gần như tất cả những cảm xúc yêu và ghét, trung thành và phản bội như con người.

Tuy vai trò và thứ bậc của một số vị Chủ thần có thay đổi qua nhiều thiên niên kỷ nhưng vẫn có vài vị không bao giờ mất đi vị trí tối cao cũng như lòng tôn kính của con người ở cấp độ quốc gia và quốc tế. Khi xem xét Nhóm Chủ thần này kỹ càng hơn, ta sẽ nhìn ra bức tranh về một triều đại các vị thần, một gia đình thần thánh có quan hệ gắn bó gần gũi nhưng lại bị chia rẽ một cách đớn đau.

***

Người đứng đầu gia đình các vị Thần của Thiên đường và Mặt đất là AN (hay Anu trong các văn tự Babylon/Assyria). Ngài là người Cha vĩ đại của các vị thần, là Vua của các vị thần. Vương quốc của ngài là một dải Thiên đường và biểu tượng của ngài là một ngôi sao. Trong chữ viết tượng hình của người Sumer, ký hiệu ngôi sao cũng là biểu tượng cho An, cho “Thiên đường” và cho “Thần linh” hay “Thần” (cách nói giảm về thần An). Bốn ý nghĩa của biểu tượng này được duy trì qua nhiều thế hệ khi chữ viết được chuyển từ dạng tượng hình của người Sumer sang chữ hình nêm của người Akkad, rồi tới loại chữ kiểu cách hóa của người Babylon và Assyria. (Hình 43)
images
AN = HEAVENS = “GOD”
Hình 43

Từ những thời kỳ xa xưa nhất cho đến khi chữ viết hình nêm biến mất – khoảng từ thiên niên kỷ 4 TCN cho tới thời kỳ Chúa Jesus – biểu tượng này đã được đặt trước tên của các vị thần, thể hiện rằng cái tên được viết trong văn tự đó không phải là tên của con người mà là của một vị thần có nguồn gốc từ trên Thiên đường.

Cung điện và ngai vàng của Anu nằm trên Thiên đường. Đó là nơi mà các vị Thần của Thiên đường và Mặt đất khác lui tới khi họ cần lời khuyên hay sự ủng hộ cá nhân, hoặc khi họ họp Hội đồng Thần linh để giải quyết các bất đồng giữa các vị thần hay để đưa ra những quyết định lớn. Có rất nhiều ghi chép mô tả về Cung điện (nơi có những chiếc cổng được một vị thần của Cây Chân lý và một vị thần của Cây Sự sống canh gác), ngai vàng của Anu, cách các vị thần khác tới gặp ngài và họ ngồi trước mặt ngài như thế nào.

Các ghi chép của người Sumer kể về những trường hợp không chỉ các vị thần mà ngay cả một số người trần được lựa chọn cũng được phép tới cung điện của Anu, đa phần với mục đích được thoát tục. Một câu chuyện như vậy kể về Adapa (“hình mẫu của Con người”). Chàng là con người hoàn hảo và rất trung thành với thần Ea, vị thần đã tạo ra chàng, đến mức Ea thu xếp cho chàng đến gặp Anu. Sau đó Ea miêu tả cho Adapa những thứ chàng sẽ thấy.

Adapa,
ngươi đang tới trước Anu, Vua của các vị thần;
Ngươi sẽ đi trên con đường dẫn tới Thiên đàng.
Khi ngươi đặt chân lên tới Thiên đàng,
và hướng tới cánh cổng của Anu,
sừng sững trước cổng của Anu
là “Cây Sự sống” và “Cây Chân lý”.

Được Đấng Sáng tạo hướng dẫn, Adapa “đi lên Thiên đường… bước lên Thiên đường và hướng tới chiếc cổng của Anu.” Nhưng khi được trao cơ hội trở nên bất tử, Adapa đã từ chối ăn chiếc Bánh Sự sống với suy nghĩ rằng thần Anu trong lúc giận dữ đã trao cho chàng chiếc bánh tẩm độc. Bởi vậy khi trở lại Mặt đất, chàng tuy trở thành một giáo sỹ được xức dầu, nhưng vẫn là người trần.

Câu chuyện của người Sumer về việc bên cạnh các vị thần, những người trần được lựa chọn cũng có thể đến được Thần điện trên Thiên đường được lặp lại trong Kinh Cựu ước qua câu chuyện Enoch và nhà tiên tri Elijah lên Thiên đường.

Tuy Anu ngự trị trên Thần điện nhưng các ghi chép của người Sumer cũng kể về những lần ngài xuống Mặt đất vào những thời kỳ khủng hoảng lớn, hoặc trong những chuyến viếng thăm nghi thức (cùng với người vợ ANTU của thần), hoặc (ít nhất một lần) để lấy người chắt gái IN.ANNA làm vợ trên Mặt đất.

Bởi vì ngài không thường xuyên cư ngụ trên Mặt đất nên rõ ràng không cần thiết phải có một thành phố hay trung tâm thờ phụng dành riêng cho ngài; và Cung điện của ngài, hay còn gọi là “Ngôi nhà cao” được dựng lên ở thành Uruk (Erech trong Kinh thánh), lãnh địa của nữ thần Inanna. Trong các phế tích ở Uruk còn lại đến ngày nay có một quả đồi nhân tạo lớn, nơi các nhà khảo cổ đã tìm thấy bằng chứng về việc xây dựng và tái tạo một đền thờ cao – đền thờ thần Anu; ở đó người ta phát hiện ra ít nhất 18 tầng địa chất hay các thời kỳ khác nhau, chứng tỏ người xưa đã có những lý do thuyết phục để gìn giữ ngôi đền tại vùng đất thiêng đó.

Ngôi đền của thần Anu được gọi là E.ANNA (“ngôi nhà của An”). Cái tên đơn giản này lại được dùng cho một công trình mà ít nhất vào một số thời kỳ từng là một kỳ quan đáng chiêm ngưỡng. Theo các ghi chép của người Sumer, ngôi đền này là “E-Anna thần thánh, đền thiêng thánh khiết.” Truyền thuyết kể rằng các vị Thần Vĩ đại đã tự mình “thiết kế các phần của ngôi đền.” “Mái đua của ngôi đền trông như bằng đồng,” “bức tường to lớn của nó chạm đến tầng mây – một ngôi nhà cao ngất”; “đó là Ngôi nhà có sức hấp dẫn không cưỡng nổi, sức quyến rũ bất tận.” Và các ghi chép đó cũng nói rõ về mục đích xây dựng ngôi đền, bởi nó được gọi là “Ngôi nhà cho thần linh giáng trần từ Thiên đường.”

Một bản khắc trong kho lưu trữ ở Uruk miêu tả cho ta thấy cảnh xa hoa tráng lệ trong chuyến “viếng thăm chính thức” của Anu và vợ. Vì bản khắc này đã bị hủy hoại một phần nên chúng tôi chỉ có thể đọc được những nghi thức này từ đoạn giữa, khi Anu và Antu đã yên vị tại sân trong của ngôi đền. Các vị thần đứng thành một hàng phía trước và sau đấng nắm giữ quyền trượng này “theo đúng thứ tự như trước đây”. Sau đó nghi thức được tiến hành như sau:

Rồi họ bước xuống Sân chầu,
và hướng về phía thần Anu.
Giáo sỹ Tẩy trần sẽ dâng Quyền trượng,
và người nắm giữ Quyền trượng bước vào và an tọa.
Rồi đến lượt các thần Papsukal, Nusku và Shala
an tọa ở sân của thần Anu.

Trong khi đó, các nữ thần, “những đứa con thần thánh của Anu, những người con gái thần thánh của Uruk”, mang một vật nữa không rõ tên gọi và mục đích tới cho E.NIR, “ngôi nhà có chiếc Giường vàng của Nữ thần Antu.” Sau đó họ quay lại Sân trong theo một hàng dọc tới nơi Antu đang ngồi. Khi bữa tối được chuẩn bị theo một nghi thức nghiêm ngặt, một giáo sỹ đặc biệt bôi một hỗn hợp “dầu tốt” và rượu lên các bản lề cánh cửa của tẩm cung nơi Anu và Antu nghỉ ngơi qua đêm – có vẻ như đây là một cử chỉ đầy quan tâm để những cánh cửa không phát ra tiếng kẽo kẹt trong khi 2 vị thần say giấc.

Khi bữa tối với nhiều đồ uống và món ăn khác nhau được dọn ra, một giáo sỹ chiêm tinh bước lên “tầng cao nhất của ngọn tháp vị trí của đền chính” để quan sát bầu trời. Ông ta sẽ quan sát một góc trời nhất định để xem ngôi sao có tên là Anu Vĩ đại của Thiên đường mọc lên. Ngay sau đó, ông ta sẽ xướng lên các đoạn thơ có tên là “gửi Đấng Tỏa sáng, ngôi sao trên trời của Chúa tể Anu,” và “hình ảnh Đấng Sáng tạo đã hiện lên.”

Khi ngôi sao đó mọc và những bài thơ kia được xướng lên, Anu và Antu rửa tay bằng nước trong một chiếc chậu vàng và phần đầu tiên của bữa tiệc bắt đầu. Sau đó, 7 vị Thần Vĩ đại cũng rửa tay trong 7 chiếc khay vàng lớn và phần thứ hai của bữa tiệc bắt đầu. Sau đó “Lễ súc miệng” được tiến hành; các giáo sỹ xướng lên bài thánh ca “Ngôi sao Anu là anh hùng trên Thiên đường.” Những ngọn đuốc được đốt lên và các vị thần, giáo sỹ, ca sỹ tự xếp thành một hàng tiễn chân 2 vị khách về tẩm cung để nghỉ ngơi.

Bốn vị thần lớn được giao nhiệm vụ ở lại canh gác Sân trong cho đến khi trời sáng. Các vị thần khác trấn ở các cửa được phân công. Trong khi đó, cả đất nước nổi lửa và ăn mừng sự hiện diện của hai vị thần. Khi có tín hiệu từ ngôi đền chính, giáo sỹ của tất cả các ngôi đền khác ở Uruk sẽ “dùng những ngọn đuốc để đốt lửa hiệu”; và các giáo sỹ ở thành khác khi nhìn thấy lửa hiệu ở Uruk cũng sẽ làm tương tự. Rồi sau đó:

Người dân của Xứ sẽ đốt lửa trong nhà mình,
và dâng tiệc mừng tất cả các vị thần…
Lính canh của các thành sẽ đốt lửa
trên đường phố và các quảng trường.

Chuyến trở về của 2 vị Thần Vĩ đại cũng được lên kế hoạch, không phải theo ngày mà là theo từng phút.

Đến ngày thứ 17,
40 phút sau khi mặt trời mọc,
cánh cổng sẽ được mở trước khi thần Anu và Antu,
kết thúc buổi nghỉ đêm của mình.

Tuy phần cuối của bản khắc này đã bị hư hại nhưng có một ghi chép khác gần như chắc chắn cũng mô tả về buổi tiễn chân: bữa ăn sáng, những câu thần chú, những cái bắt tay (“nắm lấy bàn tay”) với các vị thần khác. Sau đó các vị Thần Vĩ đại được đưa tới điểm khởi hành trên những chiếc kiệu hình ngai vàng do những chức sắc trong đền thờ khiêng trên vai. Một bản khắc của người Assyria (thời kỳ sau đó khá lâu) thể hiện một hàng dài các vị thần có thể cho ta biết về cách thức Anu và Antu được kiệu đi trong chuyến nghênh rước họ ở Uruk. (Hình 44)

Những câu thần chú đặc biệt được xướng lên khi đoàn rước đi qua “đường phố của các vị thần”; những bài thánh ca khác được cất lên khi đoàn rước đến gần “bến tàu thiêng” và khi họ tới “con đê nơi thuyền của Anu neo đậu.” Những lời tạm biệt được cất lên và thêm những câu thần chú được xướng lên và hát vang “cùng những cử chỉ giơ tay lên trời.”
images
Hình 44

Sau đó, tất cả các giáo sỹ và chức sắc đền thờ khiêng kiệu các vị thần do một đại giáo sỹ dẫn đầu sẽ đọc một “bài nguyện khởi hành” đặc biệt. Họ ngâm nga 7 lần câu “Đấng Anu vĩ đại, Thiên đường và Mặt đất phù hộ cho Người!”. Họ cầu nguyện để 7 vị thần trên trời phù hộ và khẩn cầu các vị thần trên Thiên đường cùng các vị thần trên Mặt đất. Cuối cùng, họ xướng lên bài hát tiễn biệt Anu và Antu như sau:

Các vị thần của Lòng đất,
Và các vị thần của Thiên cung,
Sẽ phù hộ cho người!
Họ sẽ phù hộ cho người mỗi ngày –
Mỗi ngày trong mỗi tháng của mỗi năm!

Trong số hàng ngàn hàng vạn bức họa về các vị thần cổ đại từng được phát hiện, không có bức nào có vẻ mô tả về Anu cả. Nhưng ngài vẫn quan sát chúng ta từ mỗi bức tượng, từ mỗi bức họa của các vị vua từ thời cổ đại cho đến nay. Bởi vì Anu không chỉ là vị Thần Vĩ đại, Vua của các vị Thần, mà những người được ngài ban phước đều có thể trở thành vua. Theo truyền thuyết của người Sumer, vương vị được truyền từ Anu; và thuật ngữ chỉ “vương vị” là Anutu (“vị trí của Anu”). Biểu trưng của Anu là chiếc mũ tiara (mũ miện thần linh), cây quyền trượng (thể hiện cho quyền lực) và chiếc gậy (biểu tượng cho sự dìu dắt của người chăn chiên). Hiện nay hình ảnh chiếc gậy chăn chiên xuất hiện trên tay các linh mục nhiều hơn các nhà vua. Nhưng chiếc mũ miện và quyền trượng vẫn được những vị vua của loài người nắm giữ khi bước lên ngai vàng.

***

Vị thần quyền lực thứ hai trong các vị thần của người Sumer chính là EN.LIL. Tên của vị thần này có nghĩa là “Chúa tể của Không trung” – là nguyên mẫu và là Cha của các vị Thần Bão tố đứng đầu các vị thần của thế giới cổ đại sau này.

Ngài là con cả của Anu, được sinh ra tại Thần điện của cha mình. Nhưng thuở xa xưa, thần giáng xuống Mặt đất và sau đó trở thành vị Chủ thần của Thiên đường và Mặt đất. Khi Hội đồng các vị Thần tụ họp tại Thần điện, Enlil chủ trì các cuộc họp bên cạnh cha mình. Khi Hội đồng các vị Thần tụ họp trên Mặt đất, họ gặp nhau tại điện của Enlil trong cấm thành Nippur, tòa thành dành riêng cho Enlil và khuôn viên ngôi đền chính E.KUR (“ngôi nhà tựa ngọn núi”) của thần.

Không chỉ có người Sumer mà chính các vị thần của Sumer cũng coi Enlil là Đấng Tối cao. Họ gọi thần là Đấng Trị vì mọi xứ và nói rõ rằng “trên Thiên đường – Ngài là Hoàng tử; trên Mặt đất – Ngài là Chúa tể.” “Lời nói (mệnh lệnh) của ngài hướng lên trời cao khiến cho Thiên đường chao đảo, hướng xuống đất khiến cho Mặt đất rung chuyển”:

Enlil,
Quyền năng của ngài lan tỏa thật xa;
Với những “lời” cao quý và thiêng liêng;
Với tuyên bố không thể nào thay đổi;
Ngài phán quyết số mệnh trong tương lai xa xôi…
Các vị thần trên Mặt đất nguyện ý cúi mình trước ngài;
Các vị thần trên Thiên đường hiện diện trên Mặt đất
Khúm núm trước mặt ngài;
Họ chung thủy đứng cạnh ngài theo hướng dẫn.

Trong tín ngưỡng của người Sumer, Enlil xuống Mặt đất trước khi có cư dân và nền văn minh trên mặt đất. Một “bản thánh ca cho Enlil, Đấng Từ tâm” kể về những phương diện xã hội và văn minh sẽ không tồn tại nếu không được Enlil hướng dẫn để “thực hiện những mệnh lệnh của ngài ở khắp mọi nơi.”

Không có thành nào được xây dựng, khu dân cư nào được thành lập;
Không chuồng ngựa nào được xây, không chuồng cừu nào được dựng;
Không có vị vua nào lên nắm quyền, không có thầy cả nào được sinh ra.

Các ghi chép của người Sumer cũng khẳng định rằng Enlil đã xuống Mặt đất trước khi “người Đầu đen” – cách gọi Loài người của người Sumer – được tạo ra. Trong thời kỳ trước khi Con người xuất hiện đó, Enlil dựng lên Cung điện Nippur làm “điểm chỉ huy”, nơi kết nối Thiên đường và Mặt đất bằng một loại “liên kết”. Các ghi chép của người Sumer gọi liên kết này là DUR.AN.KI (“liên kết trời-đất”) và dùng từ ngữ bay bổng để mô tả những hành động đầu tiên của Enlil trên Mặt đất:

Enlil,
Khi ngài phân chia những khu đất thiêng trên Mặt đất,
Ngài đã dựng nên Nippur làm thành của riêng mình.
Tòa thành của Mặt đất, tòa thành cao quý,
Tòa thành thánh khiết của ngài nơi nước cũng ngọt ngào.
Ngài lập nên Dur-An-Ki
Tại trung tâm bốn góc của thế giới.

Trong những ngày xa xưa đó, khi chỉ có các vị thần ngự trị ở Nippur và Con người chưa được tạo ra, Enlil đã gặp một vị nữ thần và cưới nàng làm vợ. Theo một truyền thuyết, Enlil nhìn thấy người vợ tương lai của mình trong khi nàng đang khỏa thân tắm ở một dòng suối của Nippur. Đó là tình yêu sét đánh, tuy nhiên lúc đó thần chưa có ý nghĩ lấy nàng làm vợ:

Người chăn chiên Enlil, người định ra số mệnh,
Đấng Tỏ tường, nhìn thấy nàng.
Vị Chúa tể bày tỏ ý muốn quan hệ với nàng;
nàng không nguyện ý.
Enlil thể hiện ý muốn quan hệ với nàng;
Nàng không đồng ý:
“Tôi còn quá bé [nàng nói],
Tôi chưa trải qua lần quan hệ nào;
Đôi môi tôi quá nhỏ nhắn,
Chưa nếm qua nụ hôn nào.”

Nhưng Enlil không chấp nhận sự khước từ. Ngài thổ lộ với viên quan thị thần Nushku nỗi khát khao cháy bỏng có được “người thiếu nữ trẻ đẹp đó,” người được gọi là SUD (“bảo mẫu”) đang cùng sống với mẹ mình ở E.RESH (“ngôi nhà ngát hương”). Nushku đề nghị tổ chức một cuộc đi chơi bằng thuyền. Enlil thuyết phục Sud đi chơi thuyền cùng với mình. Khi họ cùng ở trên thuyền, Enlil đã cưỡng bức nàng.

Sau đó câu chuyện kể rằng mặc dù Enlil là thủ lĩnh nhưng các vị thần cảm thấy tức giận đến mức họ bắt giữ chàng và tống chàng xuống thế giới dưới Lòng đất. Họ mắng chàng: “Enlil, kẻ vô đạo đức! Hãy cút ra khỏi thành!” Câu chuyện này cũng kể rằng sau khi có mang đứa con của Enlil, Sud đã đi theo chàng và chàng cưới nàng làm vợ. Một dị bản khác kể rằng Enlil đã đi tìm kiếm cô gái trong hối hận và cử vị thị thần của mình tới gặp mẹ cô để hỏi cưới cô. Dù gì đi nữa, Sud cũng trở thành vợ của Enlil và thần trao cho nàng danh hiệu NIN.LIL (“Bà chủ Không trung”).

Nhưng chàng và các vị thần đã xua đuổi chàng đâu ngờ rằng không phải Enlil dụ dỗ Ninlil mà mọi việc đã diễn ra ngược lại. Sự thật là Ninlil khỏa thân tắm ở con suối theo sự chỉ dẫn của mẹ mình, với hy vọng rằng Enlil – người thường đi dạo trên bờ suối – sẽ nhìn thấy Ninlil và muốn “ngay lập tức ôm nàng, hôn nàng.”

Bất chấp hoàn cảnh 2 người đến với nhau như vậy, Ninlil vẫn đạt được danh vọng tột đỉnh khi được Enlil trao cho “bộ xiêm y lệnh bà.” Ngoại trừ trường hợp mà chúng tôi tin là Enlil phải làm cho sự kế vị vương triều này, người ta không bao giờ thấy chàng có bất kỳ hành động bất cẩn nào khác. Một bản khắc lễ tạ được phát hiện ở Nippur mô tả Enlil và Ninlil đang được phục vụ thức ăn và đồ uống tại ngôi đền của mình. Bản khắc này do Ur-Enlil, “quản gia của Enlil” ủy thác thực hiện. (Hình 45)

Bên cạnh vị trí là người đứng đầu các vị thần, Enlil cũng được cho là Chúa tể Tối cao của Sumer (đôi khi được gọi một cách đơn giản là “Xứ sở”) và “người Đầu đen” của xứ này. Một bản thánh ca của người Sumer thể hiện lòng tôn kính đối với vị thần này như sau:

Chúa tể biết được số phận của Xứ sở,
tin cẩn lời kêu gọi của ngài;
Enlil người biết được số phận của Sumer,
tin cẩn lời kêu gọi của ngài;
Cha Enlil,
Chúa tể của mọi miền;
Cha Enlil,
Chúa tể của Mệnh lệnh Chính nghĩa;
Cha Enlil,
Đấng Chăn chiên của người Đầu đen…
Từ những ngọn núi nơi Mặt trời mọc
tới những ngọn núi nơi Mặt trời lặn,
Không có vị Chúa tể nào khác trên Mặt đất;
ngài là vị Vua duy nhất.
images
Hình 45

Người Sumer tôn sùng Enlil với cả lòng sợ hãi và biết ơn. Ngài chính là người đảm bảo những sắc lệnh của Hội đồng Thần linh được thực hiện với Con người; “cơn gió” của ngài tạo thành những cơn bão tàn phá các thành phố gây nhiều tội lỗi. Ngài chính là người tìm cách hủy diệt Nhân loại trong trận Đại Hồng thủy. Nhưng khi hòa thuận với con người, ngài lại là vị thần thân thiện ban ơn phước; theo ghi chép của người Sumer thì kiến thức về kỹ năng trồng trọt cùng với các công cụ cày và cuốc là do chính Enlil trao cho Con người.

Enlil cũng lựa chọn những vị vua cai quản Nhân loại, không phải để làm kẻ cai trị mà là những đầy tớ được thần tin tưởng giao phó thi hành những điều luật công lý thần thánh. Theo đó, các vị vua của Sumer, Akkad, Babylon đều có những ghi chép tôn sùng bản thân bằng cách mô tả cách thức họ được Enlil triệu gọi nắm vương vị. Những lời “triệu gọi” được Enlil thay mặt bản thân và người cha Anu của mình ban ra đó thừa nhận vị trí chính thống của nhà vua và vạch ra các quyền hạn của vị vua đó. Ngay cả Hammurabi, người coi vị thần có tên Marduk là vị quốc thần của Babylon cũng mở đầu cho các điều luật của mình bằng khẳng định rằng: “Anu và Enlil gọi tên ta để mang lại thịnh vượng cho người dân… để cho công lý được phổ biến khắp Xứ sở.”

Vị Thần của Thiên đường và Mặt đất, Con cả của Anu, Đấng Truyền thụ Vương vị, Người đứng đầu Hội đồng Thần linh, Cha của các vị Thần và Con người, Ông tổ nghề nông, Chúa tể Không trung – đó là một số danh hiệu nói lên sự vĩ đại và quyền năng của Enlil. “Quyền năng của ngài trải rộng khắp nơi,” “những tuyên bố của ngài không thể nào thay đổi”; ngài “phán quyết số mệnh.” Ngài nắm giữ “liên kết trời - đất,” và từ “tòa thành Nippur vĩ đại” của mình ngài có thể “phát ra những chùm sáng tìm kiếm trái tim của mọi miền đất” – “những con mắt có thể quét tới mọi miền.”

Tuy vậy ngài vẫn là một con người như bất kỳ chàng thanh niên bị quyến rũ bởi một mỹ nhân khỏa thân nào khác; phải tuân theo những luật định đạo đức của cộng đồng các vị thần, những hành vi phạm luật đều bị trừng phạt bằng hình thức trục xuất; và thậm chí không được miễn tội với những cáo buộc về đạo đức. Ít nhất trong một trường hợp mà chúng ta được biết, có vị vua người Sumer của thành Ur đã khiếu nại thẳng lên Hội đồng Thần linh rằng một loạt những rắc rối đã trút lên thành Ur và người dân của thành này đã hé lộ ra một sự thật bất hạnh: “Enlil đã trao vương vị cho một kẻ vô dụng… kẻ không phải dòng dõi người Sumer.”

Khi tiếp tục nghiên cứu, chúng ta sẽ thấy được vai trò trung tâm của Enlil trong các vấn đề thần thánh và trần tục diễn ra trên Mặt đất và cuộc tranh chấp diễn ra giữa chính các con trai của vị thần này với nhau và với những kẻ khác để giành quyền kế vị, khơi nguồn cảm hứng cho những câu chuyện sau này về những trận chiến của các vị thần.

***

Vị Thần Vĩ đại thứ 3 của Sumer là một người con trai khác của Anu; vị thần này có 2 tên: E.A và EN.KI. Giống như người anh Enlil của mình, chàng cũng là một vị Thần của Thiên đường và Mặt đất, một vị thần có nguồn gốc từ Thiên đường và sau đó giáng trần.

Trong các ghi chép của người Sumer, việc giáng trần của vị thần này gắn liền với thời kỳ những dòng sông từ vịnh Ba Tư vào nội địa ngày nay, biến vùng đất phía nam của đất nước này thành những đầm lầy. Ea (cái tên này có nghĩa đen là “ngôi nhà trong nước”) là một kỹ sư bậc thầy, người hoạch định và giám sát việc xây dựng các kênh đào, đắp đê cho các con sông và việc tháo nước cho các đầm lầy. Ngài thích đi lại bằng thuyền trên những tuyến đường thủy đó, đặc biệt là trên đầm lầy. Những vùng nước này, như trong cái tên của ngài, chính là nhà của ngài. Ngài xây dựng “ngôi nhà lớn” của mình trong tòa thành dựng lên bên bờ của đầm lầy, tòa thành có tên là HA.A.KI (“nơi cư ngụ của cá”); nó còn được gọi là E.RI.DU (“ngôi nhà khi đi xa”).

Ea là “Chúa tể của những vùng Nước mặn,” đó là các biển cả và đại dương. Các ghi chép của người Sumer kể nhiều về thời rất xa xưa khi 3 vị Thần Vĩ đại phân chia vương quốc. “Biển cả được họ trao cho Enki, Hoàng tử của Mặt đất,” do đó Enki được trao “quyền cai quản Apsu” (“Đáy sâu”). Là Chúa tể Biển cả, Ea đã đóng những con thuyền đi tới những vùng đất xa xôi, đặc biệt là nơi có các kim loại quý và đá bán quý để mang về Sumer.

Những con dấu lăn cổ xưa nhất của người Sumer khắc họa Ea như là một vị thần được bao quanh bởi những dòng suối đang chảy, thậm chí có lúc có cả những con cá bơi lội. Những con dấu như được thể hiện trong hình dưới đây liên tưởng Ea với Mặt trăng (được thể hiện bằng hình lưỡi liềm), sự liên tưởng này có lẽ xuất phát từ thực tế Mặt trăng tạo nên thủy triều của biển cả. Chắc chắn từ sự liên quan đến hình ảnh mặt trăng này mà Ea được gọi bằng danh hiệu NIN.IGI.KU (“Chúa tể Mắt sáng”). (Hình 46)
images
Hình 46

Theo các ghi chép của người Sumer, trong đó có cả một tự truyện thực đáng kinh ngạc do chính Ea viết ra thì vị thần này được sinh ra ở Thiên đường và xuống Mặt đất trước khi xuất hiện cư dân hay nền văn minh ở đó. Ngài khẳng định: “khi ta xuống đến Mặt đất, ở đó đang chìm trong nước lụt.” Sau đó, ngài tiếp tục mô tả chuỗi hành động biến Mặt đất thành nơi có thể cư ngụ được: Ngài đổ những “dòng nước ngọt mang lại sự sống” vào sông Tigris; ngài bổ nhiệm một vị thần trông coi việc xây dựng các kênh đào để định hướng dòng chảy cho sông Tigris và Eupharates; và ngài khơi thông các vùng đầm lầy, đổ vào đó các loài cá, biến chúng thành nơi trú ngụ của tất cả các loài chim và khiến cho những cây sậy mọc lên để dùng làm vật liệu xây dựng.

Sau khi biến biển cả và sông ngòi thành vùng đất khô ráo, Ea tuyên bố rằng ngài chính là người “bày cách làm ra cày và ách… khai mở những đường cày thần thánh… xây dựng những chuồng ngựa… dựng nên những chuồng cừu.” Tiếp đó, bản ghi chép tự tâng bốc được các chuyên gia đặt cho cái tên “Enki và Trật tự Thế giới” ghi nhận công lao vị thần này là người đã mang xuống Mặt đất thuật làm gạch, cách xây dựng nhà cửa và các thành phố, thuật luyện kim, v.v…

Ngoài việc coi vị thần này là đấng ban ơn vĩ đại nhất cho Nhân loại, là vị thần khai sinh ra nền văn minh, nhiều ghi chép cũng khắc họa ngài là nhân vật bênh vực Nhân loại chính trong Hội đồng các vị Thần. Các ghi chép về trận Đại Hồng thủy của người Sumer và Akkad (có thể là cơ sở khởi nguồn cho câu chuyện trong Kinh thánh) mô tả Ea là vị thần đã cho phép một môn đồ tin cẩn (“Noah” trong tiếng Mesopotamia) thoát khỏi thảm họa nhằm thể hiện sự coi thường đối với quyết định của Hội đồng các vị Thần.

Thực tế, các ghi chép của người Sumer và Akkad (giống như Kinh Cựu ước) vốn gắn liền với tín điều rằng một vài vị thần đã tạo ra Con người bằng một hành động có chủ ý, đều nhắc tới Ea với vai trò chính yếu: Là khoa học gia đứng đầu các vị thần, ngài vạch ra phương pháp và quy trình tạo ra Con người. Với sự gắn bó như vậy cùng việc “tạo ra” hay sự xuất hiện của Con người, bảo sao Ea đã hướng dẫn Adapa – “hình mẫu Con người” được Ea tạo ra bằng “trí tuệ” của mình – tới được Cung điện của Anu trên Thiên đường, chống lại quyết định của các vị thần nhằm thu lại “cuộc sống bất tử” của Nhân loại.

Có phải Ea đứng về phía Con người đơn giản là bởi ngài tham gia vào quá trình tạo ra họ, hay ngài có những động cơ khác mang tính cá nhân hơn? Khi lục tìm trong các ghi chép, chúng tôi phát hiện ra rằng việc Ea kiên định bất tuân các vấn đề cả về con người trần tục lẫn thế giới thần linh đều chủ yếu nhằm mục đích phá hoại các quyết định hay kế hoạch do Enlil ban hành.

Các ghi chép này chứa đầy những dẫn chứng cho thấy nỗi ghen tị ghê gớm của Ea dành cho người anh Enlil của mình. Thực tế, cái tên khác (và có lẽ là cái tên đầu tiên) của Ea là EN.KI (“Chúa tể Mặt đất”) và các ghi chép đề cập đến việc phân chia thế giới giữa ba vị thần ám chỉ rằng đó có thể đơn giản là một cuộc rút thăm khiến Ea mất quyền kiểm soát Mặt đất vào tay người anh Enlil.

Các vị thần siết chặt tay nhau,
Cùng rút thăm và phân chia thế giới.
Rồi Anu bay lên Thiên đường;
Mặt đất được trao cho Enlil.
Biển cả, bao quanh như một chiếc vòng,
Được họ trao cho Enki, Hoàng tử của Mặt đất.

Ngoài nỗi đắng cay với kết quả của cuộc rút thăm này, dường như trong lòng Ea/Enki còn ấp ủ một nỗi oán giận sâu đậm hơn. Cơn cớ này được Enki giải thích trong tự truyện của mình: Enki tuyên bố chính ngài, chứ không phải Enlil, mới là con cả; bởi vậy chính là ngài chứ không phải Enlil là người đáng được trao danh hiệu người kế vị hiển nhiên của Anu:

“Cha ta, Vua của vũ trụ,
Sinh ra ta trong vũ trụ…
Ta là hạt giống tốt,
Do Bò hoang Vĩ đại sinh ra;
Ta là con trai cả của Anu.
Ta là Anh cả của các vị thần…
Ta là người được sinh ra
Là con cả của Anu thần thánh.”

Vì các bộ luật của con người sinh sống ở vùng Cận Đông cổ đại là do các vị thần trao cho nên chúng ta có thể suy ra rằng những điều luật về xã hội và gia đình áp dụng với con người được sao chép từ các quy định áp dụng với các vị thần. Các hồ sơ tòa án và gia đình được tìm thấy ở các địa điểm như Mari và Nuzi đã chứng tỏ rằng những phong tục và luật lệ mà các tộc trưởng Hebrew áp dụng được đề cập trong Kinh thánh cũng là những luật lệ mà các vị vua và quý tộc vùng Cận Đông cổ đại phải tuân theo. Bởi vậy các vấn đề liên quan đến việc kế vị cũng được các tộc trưởng này học hỏi.

Abraham vì không thể có con với người vợ Sarah “cằn cỗi” đã dan díu với người hầu gái của bà và sinh ra người con trai cả. Tuy nhiên người con trai này (Ishmael) đã bị mất quyền kế vị tộc trưởng ngay khi Sarah sinh cho Abraham người con trai Isaac.

Rebecca vợ Isaac sinh ra một cặp song sinh. Đứa con được sinh ra trước là Esau – một đứa “lông lá hung hung” xù xì. Nối gót Esau là Jacob, đứa trẻ kháu khỉnh hơn mà Rebecca yêu mến. Khi Isaac già cả, mù lòa chuẩn bị công bố di chúc của mình, Rebecca đã dùng mẹo để ơn phước kế vị được ban cho Jacob thay vì Esau.

Cuối cùng, hậu quả gian dối trong việc kế vị của Jacob đó là ông phải cúi đầu dưới trướng của Laban trong suốt 20 năm để được kết hôn cùng Rachel nhưng rồi Laban buộc ông phải cưới chị gái của Rachel tên Leah làm vợ cả. Leah chính là người sinh cho Jacob người con trai đầu lòng Reuben và ông có thêm nhiều con trai và một con gái với bà và 2 người vợ lẽ. Tuy nhiên khi Rachel sinh cho ông đứa con trai đầu lòng của bà, Joseph, Jacob lại yêu thương đứa con này hơn các anh em khác của nó.

Trong bối cảnh của những phong tục và luật lệ kế vị đó, chúng ta có thể hiểu được những xung đột tất yếu giữa Enlil và Ea/Enki. Enlil, được tất cả các ghi chép cho là con trai của Anu và người vợ chính thức, là người con cả hợp pháp. Nhưng lời kêu than đau khổ của Enki rằng: “Ta là hạt giống tốt… Ta là con cả của Anu” chắc hẳn phải là một tuyên bố có thật. Phải chăng ngài vẫn là con của Anu, nhưng là với một vị nữ thần khác có địa vị chỉ là thiếp? Có thể trên Thiên cung đã xảy ra trường hợp giống như trong câu chuyện về Isaac và Ishmael, hay câu chuyện về cặp song sinh Esau và Jacob.

Mặc dù Enki chịu thừa nhận quyền kế vị của Enlil song một số chuyên gia tìm ra đủ bằng chứng cho thấy có một cuộc chiến tranh giành quyền lực diễn ra giữa 2 vị thần. Samuel N. Kramer đã đặt tên cho một trong những ghi chép cổ xưa là “Enki và nỗi ám ảnh về sự yếu thế.” Như chúng ta sẽ thấy ở phần sau, một số câu chuyện trong Kinh thánh – câu chuyện về Eve và người chăn chiên trong Vườn Địa Đàng, hay câu chuyện về trận Đại Hồng thủy – đều có liên quan đến những câu chuyện của người Sumer về việc Enki chống đối lại mệnh lệnh của anh trai mình.

Dường như đến một thời điểm nào đó, Enki nhận ra rằng cuộc đấu tranh giành ngôi báu không mang lại kết quả gì; và ngài hướng những nỗ lực đó vào việc biến đứa con trai của mình chứ không phải của Enlil thành người kế vị đời thứ ba. Thoạt đầu, ít nhất ngài đã tìm cách đạt được điều đó với sự trợ giúp của chị mình là NIN.HUR.SAG (“Nữ thần các Đỉnh núi”).

Vị nữ thần này cũng là con của Anu, nhưng rõ ràng là không phải con của Anu với Antu và trường hợp này lại nảy sinh một quy định kế vị mới. Trong nhiều năm qua các chuyên gia đã từng băn khoăn tại sao cả Abraham và Isaac đều công khai rằng những người vợ của mình đều là chị em của họ – một câu hỏi đau đầu xét theo quan điểm cấm đoán trong Kinh thánh đối với việc quan hệ thể xác giữa chị em ruột. Nhưng khi các ghi chép về luật lệ được khai quật ở Mari và Nuzi, người ta mới thấy rằng một người đàn ông có thể kết hôn với người chị chung nửa dòng máu. Hơn nữa, khi xem xét việc kế vị giữa các đứa con của tất cả các bà vợ, con trai của người vừa là vợ vừa là chị đó với tỉ lệ “dòng giống thuần chủng” nhiều hơn 50% so với con trai của các bà vợ không cùng huyết thống khác sẽ được coi là người kế vị hợp pháp dù anh ta có là con trai cả hay không. Quy định này tình cờ đã tạo ra (ở Mari và Nuzi) thủ đoạn nhận người vợ sủng ái làm “chị” để biến con trai của cô ta thành người kế vị hợp pháp không thể thay đổi.

Ninhursag chính là người chị chung nửa dòng máu như thế để Enki tìm cách có một đứa con trai. Vị nữ thần này cũng có nguồn gốc “từ Thiên đường” giáng xuống Mặt đất thời xa xưa. Một số ghi chép kể rằng khi các vị thần phân chia lãnh địa trên Mặt đất, nữ thần này được giao cai quản Xứ Dilmun – “một nơi thuần khiết… một vùng đất thuần khiết… nơi sáng láng nhất.” Một ghi chép được các chuyên gia đặt tên là “Enki và Ninhursag – một huyền thoại Thiên đường” kể về chuyến đi của Enki tới Dilmun với mục đích cầu hôn. Bản ghi chép đó kể tiếp rằng Ninhursag “đang cô đơn”, một cô gái chưa chồng không ràng buộc. Tuy sau này vị nữ thần đó được khắc họa là một người đàn bà già nua nhưng chắc chắn thời trẻ nàng phải rất quyến rũ, bởi ghi chép đó khẳng định chắc chắn rằng khi Enki đến gần nàng, ánh mắt của nàng “khiến chàng không thể kiềm chế nổi.”

Với gợi ý rằng họ đang được riêng tư, Enki “trút tinh dịch vào tử cung của Ninhursag, nàng nhận lấy”; và “sau 9 tháng hoài thai… nàng sinh con bên bờ suối.” Nhưng đó lại là một đứa con gái.

Thất bại trong việc có được đứa con trai kế vị, Enki sau đó tiếp tục quan hệ với chính con gái của mình. “Thần ghì chặt nàng, thần hôn nàng; Enki hòa vào nàng.” Nhưng nàng cũng sinh cho thần một đứa con gái. Sau đó Enki nhắm tới chính đứa cháu gái đó của mình và cũng khiến nàng mang thai; nhưng một lần nữa kết quả lại là con gái. Với quyết tâm chấm dứt chuyện này, Ninhursag đã lập một lời nguyền khiến cho Enki khi ăn phải loại cây nào đó, thể lực sẽ yếu dần. Tuy nhiên các vị thần khác đã buộc Ninhursag rút lại lời nguyền.

Trong khi những sự kiện trên chủ yếu liên quan đến nội vụ thần giới thì những câu chuyện khác cũng kể về Enki và Ninhursag lại có liên quan nhiều đến thế sự của con người; bởi theo ghi chép của người Sumer thì Con người được Ninhursag tạo ra theo quy trình và công thức do Enki nghĩ ra. Nàng là người bảo mẫu chính, vị thần phụ trách các cơ sở y tế; với vai trò này mà nữ thần được gọi là NIN.TI (“Nữ thần Sự sống”). (Hình 47)

Một số chuyên gia cho rằng từ Adapa (“hình mẫu Con người” của Enki) chính là Adama, hay Adam trong Kinh thánh. Hai nghĩa của từ TI trong tiếng Sumer cũng có sự tương đương trong Kinh thánh. Bởi từ ti vừa có nghĩa là “sự sống” vừa có nghĩa là “xương sườn”, nên cái tên của Ninti vừa có nghĩa là “Nữ thần Sự sống” vừa có nghĩa là “Nữ thần Xương sườn.” Eve (có nghĩa là “sự sống”) trong Kinh thánh được tạo ra từ một dẻ sườn của Adam, thế nên theo cách nào đó thì Eve cũng là “nữ thần Sự sống” hay “nữ thần Xương sườn.”

Là người đem lại sự sống cho cả các vị thần lẫn Con người, Ninhursag được gọi là Nữ thần Mẹ. Nàng có biệt hiệu là “Mammu” – tiền thân của từ “mom” hay “mamma” (mẹ) của chúng ta – và biểu tượng của nàng là con “dao cắt” – dụng cụ được các bà đỡ thời cổ dùng để cắt dây rốn sau khi sinh. (Hình 48)

***

Còn Enlil, người anh trai và là đối thủ của Enki, đã rất may mắn khi có được “người nối dõi hợp pháp” với người chị Ninhursag của mình. Đó là vị thần trẻ nhất trên Mặt đất được sinh ra trên Thiên đường, tên của chàng là NIN.UR.TA (“Chúa tể hoàn thành việc kiến tạo”). Chàng là “con trai anh hùng của Enlil lên đường với tấm lưới và những tia sét” để chiến đấu cho cha mình; “đứa con trai báo thù… người phóng ra những quả cầu sét.” (Hình 49) BA.U, vợ của chàng, cũng là một thần y; biệt hiệu của nàng là “Nữ thần Cải tử Hoàn sinh.”
images
Hình 47
images
Hình 49

Các bức họa cổ đại về thần Ninurta thể hiện thần mang một loại vũ khí độc đáo – hiển nhiên đó chính là loại vũ khí có thể bắn ra “những quả cầu sét”. Các ghi chép của người cổ đại tán dương chàng là một thợ săn hùng mạnh, một vị chiến thần nổi tiếng với những kỹ năng võ thuật điêu luyện. Nhưng trận chiến hào hùng vĩ đại nhất của chàng không phải là thay mặt cha mình mà là vì lợi ích của chính chàng. Đó là trận chiến quy mô lớn với một vị ác thần tên là ZU (“thông thái”) và phần thưởng cho trận chiến đó chính là quyền lãnh đạo các vị thần trên Mặt đất, bởi Zu đã chiếm đoạt trái phép huy hiệu và các đồ vật tượng trưng cho vị trí Thủ lĩnh các vị Thần mà Enlil đang nắm giữ.

Phần mở đầu của các bản ghi chép mô tả các sự kiện này đã bị hủy hoại và câu chuyện chỉ trở nên rõ ràng từ đoạn Zu tới E-Kur, ngôi đền của Enlil. Hắn ta rõ ràng có danh tiếng và có địa vị nhất định, bởi Enlil chào đón hắn, “tin tưởng giao cho hắn canh gác lối vào đền của mình”. Nhưng vị “ác thần Zu” sắp phản bội lại lòng tin đó bằng cách “tước bỏ địa vị lãnh đạo của Enlil” được thể hiện qua việc nắm giữ những quyền lực thần thánh mà “hắn ấp ủ trong tim mình.”

Để làm được điều đó, Zu phải chiếm được một số đồ vật nhất định, trong đó có tấm Bảng Số mệnh Ma thuật. Vị thần Zu xảo quyệt đã chớp lấy cơ hội khi Enlil trút bỏ quần áo và xuống bể bơi như thường lệ, để những đồ vật của mình lại không ai trông coi.

Tại lối vào của ngôi đền,
nơi hắn đang quan sát,
Zu đợi đến lúc bình minh.
Khi Enlil đang tắm gội trong dòng nước trong lành
mũ miện được ngài tháo ra
và đặt trên ngai vàng
Zu giữ chặt tấm Bảng Số mệnh trong tay mình,
Đoạt lấy địa vị lãnh đạo của Enlil.

Khi Zu bỏ chạy trong chiếc MU (có nghĩa là “tên”, nhưng lại chỉ một loại máy bay) của mình tới nơi trú ẩn hẻo lánh, những hậu quả mà hành động trơ tráo của hắn mới bắt đầu phát tác.

Các Công thức Thần thánh bị đình chỉ;
Sự tê liệt lan rộng khắp nơi; sự im lặng bao trùm…
Ánh hào quang của Ngôi đền dần lịm tắt.

“Cha Enlil lặng đi.” “Các vị thần của xứ sở lần lượt họp nhau lại trước tin đó.” Vấn đề nghiêm trọng đến mức ngay cả Anu cũng được thông báo tin tức này trên Thần điện của mình.

Ngài xem xét hoàn cảnh và kết luận rằng phải bắt giữ Zu để phục hồi lại các “công thức.” Hướng ánh mắt về “các vị thần, những người con của mình,” Anu hỏi: “trong các thần ai sẽ đánh bại Zu? Người đó sẽ là người vĩ đại nhất!”

Một vài vị thần nổi tiếng với lòng can đảm được triệu tập. Nhưng tất cả họ đều chỉ ra rằng khi đã có trong tay tấm Bảng Số mệnh, Zu hiện đang nắm giữ những quyền năng giống như Enlil, thế nên “ai đối đầu với hắn đều nhũn như chi chi.” Lúc này, Ea nảy ra một ý tưởng hay: Tại sao không triệu tập Ninurta đánh trận chiến vô vọng này?

Các vị thần không thể nào bỏ lỡ “trò khỉ” thiên tài này của Ea. Rõ ràng, cơ hội kế vị rơi vào tay chính đứa con của Ea sẽ tăng lên nếu Zu bị đánh bại; tương tự, vị thần này cũng được hưởng lợi nếu Ninurta bị giết trong trận chiến. Trước sự ngạc nhiên của chúng thần, Ninhursag (trong bản ghi chép này là NIN.MAH – “Nữ thần Vĩ đại”) đồng ý. Hướng về phía con trai Ninurta, nữ thần giải thích cho chàng hiểu là Zu đã tước đoạt địa vị lãnh đạo không những khỏi tay Enlil mà còn cả chính Ninurta. “Với những tiếng thét đau đớn khi ta sinh ra con,” bà kêu lên và chính bà là người “đảm bảo cho em trai và cho Anu” kế tục “Vương vị của Thiên đường.” Để những nỗi đau đó không vô ích, bà đã hướng dẫn Ninurta lên đường và chiến đấu để giành chiến thắng:

Hãy tung đòn tấn công… hãy tóm lấy tên Zu chui lủi…
Hãy để đòn tấn công khủng khiếp của con đánh tới tấp lên hắn…
Cắt cổ hắn! Đánh bại Zu!...
Hãy tung 7 Ngọn gió độc của con về phía hắn…
Để toàn bộ cơn Cuồng phong tấn công hắn…
Hãy hướng Tia xạ của con về phía hắn…
Hãy để những Ngọn gió đưa Cánh của hắn tới nơi bí mật…
Hãy mang quyền tối cao về cho Ekur;
Hãy lấy lại Công thức Thần thánh
cho người cha đã sinh ra con.

Nhiều dị bản khác nhau của sử thi này đưa ra những miêu tả ly kỳ về trận chiến diễn ra sau đó. Ninurta bắn “mũi tên” vào Zu, nhưng “mũi tên không thể chạm được vào người Zu… khi hắn ta còn giữ tấm Bảng Số mệnh của các vị thần trong tay.” “Những vũ khí được phóng ra dừng lại nửa chừng” trên đường bay. Khi trận chiến diễn ra bất phân thắng bại, Ea khuyên Ninurta nên thêm một til-lum vào vũ khí của mình và bắn nó vào “đầu cánh,” hay những chiếc bánh răng nhỏ trên “cánh” của Zu. Nghe theo lời khuyên đó và bắn theo kiểu “cánh tiếp cánh,” Ninurta đã bắn til-lum vào các đầu cánh của Zu. Bị bắn trúng, các đầu cánh bắt đầu bung ra và “cánh” của Zu rơi lộn nhào. Zu bị đánh bại và tấm Bảng Số mệnh lại quay trở về với Enlil.

***

Zu là ai? Có phải vị thần này là một “con chim thần thoại” như ý kiến của các chuyên gia?

Hiển nhiên là vị thần này có thể bay. Nhưng ngày nay bất cứ người bình thường nào lái một chiếc máy bay, hay bất cứ phi hành gia nào bay vào vũ trụ đều có thể làm được điều đó. Ninurta cũng có thể bay lượn thuần thục như Zu (và có lẽ là còn thuần thục hơn). Nhưng bản thân vị thần này không phải là chim, bởi các bức họa về chàng, chính bản thân chàng hay với người vợ BA.U (còn được gọi là GU.LA) cho thấy điều đó rất rõ ràng. Thay vào đó, chàng bay lượn được là nhờ sự trợ giúp của một “con chim” đặc biệt được trông giữ tại khu đền thiêng của thần (GIR.SU) trong thành Lagash.

Zu cũng không phải là một “con chim”; hiển nhiên là vị thần này đã bố trí một “con chim” để có thể bay đi trốn. Chính từ những “con chim” như vậy mà trận không chiến giữa hai vị thần đã diễn ra. Và không còn gì bàn cãi khi xét đến bản chất của loại vũ khí cuối cùng đã bắn hạ “con chim” của Zu. Được gọi là TIL trong tiếng Sumer và til-lum trong tiếng Assyria, ký hiệu tượng hình của nó là: > (thêm tượng hình trang 109) và chắc là nó cũng có nghĩa như từ til ngày nay trong tiếng Hebrew: “tên lửa.”

Như vậy Zu là một vị thần – một trong những vị thần tìm cách chiếm đoạt ngôi vị của Enlil; một vị thần mà Ninurta, với tư cách là người kế vị hợp pháp, có mọi lý do để chiến đấu.

Liệu vị thần này có phải là MAR.DUK (“con trai của Ngọn đồi thuần khiết”), đứa con đầu lòng của Enki với người vợ DAM.KI.NA, người đã nóng lòng dùng mưu chiếm đoạt những gì theo lý không thuộc về mình?

Chúng ta có lý do để tin vào điều này, bởi sau khi không đạt được mục đích có đứa con trai với chị gái mình để trở thành đối thủ về mặt pháp lý tranh giành ngôi vị của Enlil, Enki đã trông cậy vào đứa con trai Marduk của mình. Thực tế, vào thời kỳ khởi đầu thiên niên kỷ 2 TCN, khi vùng Cận Đông cổ đại tràn ngập những biến động xã hội và quân sự to lớn, ở Babylon, Marduk đã đạt đến vị thế là vị thần quốc gia của Sumer và Akkad. Marduk được cho là Vua của các vị Thần, người thay thế Enlil và các vị thần khác được yêu cầu trung thành với ngài và đến cư ngụ ở Babylon, nơi mọi hoạt động của họ có thể bị giám sát dễ dàng. (Hình 50)
images
Hình 50

Sự tranh đoạt ngôi vị của Enlil này (diễn ra rất lâu sau sự việc xảy ra với Zu) đi kèm với nỗ lực toàn diện của người Babylon nhằm thay đổi các ghi chép cổ. Những ghi chép quan trọng nhất được viết lại và sửa đổi để làm cho Marduk trở thành Chúa tể của Thiên đường, Đấng Sáng tạo, Đấng Ban ơn, Vị Anh hùng thay cho Anu, Enlil hay thậm chí là Ninurta. Trong số những ghi chép bị sửa đổi có bản “Chuyện kể về Zu”; và theo dị bản của người Babylon thì chính Marduk chứ không phải Ninurta mới là người chiến đấu với Zu. Trong dị bản này, Marduk khoe khoang: “Mahasti moh il Zu” (“ta đã nghiền nát sọ thần Zu”). Như vậy rõ ràng rằng Zu không thể nào là Marduk.

Cũng không hợp lý khi Enki, “Thần Khoa học”, lại đi hướng dẫn Ninurta về việc lựa chọn và sử dụng những vũ khí hiệu quả để chống lại đứa con trai Marduk của mình. Qua cách xử sự cũng như việc hối thúc Ninurta “cắt cổ Zu” cho thấy Enki muốn trục lợi từ cuộc chiến này, bất kể kết quả thắng thua thế nào đi chăng nữa. Ở đây chúng ta chỉ có thể đưa ra kết luận hợp lý rằng xét trên phương diện nào đó Zu cũng là một đối thủ kế thừa vương vị hợp pháp của Enlil.

Điều đó sẽ dẫn tới việc còn lại duy nhất một vị thần: Nanna, con cả của Enlil với người vợ chính thức Ninlil. Vì nếu như Ninurta bị loại bỏ, Nanna sẽ đàng hoàng đứng vào hàng ngũ kế vị.

Nanna (tên gọi tắt của NAN.NAR – “người phát sáng”) đã được chúng ta biết đến qua nhiều thời kỳ với cái tên Akkad (hay “Semite”) là Sin.

Là con cả của Enlil, vị thần này được giao cai quản bang thành nổi tiếng nhất của Sumer là UR (“Thành phố”). Đền thờ vị thần này ở đó có tên là E.GISH.NU.GAL (“nhà của người kế vị ngai vàng”). Từ cung điện này, Nanna và người vợ NIN.GAL (“Nữ thần Vĩ đại”) của mình trông coi công việc của thành và dân chúng với lòng nhân đức lớn lao. Người dân thành Ur dành nhiều tình yêu thương cho những đấng trị vì thần thánh của mình, trìu mến gọi vị thần của mình là “Cha Nanna” và nhiều biệt danh thương mến khác.

Người dân thành Ur coi sự thịnh vượng của mình là nhờ Nanna trực tiếp ban cho. Shulgi, một vị vua của thành Ur (được đức thần ban phước) ở cuối thiên niên kỷ 3 TCN đã miêu tả “ngôi nhà” của Nanna là “một chuồng lớn đầy những ngựa”, một “nơi tràn ngập bánh mỳ dâng cúng,” nơi đàn cừu sinh sôi và những con bò được mổ thịt, chốn tràn đầy âm điệu ngọt ngào của tiếng trống và timbrel1.

Dưới sự cai quản của vị thần bảo hộ Nanna, Ur trở thành vựa lúa lớn của Sumer, là nơi cung cấp lúa mì cũng như cừu và gia súc cho các ngôi đền khác. Một “lời than khóc trên đống đổ nát của thành Ur” vẽ nên bức tranh tương phản về thành Ur trước khi nó sụp đổ:

Những vựa lúa của Nanna không có hạt
Những bữa tối của các vị thần bị cắt giảm
Trong phòng khách của họ, không còn rượu, mật ong
Trong căn bếp cao ngất của các đền thờ, không còn những con cừu hay bò quay
Tiếng kêu than vang lên ở Ngôi nhà lớn:
Ngôi nhà nơi tiếng thét dành cho những con bò vang lên −
Sự im lặng của chúng bao trùm…
Sự bi thương lan tỏa và chiếc chày nằm lăn lóc…
Những chiếc thuyền nằm chờ trên bến đìu hiu…
Không chở lúa mì đến cho Enlil ở Nippur
Dòng sông Ur vắng ngắt, không có chiếc thuyền lớn nào
trên dòng…
Không có bàn chân nào trên bờ sông, chỉ có cỏ mọc.

Điều khác thường nhất nằm ở một bài văn tế khác khóc than “những chuồng cừu tan thành mây khói,” những chuồng ngựa bị bỏ hoang, những người chăn gia súc bỏ đi: bài văn tế này không phải do người dân thành Ur viết ra, mà là tác phẩm của chính thần Nanna và người vợ Ningal. Những bài văn tế này và nhiều bài khác về sự sụp đổ của thành Ur cho thấy đây là hậu quả đau đớn của một sự kiện bất thường nào đó. Các ghi chép của người Sumer viết rằng Nanna và Ningal đã rời thành trước khi nó sụp đổ hoàn toàn. Đó là một cuộc chia ly vội vã, được mô tả đầy xúc động:

Nanna, dù yêu quý tòa thành của mình,
đã phải rời đi.
Sin, người yêu quý thành Ur,
đã không còn ở lại Ngôi nhà của mình.
Ningal…
vội vã khoác một bộ y phục lên người,
băng qua lãnh thổ của kẻ thù,
rời khỏi Ngôi nhà của mình.

Sự sụp đổ của thành Ur và cuộc di tản của các vị thần được khắc họa trong các bài văn tế đó là kết cục của một quyết định do Anu và Enlil chủ tâm đưa ra. Nanna đã cầu xin chính hai vị thần này chấm dứt biện pháp trừng phạt đó.

Xin Anu, Vua của các vị thần
nói rằng: “Thế là đủ rồi”;
Xin Enlil, Vua của Mặt đất,
ban cho một con đường sống!

Hướng lời khẩn cầu về phía Enlil, “Sin mang trái tim đau đớn tới cha mình; nhún gối trước Enlil, người cha đã sinh ra chàng,” và cầu xin:

Hỡi người cha đã sinh ra con,
Đến lúc nào người còn hậm hực
nhìn vào sự đền tội của con?
Đến lúc nào?...
Trên trái tim ngột ngạt mà người đã tạo ra
lập lòe như ngọn lửa –
xin hãy ban cho ánh mắt hiền hòa.

Bài văn tế không tiết lộ căn nguyên cơn phẫn nộ của Anu và Enlil. Nhưng nếu như Nanna là Zu thì sự trừng phạt đó dành cho tội âm mưu lật đổ của vị thần này. Vị thần này có phải là Zu không?

Có thể khẳng định vị thần này chính là Zu bởi vì Zu sở hữu một loại máy bay nào đó – “con chim” mà thần dùng để trốn chạy và để chiến đấu chống lại Ninurta. Các bài thánh ca của người Sumer ngợi ca “Con tàu Thiên đường” của vị thần này như sau:

Cha Nannar, Chúa tể của thành Ur…
Với ánh hào quang trong chiếc Tàu Thiên đường thiêng liêng…
Chúa tể là con trai cả của Enlil.
Khi chiếc Tàu Thiên đường của ngài hạ xuống,
tỏa ánh hào quang.
Enlil đã tô điểm cho bàn tay của ngài
Bằng cây quyền trượng vĩnh cửu
Ngài ngự trên Con tàu Thiêng phía trên thành Ur.

Trước khi phát hiện ra các mảnh của bản ghi chép Chuyện kể về thần Zu, người ta cho rằng vì biệt danh khác của Nanna là Sin bắt nguồn từ SU.EN tương tự như ZU.EN nên hai vị thần này là một. Nhưng hiện nay chúng ta biết rằng tên đầy đủ của Zu là AN.ZU – một đối thủ khác tranh giành quyền kế thừa vương vị của Enlil.

Dù Nanna/Sin đóng vai trò như thế nào trong các sự kiện đó đi chăng nữa thì chàng cũng đã bị loại khỏi hàng kế thừa trực tiếp vương vị của Enlil. Cả các ghi chép của người Sumer lẫn các bằng chứng khảo cổ đều cho thấy rằng Sin và vợ mình đã chạy tới Haran, tòa thành của người Hurrian được bảo vệ bởi những con sông và địa hình đồi núi. Đáng chú ý là khi gia tộc Abraham do người cha Terah dẫn đầu rời khỏi thành Ur, họ cũng hướng tới Haran, nơi họ dừng chân trong nhiều năm trên đường tới Miền đất Hứa.

Tuy Ur luôn được coi là tòa thành dành riêng cho Nanna/Sin nhưng chắc hẳn Haran mới là nơi định cư lâu dài của vị thần này, bởi nơi đây được xây dựng gần như giống hệt Ur, từ đền đài, công trình cho tới các đường phố. André Parrot (Abraham et son temps – tạm dịch: Cuộc đời Abraham) đã tổng kết những điểm giống nhau này bằng câu nói: “Mọi bằng chứng đều cho thấy rằng tín ngưỡng thờ cúng của Harran không gì hơn là bản sao chính xác của thành Ur.”

Khi đền thờ Sin ở Harran – được xây đi xây lại qua nhiều thiên niên kỷ – được phát hiện trong quá trình khai quật kéo dài hơn 50 năm, người ta phát hiện 2 tấm bia (cột đá tưởng niệm) có khắc một bản ghi chép độc đáo. Đó là bản ghi chép những lời của Adadguppi, một nữ tư tế cấp cao của Sin, về cách bà cầu nguyện và sắp xếp cho sự trở về của Sin, bởi trước đó vào thời điểm không rõ:

Sin, vua của các vị thần,
trở nên giận dữ với tòa thành và ngôi đền của ngài,
và bay lên Thiên đường.

Việc Sin do phẫn nộ hay thất vọng đã “khăn gói” và “bay lên Thiên đường” cũng được đề cập trong các ghi chép khác. Những ghi chép này kể rằng vua Assyria, Ashurbanipal đã thu được của kẻ thù một “con dấu lăn thiêng liêng bằng ngọc thạch anh quý giá nhất” và “cải tiến bằng cách khắc lên đó hình ảnh của Sin.” Sau đó, vị vua này còn cho khắc lên viên đá thiêng đó “lời ca ngợi Sin và treo nó quanh cổ bức tượng Sin.” Con dấu bằng đá quý có hình ảnh của Sin đó chắc hẳn phải là một thánh tích của thời cổ đại, bởi ghi chép đó còn khẳng định thêm rằng: “bề mặt của nó đã bị phá hủy trong thời gian đó, trong cuộc hủy diệt do kẻ thù gây ra.”

Nữ tư tế cao cấp được sinh ra trong thời kỳ trị vì của Ashurbanipal này được cho là người có dòng máu hoàng tộc. Trong lời kêu gọi hướng tới Sin, bà đưa ra một “thỏa thuận” thực tế: khôi phục lại quyền năng của thần Sin trước các đối thủ đổi lại việc giúp con trai bà là Nabunaid trở thành Đấng Trị vì của Sumer và Akkad. Các hồ sơ lịch sử xác nhận rằng vào năm 555 TCN, Nabunaid, người sau này trở thành Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Babylon, đã được các sỹ quan đồng ngũ đưa lên ngai vàng. Ông khẳng định là đã nhận được sự giúp đỡ trực tiếp từ Sin trong sự việc này. Các ghi chép của Nabunaid cũng cho thấy rằng “trong ngày đầu tiên xuất hiện”, Sin với “vũ khí của Anu” có thể “phóng một chùm sáng vươn tới” bầu trời và đánh hạ quân địch rơi xuống Mặt đất.

Nabunaid đã giữ lời hứa của mẹ mình đối với vị thần này. Ông cho xây dựng lại ngôi đền E.HUL.HUL (“ngôi nhà của niềm vui lớn”) cho Sin và tuyên bố rằng Sin là vị Thần Tối cao. Nhờ đó mà Sin có thể nắm trong tay “quyền năng của Anu, sử dụng tất cả các quyền năng của Enlil, kiểm soát quyền năng của Ea – từ đó nắm giữ trong tay mình tất cả Quyền năng Thiên đường.” Sau khi đánh bại kẻ soán ngôi Marduk, thậm chí chiếm giữ các quyền năng của cha Marduk là Ea, Sin xưng hiệu là “Trăng Lưỡi liềm Thần thánh” hay thường gọi là Thần Mặt trăng.

Làm thế nào mà Sin, vị thần được cho là đã trở về Thiên đường trong giận dữ, lại có khả năng tạo được những chiến tích to lớn như vậy khi trở lại Mặt đất?

Nabunaid, người xác nhận rằng Sin thực sự “quên đi những lời giận dữ… và quyết định trở lại ngôi đền Ehulhul”, đã tuyên bố một kỳ tích. Một kỳ tích “chưa từng có trên Xứ sở từ xưa đến nay” đã xảy ra: Một vị thần “giáng xuống Mặt đất từ Thiên đường.”

Đây là kỳ tích vĩ đại của Sin,
Điều chưa từng có trên Xứ sở
Kể từ những ngày xa xưa;
Điều mà người dân Xứ sở
Chưa từng thấy, chưa từng viết ra
Trên các tấm đất sét để bảo tồn mãi mãi:
Rằng Sin,
Chúa tể của tất cả các vị nam thần và nữ thần
Ngự trị trên Thiên đường,
Đã giáng trần.

Đáng tiếc là bản ghi chép này không đề cập chi tiết vị trí và phương thức Sin đáp xuống Mặt đất. Nhưng chúng tôi biết rõ rằng nó nằm ở đâu đó trên những cánh đồng bên ngoài Haran nơi Jacob trên đường từ Canaan tới để tìm cho mình một cô dâu ở “đất nước cổ xưa” đã nhìn thấy “một chiếc thang dựng trên Mặt đất vươn tới trời cao, nơi các thiên sứ của Đức Chúa lên xuống.”

Đồng thời với việc khôi phục lại quyền năng và xây dựng lại các đền thờ cho Nanna/Sin, Nabunaid cũng khôi phục lại các đền thờ và việc thờ cúng 2 người con sinh đôi của Sin là IN.ANNA (“nữ thần của Anu”) và UTU (“Người Phát sáng”).

Hai người con này do người vợ chính thức của Sin là Ningal sinh ra và trở thành thành viên huyết thống của Triều đại Thần thánh. Inanna là con cả, nhưng người anh em song sinh của nàng là Utu lại là con trai đầu lòng nên nghiễm nhiên trở thành người kế thừa vương vị hợp pháp. Không giống như mối thù địch trong trường hợp song sinh tương tự giữa 2 anh em Esau và Jacob, 2 đứa trẻ này lớn lên bên nhau rất gần gũi. Chúng cùng chia sẻ kinh nghiệm và những chuyến phiêu lưu với nhau, luôn trợ giúp nhau và khi Inanna phải chọn giữa 2 vị thần một người làm chồng, nàng đã hỏi ý kiến em trai mình.

Inanna và Utu được sinh ra từ thời thượng cổ, khi chỉ có các vị thần ngự trị trên Mặt đất. Tòa thành Sippar của Utu được coi là một trong những tòa thành đầu tiên được các vị thần ở Sumer tạo lập. Nabunaid khẳng định trong một ghi chép rằng khi ông tiến hành xây dựng lại ngôi đền E.BABBARA (“Ngôi nhà Hào quang”) của Utu ở Sippar:

Ta tìm kiếm nền móng cổ xưa của nó,
và ta đào xuống đất 18 cubit.
Utu, Chúa tể Vĩ đại của Ebabbara…
Chỉ cho mình ta phần nền móng
của Naram-Sin, con trai của Sargon, đã tồn tại 3.200 năm
trước ta, chưa từng có vị vua nào xuất hiện.

Khi nền văn minh nở rộ ở Sumer và Con người hòa nhập với các vị thần ở Vùng đất giữa những Con sông, hình tượng của Utu ngày càng gắn liền với luật pháp và công bằng. Một số bộ luật cổ xưa bên cạnh việc khẩn cầu Anu và Enlil đều được thể hiện dưới hình thức đòi hỏi sự thừa nhận và tôn trọng triệt để bởi chúng được ban hành “theo những lời nói thật sự của Utu.” Vua Babylon, Hammurabi đã cho khắc bộ luật của mình lên một tấm bia, trên đỉnh tấm bia đó có hình Đức Vua đang nhận bộ luật từ tay vị thần đó. (Hình 51)

Những tấm đất sét được tìm thấy ở Sippar minh chứng cho danh tiếng của một xứ sở có luật pháp công bằng và bình đẳng trong thời cổ đại. Một số ghi chép khắc họa hình tượng Utu ngồi phán xử các vị thần và Con người; trong thực tế, Sippar là nơi đặt “Tòa án Tối cao” của Sumer.
images
Hình 51

Công lý do Utu đề ra làm ta nhớ đến Bài giảng đạo trên Núi được ghi lại trong Kinh Tân ước. Một “tấm bảng thông thái” đưa ra cách hành xử làm hài lòng Utu:

Với đối phương đừng làm điều ác;
Hãy dùng điều thiện đáp lại kẻ ác.
Với kẻ thù, hãy để công lý được thực thi…
Đừng để trái tim xui nên tội lỗi…
Với kẻ cầu xin bố thí
hãy cho họ đồ ăn, rượu uống…
Hãy ra tay giúp đỡ; làm điều thiện.

Là người đảm bảo công lý được thực thi và ngăn ngừa áp bức cũng như do nhiều nguyên nhân khác nữa nên Utu được xem là Thần Bảo hộ cho những người lữ hành. Tuy nhiên tên gọi phổ biến nhất và tồn tại lâu nhất của Utu lại gắn với sự thông thái của ngài. Từ thời cổ đại, vị thần này được gọi là Babbar (“Người Tỏa sáng”). Ngài là “Utu, người phát ra ánh hào quang sáng chói,” là người “chiếu rọi Thiên đường và Mặt đất.”

Trong bản ghi chép của mình, Hammurabi gọi vị thần này bằng cái tên Akkad là Shamash, trong tiếng Semite có nghĩa là “Mặt trời.” Bởi thế, các chuyên gia cho rằng Utu/Shamash chính là Thần Mặt trời của người Mesopotamia. Sau này chúng tôi sẽ chỉ ra rằng tuy vị thần này được gán với thiên thể tương ứng là Mặt trời, thì vẫn còn cách nhìn khác về những tuyên bố này rằng thần “phát ra luồng sáng rực rỡ” khi thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt mà người ông Enlil giao phó.

***

Bên cạnh các bộ luật và hồ sơ tòa án là những bằng chứng chứng thực của con người về sự hiện diện thực sự của vị thần có tên Utu/Shamash giữa những người dân Mesopotamia cổ đại, thì còn có vô số những bản khắc, ghi chép, thần chú, lời sấm truyền, lời cầu nguyện và hình ảnh minh chứng cho sự tồn tại của vị nữ thần Inanna, hay còn gọi là Ishtar trong tiếng Akkad. Một vị vua Mesopotamia vào thế kỉ XIII TCN khẳng định rằng ông đã cho xây dựng lại đền thờ vị nữ thần này tại thành Sippar của em trai nàng, trên nền móng có tuổi thọ 800 năm tính đến thời điểm đó. Nhưng thực tế, tại Uruk, tòa thành chính của nàng, những câu chuyện về nữ thần này còn lâu đời hơn thế.

Được biết đến với cái tên Venus đối với người La Mã, Aphrodite đối với người Hy Lạp, Astarte đối với người Canaan và Hebrew, Ishtar hay Eshdar đối với người Assyria, Babylon, Hittite và nhiều dân tộc cổ đại khác, Inanna, Innin hay Ninni đối với người Akkad và Sumer, hay nhiều biệt danh hoặc tên hiệu khác, vị nữ thần này luôn là Nữ thần Chiến tranh và Nữ thần Tình yêu, một phụ nữ xinh đẹp, sắc sảo và tuy chỉ là một người chắt gái của Anu, nàng đã tự tạo dựng cho mình một vị trí vững chắc trong số các Vị thần Vĩ đại của Thiên đường và Mặt đất.

Có lẽ vì là vị nữ thần trẻ tuổi nên nàng được giao lãnh địa ở vùng cực đông của Sumer, Xứ Aratta. Đó là nơi mà “vị Thần Cao quý, Inanna, Nữ hoàng của Xứ sở” xây dựng “ngôi nhà” của mình. Nhưng Inanna có tham vọng lớn lao hơn. Trong thành Uruk sừng sững một ngôi đền lớn của Anu, nó chỉ thỉnh thoảng được sử dụng trong các chuyến viếng thăm Mặt đất của thần; và Inanna đã để mắt tới chiếc ghế quyền lực đó.

Trong danh sách các vị vua Sumer thì vị vua đầu tiên không phải thần thánh của Uruk là Meshkiaggasher, con trai của thần Utu với một phụ nữ trần tục. Người kế vị ông là con trai Enmerkar, một vị vua vĩ đại người Sumer. Như vậy Inanna chính là bà cô của Enmerkar; và nàng không mấy khó khăn thuyết phục được vị vua này rằng nàng thực sự xứng đáng là nữ thần của Uruk thay vì xứ Aratta xa xôi.

Một ghi chép dài đầy cuốn hút có tên “Enmerkar và Chúa tể xứ Aratta” mô tả cách Enmerkar gửi các sứ giả tới Aratta, sử dụng mọi lý lẽ có thể trong một “cuộc đấu trí” để buộc Aratta phải quy phục bởi vì “Chúa tể Enmerka, tôi tớ của Inanna đã phong nàng là Nữ hoàng Ngôi nhà của Anu.” Kết thúc không rõ ràng của bản sử thi này ám chỉ một kết cục tốt đẹp: Tuy Inanna chuyển tới Uruk nhưng nàng không “bỏ rơi Ngôi nhà ở Aratta.” Việc nàng có thể là một “nữ thần đi mây về gió” không phải là không có khả năng, bởi trong nhiều ghi chép, Inanna/Ishtar được mô tả là một lữ khách thích phiêu lưu.

Việc nàng chiếm giữ ngôi đền của Anu ở Uruk không thể thực hiện được nếu không có sự chấp thuận của Anu; và ghi chép đó cũng cho ta thấy nhiều chi tiết rõ ràng về quá trình đạt được sự chấp thuận đó như thế nào. Inanna vốn được biết đến với cái tên “Anunitum”, có nghĩa là “người yêu dấu của Anu.” Trong các ghi chép nàng được coi là “tình nhân thần thánh của Anu”; và câu chuyện kể tiếp rằng Inanna không chỉ ở chung ngôi đền cùng Anu mà còn chung giường mỗi khi vị thần này tới Uruk, hay trong các lần nàng lên Thiên Cung của thần.

Sau khi dùng thủ đoạn đạt được vị trí Nữ thần của Uruk và tình nhân trong ngôi đền của Anu, Ishtar tiếp tục dùng mưu mẹo để củng cố và tăng cường vị thế của Uruk cũng như quyền năng của chính nàng. Phía hạ lưu dòng sông Euphrates là tòa thành cổ Eridu, trung tâm của Enki. Biết rằng vị thần này có kiến thức uyên thâm về tất cả các lĩnh vực nghệ thuật và khoa học của nền văn minh, Inanna quyết tâm cầu xin, mượn, hoặc ăn cắp những bí mật đó. Với ý định rõ ràng là dùng “sức hấp dẫn” của mình mê hoặc Enki (ông bác nàng), Inanna sắp xếp đến thăm vị thần này một mình. Enki không phải là không biết điều đó và thần đã chỉ đạo cho gia nhân chuẩn bị bữa tối cho 2 người.

Hãy đến đây gia nhân Isimud của ta, hãy nghe ta hướng dẫn;
lời ta nói với ngươi, hãy lắng nghe lời ta nói:
Nàng thiếu nữ đang một mình bước tới Abzu…
Hãy để nàng ta bước vào Abzu của Eridu,
Cho nàng ăn bánh mỳ lúa mạch với bơ,
Rót cho nàng nước mát tận tâm can,
Hãy để nàng uống bia…

Trong lúc vui vẻ và ngà ngà say, Enki sẵn sàng làm bất cứ điều gì cho Inanna. Nàng táo bạo đòi xin các công thức thần thánh vốn là cơ sở nền tảng của nền văn minh phát triển cao. Enki đã trao cho nàng khoảng 100 công thức, trong đó có các công thức gắn liền với địa vị chúa tể tối cao, vương vị, các chức năng tư tế, vũ khí, các quy trình pháp lý, cách ghi chép, nghề mộc, thậm chí cả tri thức về các nhạc cụ và nghi lễ phồn thực tại đền thờ. Khi Enki tỉnh rượu và nhận thức được hành động xuẩn ngốc của mình thì Inanna đã trên đường trở về Uruk. Enki ra lệnh cho “những vũ khí khủng khiếp” đuổi theo nàng, nhưng không cái nào phát huy tác dụng, bởi Inanna đã lao nhanh về Uruk bằng chiếc “Tàu Thiên đường” của mình.

Hình ảnh Ishtar thường được khắc họa là một nữ thần khỏa thân; thậm chí để phô trương vẻ đẹp, có lúc nàng còn được khắc họa đang vén chiếc váy làm lộ ra phần dưới cơ thể. (Hình 52)

Gilgamesh, vua của Uruk vào khoảng năm 2900 TCN, cũng là một vị á thần (là con của người cha trần tục với một vị nữ thần) đã kể lại việc Inanna dụ dỗ mình, ngay cả lúc nàng đã có một người chồng chính thức. Sau một trận chiến, chàng tắm và khoác lên mình “một chiếc áo choàng có tua, thắt bằng dây lưng,”

Nữ thần Ishtar rực rỡ để mắt tới vẻ đẹp của chàng.
“Hãy đến đây, Gilgamesh, hãy làm tình nhân của ta!
Đến đây, cho ta trái ngọt của chàng.
Chàng làm tình nhân của ta, ta sẽ là nữ nhân của chàng.”

Nhưng Gilgamesh ý thức rõ điều gì đang xảy ra. Nhà Vua hỏi “Trong số các tình nhân của nàng, ai là người nàng yêu thương mãi mãi?” “Trong số những kẻ chăn chiên của nàng, ai luôn làm nàng thỏa mãn?” Sau khi kể ra một danh sách dài những mối quan hệ tình ái của nàng, Nhà Vua đã từ chối.

Thời gian trôi đi, khi nữ thần này đạt được những vị trí cao hơn trong các vị thần, cùng với đó là trách nhiệm đối với quốc sự, Inanna/Ishtar bắt đầu thể hiện các phẩm chất điều binh khiển tướng của mình và thường được khắc họa là Nữ thần Chiến tranh và trang bị rất nhiều vũ khí. (Hình 53)

Ghi chép của các vị vua Assyria mô tả việc họ tham gia chiến tranh vì nàng và theo lệnh nàng, việc nàng trực tiếp đưa ra lời khuyên về thời cơ tấn công, việc nàng có lúc dẫn đầu các đoàn quân và việc nàng hiện thân xuất hiện trước toàn thể binh sĩ. Để đáp lại lòng trung thành của họ, nàng hứa sẽ cho các vị vua Assyria trường thọ và thành công. Nàng cam đoan với họ rằng: “Từ Khoang Vàng trên trời cao ta sẽ dõi theo các ngươi.”

Liệu nàng có trở thành một chiến binh khốn khổ bởi nàng xuất hiện vào thời kỳ khó khăn với sự nổi lên của Marduk hướng tới địa vị tối cao hay không? Trong một ghi chép của mình, Nabunaid viết: “Inanna xứ Uruk, nữ hoàng cao quý ngự trong nội điện bằng vàng, cưỡi trên một chiến xa thắng 7 con sư tử – người dân thành Uruk đã thay đổi việc thờ cúng nữ thần trong thời gian trị vì của vua Erba-Marduk, dỡ bỏ nội điện và tháo cương cỗ xe của nàng.” Theo lời Nabunaid, Inanna “sau đó đã rời E-Anna trong giận dữ và từ đó trú ngụ tại một nơi xoàng xĩnh” (mà nhà vua không nêu tên). (Hình 54)

Có lẽ để tìm cách kết hợp giữa tình yêu với quyền lực, nữ thần Inanna đầy toan tính đã lựa chọn DU.MU.ZI, con trai thứ của Enki làm chồng. Nhiều ghi chép từ thời cổ đại đề cập đến những yêu thương và tranh cãi của cặp đôi này. Có một số là những bài hát trữ tình về vẻ đẹp lớn lao và sức hấp dẫn giới tính mạnh mẽ. Những ghi chép khác kể về việc Ishtar sau một chuyến du ngoạn trở về nhìn thấy Dumuzi đang ăn mừng sự vắng mặt của mình. Nàng đã sắp đặt để bắt giữ và tống khứ chàng xuống Âm Phủ – lãnh địa do chị nàng là E.RESH.KI.GAL và người chồng NER.GAL cai quản. Một số ghi chép nổi tiếng nhất của người Sumer và Akkad kể về chuyến đi của Ishtar xuống Âm Phủ để tìm kiếm người chồng yêu dấu bị trục xuất.
images
Hình 53
images
Hình 54

Trong số 6 người con trai được biết đến của Enki, có 3 người được miêu tả trong các câu chuyện của người Sumer: người con cả Marduk, người cuối cùng đã soán đoạt Ngôi vị Tối cao; Nergal, người trở thành Đấng Trị vì Âm Phủ; và Dumuzi, người kết hôn với Inanna/Ishtar.

Enlil cũng có 3 người con trai giữ những vị trí quan trọng cả trên Thiên đường lẫn ở dưới Hạ giới: Ninurta, con trai của Enlil với người chị Ninhursag, là người kế vị hợp pháp; Nanna/Sin, con đầu của Enlil với người vợ chính thức Ninlil; và người con thứ với Ninlil tên là ISH.KUR (“đồi núi,” “vùng núi non xa xôi”) thường được gọi là Adad (“yêu dấu”).

Là em trai của Sin và chú của Utu và Unanna, có vẻ như Adad ở nhà họ nhiều hơn là ở nhà mình. Trong các ghi chép của người Sumer, nhóm 4 nhân vật này thường xuất hiện cùng nhau. Các nghi lễ liên quan đến chuyến viếng thăm của Anu tới Uruk cũng kể về nhóm 4 vị thần này. Một ghi chép mô tả lối vào điện thờ Anu kể rằng muốn vào cung điện nơi đặt ngai vàng phải đi qua “cánh cửa của Sin, Shamash, Adad và Ishtar.” Một ghi chép khác được V. K. Shileiko (Học viện Lịch sử Văn hóa Vật chất Nga) xuất bản lần đầu đã mô tả một cách thi vị nhóm 4 vị thần này nghỉ đêm cùng nhau.

Mối quan hệ gắn bó nhất có vẻ thuộc về Adad và Ishtar và thậm chí cặp đôi này còn được khắc họa đứng cạnh nhau, như trên bức hình dưới đây mô tả hình ảnh một vị vua Assyria đang được Adad (người cầm vòng và tia chớp) và Ishtar (người cầm cung) ban phước. (Hình ảnh vị thần thứ ba quá mờ nên không xác định được.) (Hình 55)

Phải chăng “sự gắn bó” này chỉ là một mối quan hệ thuần khiết, nhất là khi xét đến “bảng thành tích” của Ishtar? Đáng chú ý là trong Sách Diễm ca của Kinh thánh, cô nàng tinh nghịch gọi người tình của mình là dod – từ vừa có nghĩa là “tình nhân” vừa có nghĩa là “chú.” Vậy có phải Ishkur được gọi Adad – từ phái sinh của từ DA.DA trong tiếng Sumer – bởi vì vị thần này vừa là người chú vừa là tình nhân?

Nhưng Ishkur không phải là một kẻ trác táng; chàng là một vị thần hùng mạnh, được người cha Enlil trao cho những quyền năng và đặc quyền của một vị Thần Bão tố. Với vị thế đó, chàng được người Hurian/Hittite tôn sùng là Teshub và người Urartian gọi là Teshubu (“người gọi gió”), người Amorite gọi là Ramanu (“người giáng sét”), người Canaanite gọi là Ragimu (“người gieo mưa đá”), người Semite gọi là Meir (“người làm chói sáng” bầu trời). (Hình 56)

Trong danh sách các vị thần (Der Akkadische Wettergott in Mesopotamen – tạm dịch: Các vị thần thời tiết ở Mesopotamia), cổ vật tại Bảo tàng Anh được Hans Schlobies trình bày cho thấy thực tế Ishkur là Chúa tể của những vùng đất cách xa Sumer và Akkad. Qua các ghi chép của người Sumer ta thấy đây không phải là điều ngẫu nhiên. Có vẻ như Enlil mau chóng đẩy đứa con trai thứ của mình thành “Thần Thổ địa” ở những vùng đồi núi phía bắc và phía tây Mesopotamia.

Tại sao Enlil lại đẩy đứa con trai út được cưng chiều của mình rời xa khỏi Nippur?

Người ta đã tìm thấy một số thiên sử thi của người Sumer kể về các cuộc tranh cãi và thậm chí là cả những trận chiến đổ máu giữa các vị thần trẻ. Nhiều con dấu lăn khắc họa cảnh các vị thần chiến đấu với nhau (Hình 57); có vẻ như mối thâm thù giữa Enki và Enlil được tiếp nối và khoét sâu thêm giữa những người con – giống như trường hợp của Cain và Abel trong Kinh thánh. Một số trận chiến như vậy được mô tả là chống lại một vị thần được xác định là Kur – có nhiều khả năng đây chính là Ishkur/Adad. Điều này có thể giải thích tại sao Enlil cho rằng việc trao cho đứa con trai út của mình một lãnh địa xa xôi để giữ nó khỏi những trận chiến giành quyền kế vị đầy nguy hiểm là một hành động khôn ngoan.

Vị trí các con trai của Anu, Enlil và Enki cũng như con cháu của họ trong dòng dõi vương triều được thể hiện rõ ràng qua một công cụ độc đáo của người Sumer: bảng phân bổ thứ bậc theo con số cho mỗi vị thần. Việc khám phá ra hệ thống này cũng làm rõ vị trí các thành viên trong Nhóm các vị Thần Vĩ đại của Thiên đường và Mặt đất khi nền văn minh Sumer nở rộ. Chúng ta sẽ thấy rằng Hội đồng Tối cao các vị thần này được tạo nên từ 12 vị thần.
images
Hình 55
images
Hình 56
images
Hình 57

Căn cứ đầu tiên để khẳng định hệ thống số học mật mã được áp dụng cho các vị Thần Vĩ đại nảy ra khi người ta phát hiện ra rằng tên của các vị thần Sin, Shamash và Ishtar đôi khi được thay bằng các con số tương ứng là 30, 20 và 15 trong các ghi chép. Đơn vị lớn nhất của hệ lục thập phân của người Sumer là 60 được gán cho Anu; Enlil “là” 50; Enki, 40; và Adad là 10. Con số 10 và 6 bội số của nó trong phạm vi con số 60 được gán cho các vị nam thần và từ đó ta có thể thấy rằng những con số kết thúc bằng số 5 được gán cho các vị nữ thần. Từ đây, ta có thể vẽ ra bảng mật mã của các vị thần như sau:
     
Nam Thần     Nữ thần
60 – Anu     55 – Antu
50 – Enlil     45 – Ninlil
40 – Ea/Enki     35 – Ninki
30 – Nanna/Sin     25 – Ningal
20 – Utu/Shamash     15 – Inanna/Ishtar
10 – Ishkur/Adad     5 – Ninhursag
6 vị nam thần     6 vị nữ thần
Chúng ta không nên ngạc nhiên khi thấy Ninurta được gán cho con số 50 giống cha mình. Nói cách khác, thứ bậc trong triều đại của chàng được thể hiện theo thông điệp dạng mật mã: Nếu Enlil qua đời, ngươi, Ninurta, sẽ ngồi vào chiếc ghế của cha; nhưng trước lúc đó, ngươi không được nằm trong số 12 vị Thần, bởi thứ bậc “50” đã có người sở hữu.

Cũng không có gì lạ khi biết rằng thời điểm Marduk soán ngôi Enlil, vị thần này cầu khẩn các vị thần trao cho mình “danh hiệu 50” để biểu thị rằng thứ bậc “50” đã thuộc về mình.

Ở Sumer còn có rất nhiều vị thần – con, cháu, cháu trai, cháu gái của các vị Thần Vĩ đại; bên cạnh đó còn có vài trăm vị thần bình thường được gọi là Anunnaki và được giao (có thể nói) “những nhiệm vụ phổ thông.” Nhưng chỉ có 12 vị tạo nên Nhóm các vị Thần Vĩ đại. Ta có thể hiểu rõ hơn về họ, các mối quan hệ gia đình của họ và trên hết là thứ tự kế vị vương triều khi nhìn vào biểu đồ sau:

Chú thích biểu đồ:

Nhóm 12 vị thần
Người kế vị hợp pháp của Enlil
Con trai của Enki, kẻ soán ngôi
Số thứ bậc của quyền kế vị


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 23.03.2017, 10:15
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Xuất bản] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
CHƯƠNG 5

NGƯỜI NEFILIM: DÂN TỘC VỚI NHỮNG QUẢ TÊN LỬA

    

Qua các ghi chép của người Sumer và Akkad, ta có thể khẳng định những dân tộc sinh sống ở vùng Cận Đông cổ đại đều chắc chắn rằng các vị thần của Thiên đường và Mặt đất có thể bay từ Mặt đất lên Thiên đường cũng như tùy ý dạo chơi trên Mặt đất.

Trong bản ghi chép mô tả việc Inanna/Ishtar bị một nhân vật không xác định cưỡng hiếp, hắn ta phân trần cho việc làm của mình như sau:

Một ngày nọ Nữ hoàng của ta,
Sau khi băng qua Thiên đường, băng qua Mặt đất
Inanna,
Sau khi băng qua Thiên đường, băng qua Mặt đất
Sau khi băng qua Elam và Shubur,
Sau khi băng qua…
Tên tá dịch mệt lử và thiếp đi.
Ta nhìn thấy nàng từ bờ vườn nhà ta;
Hôn nàng, hòa vào nàng.

Ở đây Inanna được mô tả đang lang thang trên bầu trời trên khắp các vùng đất xa xôi - việc chỉ có thể thực hiện được bằng hành động bay - và chính nàng cũng kể về một dịp “cưỡi mây về gió” khác. Trong một ghi chép mà S. Langdon (trong Revue d’Assyriologie et d’Archéologie Orientale – tạm dịch: Tạp chí Atxiri và Khảo cổ học phương Đông) đặt tựa đề là “Nghi thức tế lễ Innini cổ điển,” nữ thần này kêu than về việc bị trục xuất khỏi thành phố của mình. Theo chỉ đạo của Enlil, một thiên sứ “mang đến cho ta ý chỉ của Thiên đường” bước vào Cung điện của nàng, “bàn tay chưa tẩy rửa của người đó đặt lên người ta,” và sau nhiều hành vi sỉ nhục khác,

Từ đền thờ của ta,
Họ đưa ta bay lên;
Từ thành trì của mình, một Nữ hoàng như ta,
được họ đưa bay lên như một con chim.

Năng lực này của Inanna cũng như nhiều vị thần lớn khác thường được các họa sỹ thời cổ đại thể hiện bằng cách khắc họa hình ảnh các vị thần giống như con người theo mọi góc độ như ta đã thấy ngoại trừ việc họ có cánh. Những chiếc cánh xuất hiện trong nhiều bức họa này không phải là một bộ phận của cơ thể – chúng không phải là những chiếc cánh tự nhiên – mà là một vật trang trí gắn vào trang phục của vị thần. (Hình 58)

Inanna/Ishtar, nữ thần với những chuyến du ngoạn xa xôi được nhắc đến trong nhiều ghi chép cổ đại, thường xuyên ngược xuôi giữa lãnh địa xa xôi đầu tiên ở Aratta và cung điện mơ ước của mình ở Uruk. Nàng tới gặp Enki ở Eridu và Enlil ở Nippur và ghé thăm người anh trai Utu tại tổng hành dinh ở Sippar. Nhưng chuyến đi nổi tiếng nhất của nàng là xuống Âm Phủ, lãnh địa của người chị Ereshkigal. Chuyến đi này là chủ đề của những câu chuyện sử thi cùng các bức họa đầy nghệ thuật trên những con dấu lăn − hình con dấu sau thể hiện nữ thần này với những chiếc cánh nhằm nhấn mạnh thực tế rằng nàng đã bay từ Sumer tới Âm Phủ. (Hình 58)
images
Hình 58

Những ghi chép về chuyến hành trình đầy hiểm nguy này mô tả việc Inanna tự chuẩn bị kỹ lưỡng cho mình 7 đồ vật trước khi bắt đầu chuyến đi và việc nàng phải bỏ chúng lại khi qua 7 cánh cổng dẫn tới cung điện của chị mình. 7 đồ vật đó cũng được đề cập đến trong những ghi chép khác kể về các chuyến không trình của Inanna:

1.     SHU.GAR.RA mà nàng đội lên đầu.
2.     “Hoa tai đo đạc” gắn vào tai.
3.     Những chuỗi đá xanh nhỏ đeo quanh cổ.
4.     Cặp “đá” trên 2 vai.
5.     Một ống hình trụ bằng vàng nắm trong tay.
6.     Những dải đai gài trên ngực.
7.     Bộ trang phục PALA nàng mặc trên người.

Tuy đến nay vẫn chưa ai có thể lý giải được bản chất và tầm quan trọng của 7 đồ vật đó nhưng chúng tôi cảm thấy câu trả lời đã có từ lâu. Từ năm 1903 đến 1914, khi tiến hành khai quật kinh đô Assur của Assyria, Walter Andrae và các cộng sự của mình đã tìm thấy trong Đền thờ Ishtar một bức tượng không còn nguyên vẹn thể hiện một vị nữ thần với nhiều “thiết bị kỳ lạ” gắn trên ngực và sau lưng. Năm 1934, các nhà khảo cổ tiến hành khai quật ở Mari cũng bắt gặp một bức tượng tương tự nhưng còn nguyên vẹn bị chôn vùi dưới mặt đất. Đó là một bức tượng nguyên mẫu một người phụ nữ đẹp có kích thước như người thật. Chiếc mũ kỳ lạ của nàng có gắn một cặp sừng, chứng tỏ nàng là một nữ thần. Đứng quanh bức tượng 4.000 năm tuổi này, các nhà khảo cổ rùng mình trước vẻ sống động như thật của nàng (nếu nhìn thoáng qua, ít ai có thể phân biệt được đâu là bức tượng đâu là người thật). Họ đặt tên cho nàng là Nữ thần trong chiếc bình, bởi nàng được đặt trong một vật hình trụ. (Hình 60)

Không giống như các bức họa chạm khắc hay hình đắp nổi, bức tượng 3 chiều theo kích thước thật này của vị nữ thần tiết lộ nhiều đặc điểm thú vị về trang phục của nàng. Thứ nàng đội trên đầu không phải là một chiếc mũ của phụ nữ mà là một chiếc mũ bảo hộ đặc biệt; thò ra từ 2 bên của chiếc mũ đó và trùm khít lên tai là 2 đồ vật trông giống như tai nghe của phi công. Quanh cổ và trên ngực nàng là một chiếc vòng cổ gồm nhiều viên đá nhỏ (chắc hẳn là đá quý); nàng nắm trong tay một vật hình trụ có vẻ quá dày và nặng để làm một chiếc bình đựng nước.

Trên chiếc áo choàng làm bằng chất liệu trong suốt, 2 đai dây song song bắt chéo qua ngực nàng, hướng về phía sau và cố định một chiếc hộp kỳ lạ có hình chữ nhật. Chiếc hộp này được cố định vào phía sau cổ của nữ thần và nó được gắn chặt với chiếc mũ bảo hộ bằng một đai ngang. Dù chiếc hộp đó có chứa gì bên trong thì chắc hẳn nó phải rất nặng, bởi nó được gia cố thêm bằng 2 miếng đệm vai lớn. Trọng lượng của chiếc hộp này được tăng thêm bởi một chiếc ống được gắn với đế bằng một cái móc hình tròn. Toàn bộ gói thiết bị hoàn chỉnh này − bởi chắc chắn chúng là như vậy − được cố định bằng 2 dải dây đai bắt chéo sau lưng và trước ngực của nữ thần.

Sự tương đương giữa 7 đồ vật mà Inanna chuẩn bị cho những chuyến không trình của mình với trang phục và đồ vật trên người bức tượng ở Mari (và cũng có thể giống với bức tượng không còn nguyên vẹn được tìm thấy trong đền thờ Ishtar ở Ashur) là điều rõ ràng. Chúng ta thấy “hoa tai đo đạc” − tai nghe − trên tai nàng; những hàng hay “chuỗi” hạt đá nhỏ quanh cổ; “cặp đá” − 2 miếng đệm vai − trên vai nàng; “ống hình trụ bằng vàng” trên tay nàng và những sợi đai móc bắt chéo trước ngực. Thực tế nàng đang mặc “trang phục PALA” (“trang phục của Đấng Trị vì”) và nàng đội trên đầu chiếc mũ bảo hộ SHU.GAR.RA - một thuật ngữ có nghĩa đen là “thứ giúp đi xa vào vũ trụ.”

Tất cả những điều đó gợi ý cho ta rằng thứ trang phục mà Inanna mặc chính là trang phục của một phi hành gia hoặc nhà du hành vũ trụ.

Kinh Cựu ước gọi những “thiên thần” của Đức Chúa là malachim - theo nghĩa đen là “thiên sứ,” người truyền những thông điệp và thực hiện mệnh lệnh của các vị thần. Qua nhiều ví dụ, ta thấy rằng họ chính là những thiên binh: Jacob nhìn thấy họ đi lên một chiếc thang trời, Hagar (nữ tỳ của Abraham) được họ gọi từ trên trời cao và họ chính là những người gây ra sự hủy diệt từ trên không đối với Sodom và Gomorrah.

Những sự kiện trong Kinh thánh diễn ra trước khi 2 thành phố đầy tội lỗi đó bị phá hủy minh chứng cho thực tế rằng những thiên sứ này một mặt nhìn hoàn toàn giống như con người và mặt khác, họ có thể được xác định là “thiên thần” ngay khi người ta nhìn thấy. Chúng ta biết rằng họ xuất hiện rất đột ngột. Abraham “ngước mắt lên thì thấy 3 người đang đứng gần ông.” Sau khi cúi chào và gọi họ là “Ngài”, ông khẩn khoản “Xin đừng đi qua mà không ghé thăm tôi tớ của Ngài” và mời họ rửa chân, nghỉ ngơi và ăn uống.

Làm theo những gì Abraham cầu xin, 2 vị thiên sứ (“người” thứ 3 hóa ra chính là Đức Chúa) hướng tới thành Sodom. Lot, cháu của Abraham “đang ngồi ở cửa thành Sodom; và khi thấy họ ông đứng lên và cúi sấp mặt xuống đất nói: Thưa các ngài, kính xin các ngài ghé lại nhà tôi tớ các ngài đây để rửa chân và nghỉ đêm.” Sau đó “ông làm tiệc thết đãi và mời họ thưởng thức.” Khi tin tức về 2 người khách này loan truyền trong thành, “tất cả người dân trong thành, từ trẻ đến già, bao vây ngôi nhà và gọi Lot ra rồi hỏi: Những người vào nhà ông đêm nay đâu rồi?”.

Làm sao mà những người này − những người cũng ăn uống, ngủ nghỉ và rửa ráy đôi chân rã rời − lại có thể bị nhận ra ngay lập tức là thiên sứ của Đức Chúa như vậy? Lời giải thích hợp lý duy nhất chính là do những thứ họ đang mặc − mũ bảo hộ hay trang phục − hay thứ họ đang mang − vũ khí − khiến cho người khác nhận ra họ ngay lập tức. Việc họ mang những vũ khí đặc biệt chắc chắn là một khả năng: 2 “người” ở Sodom, sắp bị đám đông “hành hình” đã “khiến cho những người ngoài cửa ngôi nhà bị mù… khiến chúng không sao tìm thấy cửa ra vào.” Và một vị thiên sứ khác, lần này là xuất hiện trước mặt Gideon khi ông được chọn làm Quan tòa của Israel, trao cho ông một dấu hiệu thần linh bằng cách chạm chiếc gậy vào một hòn đá và từ hòn đá đó bùng lên một ngọn lửa.

Nhóm khai quật do Andrae dẫn đầu lại phát hiện ra một bức họa kỳ lại khác của Ishtar tại đền thờ nữ thần này ở Ashur. Bức họa này giống tượng điêu khắc trên tường hơn là hình đắp nổi, nó thể hiện vị nữ thần với một chiếc mũ bảo hộ trang trí hoa văn ôm sát đầu với những chiếc “tai nghe” thò ra như thể chúng có những chiếc ăng-ten phẳng riêng, cùng với một cặp kính đặc biệt cũng là một phần của chiếc mũ bảo hộ đó. (Hình 61)

Khỏi phải nói, bất cứ ai trông thấy một người dù là đàn ông hay đàn bà mặc loại trang phục đó sẽ nhận ra ngay lập tức rằng mình đang gặp một phi hành gia thần linh.

Những bức tượng đất sét được phát hiện trong các địa điểm khai quật ở Sumer với niên đại được cho vào khoảng 5.500 năm có thể là biểu tượng thô sơ của những malachim đó với vũ khí hình gậy trong tay. Ở một bức tượng, khuôn mặt lộ ra qua tấm che mặt của mũ giáp. Ở bức tượng khác, vị “thiên sứ” đội một chiếc mũ thần linh hình nón độc đáo và mặc một bộ trang phục đính những vật hình tròn không rõ chức năng. (Hình 62, 63)

Những đường viền xung quanh mắt hay những “mắt kính” của các bức tượng trên là đặc điểm thú vị nhất bởi vùng Cận Đông vào thiên niên kỷ 4 TCN tràn ngập những bức tượng hình đĩa khắc họa phần thân trên của các vị thần theo phương thức cách điệu hóa, nhấn mạnh đặc trưng nổi bật nhất của họ: một chiếc mũ hình chóp với tấm che mặt hay cặp mắt kính hình elip. (Hình 64) Một kho những bức tượng như vậy được tìm thấy ở Tell Brak, địa điểm thời tiền sử trên dòng sông Khabur, dòng sông mà nhiều thiên niên kỷ sau, Ezekiel đã trông thấy cỗ chiến xa thần thánh.

Chắc chắn không chỉ đơn thuần là sự trùng hợp khi người Hittite vốn giao lưu với người Sumer và Akkad qua ngả Khabur đã sử dụng ký hiệu làm biểu tượng chữ viết cho “các vị thần”, rõ ràng từ này đã được mượn từ “mắt” của các bức tượng đất sét đó. Cũng không có gì nghi ngờ khi biểu tượng hay ký hiệu tượng hình cho “thần linh” dưới dạng nghệ thuật hóa này đã thống trị nền nghệ thuật không chỉ ở vùng Tiểu Á mà còn của cả Hy Lạp sơ kỳ trong thời kỳ Minoa và Mycenaea. (Hình 65)
images
Hình 61
images
Hình 62
images
Hình 63
images
Hình 64
images
Hình 65

Các ghi chép cổ đại chỉ ra rằng các vị thần mang loại trang phục đặc biệt đó không chỉ trong các chuyến bay trên bầu trời Mặt đất mà còn cho các chuyến đi tới Thiên đường xa xôi. Khi kể về chuyến thăm thường lệ tới Thiên cung của Anu, chính Inanna giải thích rằng nàng có thể thực hiện được những chuyến hành trình như vậy bởi vì “chính Enlil đã tự tay khoác bộ trang phục ME thần thánh lên người ta.” Ghi chép đó trích dẫn lời Enlil nói với nàng:

Ngươi phải nhấc bộ ME lên,
Ngươi phải buộc chặt ME vào tay mình,
Ngươi phải thu nhặt ME,
Ngươi phải gắn ME lên ngực mình…
Hỡi Nữ hoàng của tất cả ME, hỡi tia sáng
Cùng với bàn tay của nàng nắm chặt 7 ME.

Một vị vua Sumer cổ đại được các vị thần mời lên Thiên đường tên là EN.ME.DUR.AN.KI, có nghĩa đen là “nhà vua có me kết nối Trời và Đất.” Một bản khắc của Nebuchadnezzar II mô tả quá trình xây dựng lại gian nhà đặc biệt để chứa “cỗ xe trời” của Marduk khẳng định rằng đây là một phần của “ngôi nhà được gia cố chứa 7 me của Thiên đường và Mặt đất.”

Các chuyên gia cho rằng me ở đây chính là “đồ vật chứa đựng năng lượng thần linh.” Theo nghĩa đen, thuật ngữ này bắt nguồn từ khái niệm “bơi trong dòng nước trên trời.” Inanna đã mô tả chúng là các phần của “bộ trang phục thần linh” mà nàng mặc mỗi khi du hành trong chiếc Tàu Thiên đường. Như vậy me chính là các bộ phận của thiết bị đặc biệt được mang trên người để bay lượn trên bầu trời Mặt đất cũng như vào vũ trụ.

Câu chuyện thần thoại Hy Lạp về Icarus kể rằng chàng đã tìm cách bay lên bằng cách dùng sáp gắn đôi cánh lông vũ lên người. Những bằng chứng từ vùng Cận Đông cổ đại chỉ ra rằng tuy các vị thần được khắc họa cùng với những đôi cánh để thể hiện khả năng bay lượn của họ − hay đôi khi mang trên mình bộ trang phục có cánh như một dấu hiệu chứng tỏ khả năng biết bay − nhưng họ không bao giờ cố gắng sử dụng những đôi cánh để bay. Thay vào đó, họ sử dụng phương tiện để thực hiện các chuyến không trình của mình.

Trong Kinh Cựu ước, ta biết rằng Jacob khi nghỉ đêm trên cánh đồng bên ngoài Haran đã nhìn thấy “một chiếc thang dựng dưới đất, đầu thang chạm tới trời” trên đó “các sứ thần của Thiên Chúa” bận rộn lên xuống. Còn Thiên Chúa đứng trên đầu chiếc thang. Và Jacob vừa ngạc nhiên, vừa “sợ hãi nói”:

Quả thật, có Ðức Chúa ở nơi này
mà tôi không biết…
Nơi này đáng sợ thay!
Ðây là nhà của Thiên Chúa
và là Cửa Trời, chứ không phải là gì khác.

Câu chuyện này có 2 điểm thú vị. Điểm thứ nhất là những sứ thần lên xuống chiếc “Cổng Trời” này bằng cách sử dụng một công cụ cơ khí - một “chiếc thang.” Điểm thứ hai là cảnh tượng đó khiến cho Jacob hoàn toàn ngạc nhiên. “Ngôi nhà của Thiên Chúa,” “chiếc thang” và “các sứ thần của Thiên Chúa” không ở đó khi Jacob ngả lưng xuống để ngủ trên cánh đồng. “Bỗng nhiên cảnh tượng kỳ diệu đó xuất hiện. Và đến sáng thì ‘nhà của Thiên Chúa’, ‘chiếc thang’ và các sứ thần trên đó biến mất.”

Chúng ta có thể kết luận rằng thiết bị mà các sứ thần sử dụng là một loại tàu bay nào đó treo lơ lửng ở một vị trí nhất định và rồi lại biến mất khỏi tầm mắt sau đó một lúc.

Kinh Cựu ước cũng kể rằng nhà tiên tri Elijah không chết trên Mặt đất mà “bay lên Trời bằng một cơn Lốc Xoáy.” Đây không phải là sự kiện đột ngột ngoài dự kiến: việc Elijah thăng thiên đã được sắp đặt từ sẵn. Ông được yêu cầu tới Beth-El (Ngôi nhà của Thiên Chúa) vào một ngày nhất định. Các môn đệ của ông loan truyền tin đồn rằng ông chuẩn bị được đưa lên Trời. Khi họ chất vấn người phụ tá rằng tin đồn đó có phải là sự thực hay không, người phụ tá xác nhận rằng, quả thật “ngày hôm nay Thiên Chúa sẽ đưa Sư phụ đi xa.” Và sau đó:

Bỗng xuất hiện một cỗ xe lửa,
và những con ngựa lửa…
Rồi Elijah bay lên Trời
bằng một cơn Lốc Xoáy.

Nổi tiếng hơn và được mô tả kỹ càng hơn chính là cỗ xe trời xuất hiện trước mặt nhà tiên tri Ezekiel, người sống cùng những người bị lưu đày xứ Judaea bên bờ sông Khabur phía bắc Mesopotamia.

Thiên đường mở ra,
và ta nhìn thấy hình bóng của Thiên Chúa.

Những gì Ezekiel nhìn thấy là một sinh vật giống người tỏa ánh hào quang chói lọi đang ngồi trên một chiếc ngai ngự trên một “vòm trời” bằng kim loại bên trong cỗ xe. Cỗ xe có thể di chuyển theo mọi hướng trên những chiếc bánh lồng bánh và cất lên khỏi mặt đất theo phương thẳng đứng này được nhà tiên tri mô tả như một cơn lốc rực sáng.

Và ta thấy
một cơn Lốc Xoáy đến từ phía bắc,
như một đám mây lớn chớp lòe ánh lửa
và ánh sáng tỏa rạng xung quanh.
Và trong nó, bên trong ánh lửa,
ánh sáng rực rỡ như vầng hào quang.

Một số chuyên gia nghiên cứu về mô tả trong Kinh thánh hiện nay (như Josef F. Blumrich thuộc Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Hoa Kỳ) đã đưa ra kết luận rằng “cỗ xe” mà Ezekiel nhìn thấy chính là một chiếc trực thăng có khoang lái nằm trên 4 cột, mỗi cột có một cánh quạt – quả là một “cơn lốc xoáy” thực.

Khoảng hai thiên niên kỷ trước, khi vị vua người Sumer tên là Gudea cho xây ngôi đền thờ phụng thần Ninurta, ông viết rằng trước mặt ông xuất hiện “một người tỏa sáng như Người Trời… với chiếc mũ bảo hộ trên đầu, ngài là một vị thần.” Khi Ninurta và 2 vị thần đồng hành xuất hiện trước Gudea, họ đứng bên cạnh “con chim gió thần màu đen” của Ninurta. Hóa ra mục đích chính của việc xây dựng ngôi đền là để tạo ra một khu an toàn, một căn phòng kín đặc biệt bên trong khuôn viên đền thờ cho “con chim thần” này.

Gudea kể rằng việc xây dựng căn phòng này đòi hỏi phải có những chiếc rầm lớn và rất nhiều đá được đưa đến từ những nơi xa xôi. Chỉ khi “con chim thần” được đặt vào trong căn phòng đó thì việc xây dựng ngôi đền mới được coi là hoàn thành. Và khi được đặt vào vị trí thì “con chim thần” này “có thể tác động tới Trời” và có khả năng “đưa Trời và Đất sát lại gần nhau.” Vật thể đó quan trọng – “thiêng liêng” tới mức nó thường xuyên được canh giữ bởi 2 “thần khí” là “thợ săn siêu hạng” và “sát thủ siêu hạng”, những vũ khí phóng ra các chùm sáng và tia sáng chết người.

Chúng ta có thể thấy sự giống nhau rõ ràng trong Kinh thánh và các ghi chép của người Sumer về các phương tiện và những sinh vật trong đó. Qua việc họ mô tả rằng những phương tiện này là “chim”, “chim gió” hay “lốc xoáy” có thể vừa bay lên trời vừa tỏa sáng khiến chúng ta tin chắc rằng chúng là loại cỗ máy có khả năng bay nào đó.

Những bức tranh tường bí ẩn được tìm thấy ở Tell Ghassul, một khu vực nằm ở phía đông Biển Chết mà ta chưa rõ thời cổ đại có tên là gì, có thể soi sáng cho vấn đề này. Có niên đại vào khoảng năm 3500 TCN, những bức tranh tường này khắc họa một chiếc “la bàn” 8 cạnh, đầu của một người đội mũ bảo hộ trong một gian hình chuông và 2 bản vẽ tàu bay cơ khí rất có thể là những “cơn lốc xoáy” của thời cổ đại. (Hình 66)
images
Hình 66

Các ghi chép thời cổ đại cũng miêu tả loại phương tiện nào đó đưa các phi hành gia bay lên trời. Gudea kể rằng khi “con chim thần” bay vòng quanh vùng, nó “chớp chớp trên những tòa nhà cao.” Căn phòng được bảo vệ cẩn mật kia được gọi là MU.NA.DA.TUR.TUR (“nơi nghỉ ngơi bằng đá cứng của MU”). Urukagina, vua xứ Lagash đã nói về “con chim gió thần màu đen” như sau: “Chiếc MU sáng bừng lên như ngọn lửa ta đốt bay cao và mạnh hơn.” Tương tự, Lu-Utu, vua xứ Umma vào thiên niên kỷ 3 TCN đã cho xây dựng một nơi dành cho mu “xuất hiện từ ngọn lửa” của thần Utu “tại một địa điểm được định sẵn trong ngôi đền của thần.”

Vua Nebuchadnezzar II của Babylon trong bản ghi chép về việc xây dựng lại ngôi đền thiêng thờ thần Marduk đã nói rằng phía trong những bức tường được gia cố bằng gạch nung và đá cẩm thạch mã não:

Ta dựng lên phần đầu của con tàu ID.GE.UL
Cỗ xe của hoàng tử Marduk;
Con tàu ZAG.MU.KU mà ta nhìn thấy lối vào của nó,
Phương tiện tối ưu nối liền Trời và Đất,
nằm chính giữa căn phòng ta cho xây kín,
hai bên thân được che chắn.

ID.GE.UL, tên gọi đầu tiên được sử dụng để chỉ loại “phương tiện tối ưu” hay “Cỗ xe của Marduk” này có nghĩa đen là “vươn cao lên trời, tỏa sáng trong đêm.” ZAG.MU.KU, tên gọi thứ 2 chỉ phương tiện – rõ ràng là một “con tàu” được giấu trong một căn phòng đặc biệt – có nghĩa là “MU sáng rực để đi xa.”

Thật may mắn, chúng ta có thể chứng minh được sự tồn tại thực sự của chiếc mu – vật thể hình nón có đầu hình bầu dục được cất giấu trong căn phòng thiêng bên trong những ngôi đền của các vị Thần Vĩ đại trên Thiên đường và Mặt đất. Tại vùng Byblos (trong Kinh thánh là Gebal) bên bờ biển Địa Trung Hải thuộc Lebanon ngày nay người ta đã tìm thấy một đồng tiền cổ có hình Ngôi đền Vĩ đại của Ishtar. Tuy người ta cho rằng ngôi đền này được xây dựng vào thiên niên kỷ thứ nhất TCN nhưng thực tế các ngôi đền được xây đi xây lại trên cùng một địa điểm và tương ứng với thiết kế ban đầu chắc chắn đồng nghĩa với việc chúng ta đang được chứng kiến những thành tố cơ bản của ngôi đền Byblos nguyên thủy có niên đại nhiều thiên niên kỷ trước.

Đồng tiền này thể hiện hình ảnh một ngôi đền có 2 phần. Phần phía trước là cấu trúc đền chính đầy ấn tượng với cổng vào dạng cột. Phía sau nó là một khu đất kín, hay “khu vực thiêng” được che chắn và bảo vệ bởi những bức tường cao và dày. Rõ ràng đây là một khu đất cao, bởi người ta chỉ có thể lên đó bằng cách bước trên nhiều bậc thang. (Hình 67)

Chễm chệ chính giữa khu đất thiêng này là một chiếc bệ đặc biệt, cấu trúc dầm ngang của nó giống như của tháp Eiffel, như thể nó được dựng lên để chịu một trọng lượng lớn. Và trên bệ đó chính là vật thể được che chắn và bảo vệ: vật thể này chỉ có thể là một chiếc mu.
images
Hình 67

Giống như đa số các từ âm tiết của tiếng Sumer khác, mu có một nghĩa chính, đó là “thứ vươn lên thẳng đứng.” Trong số hơn 30 nghĩa khác nhau của nó có những nghĩa như “độ cao”, “lửa”, “mệnh lệnh”, “một thời kỳ được tính” cũng như sau này là “thứ mà một người được nhớ đến.” Nếu lần theo ký hiệu chữ viết của mu từ chữ cách điệu hóa hình nêm trong tiếng Assyria và Babylon tới chữ tượng hình Sumer nguyên thủy thì chúng ta sẽ có được những bằng chứng hình tượng sau:

Từ những hình ảnh này chúng ta thấy rõ một khoang hình nón hoặc có gắn thêm hình mũi tên. “Từ Khoang Vàng trên trời cao ta sẽ dõi theo các ngươi” là lời hứa của Inanna với vị vua người Assyria. Có phải chiếc mu này chính là “Khoang Vàng” đó?

Một bài hát ngợi ca Inanna/Ishtar và những chuyến hành trình của nàng trên chiếc Tàu Thiên đường chỉ rõ rằng mu là phương tiện mà các vị thần dùng để du hành trên bầu trời cao:

Nữ thần của Thiên đường:
Nàng khoác lên mình trang phục của Thiên đường.
Nàng can đảm hướng tới Thiên đường.
Trên mọi xứ sở của con người
nàng bay qua trong chiếc MU của mình.
Nữ thần trong chiếc MU
tới những tầng cao Thiên đường bằng những đôi cánh hạnh phúc
Qua những chốn nghỉ ngơi
nàng bay trong chiếc MU của mình.

Đây là bằng chứng chỉ ra rằng người dân phía đông Địa Trung Hải đã từng nhìn thấy một vật thể có hình dạng tên lửa như vậy không phải trong một gian phòng kín phía trong đền thờ mà đang thực sự bay trên bầu trời. Chẳng hạn như những hình chạm khắc của người Hittite thể hiện những tên lửa hành trình, tên lửa gắn trên bệ phóng và một vị thần phía trong một chiếc khoang rực sáng trên nền trời đầy sao. (Hình 68)
images
Hình 68

Giáo sư H. Frankfort với cuốn Cylinder Seals (tạm dịch: Những con dấu lăn) nghiên cứu nghệ thuật chế tạo những con dấu lăn của người Mesopotamia cùng các đối tượng được khắc họa trên những con dấu đó ở thế giới cổ đại đã tiến hành tái tạo hình ảnh trên một con dấu được tìm thấy ở đảo Crete có niên đại vào thế kỷ XIII TCN. Hình ảnh trên con dấu đó khắc họa rõ ràng một tàu tên lửa đang di chuyển trên bầu trời và được đẩy lên bằng những ngọn lửa phụt ra từ sau đuôi. (Hình 69)

Những con ngựa có cánh, những con vật quyện lấy nhau, những quả cầu có cánh và vị thần với những chiếc sừng nhô ra từ trên mũ là tất cả những chủ đề của người Mesopotamia mà ta biết. Ta có thể khẳng định chắc chắn rằng quả tên lửa trên con dấu tìm thấy tại đảo Crete cũng là một vật thể quen thuộc khắp vùng Cận Đông cổ đại.

Quả thật, ta có thể thấy hình quả tên lửa có “cánh” hay vây và có “thang” leo trên một tấm đất sét được tìm thấy tại Gezer, một thị trấn thuộc Canaan cổ đại nằm ở phía tây Jerusalem. Hình khắc kép trên một con dấu tương tự cũng thể hiện một quả tên lửa trên mặt đất cạnh một cây cọ. Thuộc tính bay hoặc đích đến của các vật thể đó được thể hiện bằng các biểu tượng Mặt trời, Mặt trăng và các chòm sao hoàng đạo trang trí cho con dấu. (Hình 70)

***

Các ghi chép của người Mesopotamia đề cập đến các gian phòng kín trong đền thờ, hay những chuyến hành trình lên Thiên đường của các vị thần, hay thậm chí những trường hợp người phàm lên Thiên đường đều sử dụng thuật ngữ mu của người Sumer hoặc từ phái sinh của nó trong tiếng Semite là shu-mu (“thứ là một mu”), sham, hay shem. Bởi thuật ngữ này cũng có nghĩa là “thứ mà nhờ nó một người được nhớ đến” nên nó cũng mang nghĩa là “tên gọi”. Nhưng khi áp dụng rộng rãi từ “tên gọi” này cho các ghi chép cổ đề cập đến vật thể dùng để bay thì nó lại khiến cho ý nghĩa thực sự của các ghi chép này trở nên khó hiểu.

Bởi vậy mà G. A. Barton (The Royal Inscriptions of Sumer and Akkad – tạm dịch: Những ghi chép của Hoàng gia Sumer và Akkad) đã đề ra cách diễn dịch được chấp nhận rộng rãi cho bản ghi chép về đền thờ của Gudea – rằng “MU của nó sẽ ôm trọn các xứ từ chân trời tới chân trời” được dịch thành “Tên của nó sẽ tràn ngập các xứ.” Một bài hát ca ngợi Ishkur tán dương chiếc “MU phát ra tia sáng” của chàng có thể vươn lên các tầng cao của Thiên đường có thể được diễn tả như sau: “Tên của ngươi tỏa sáng, nó vươn tới thiên đỉnh.” Tuy nhiên, với cảm nhận rằng từ mu hay shem này có thể là chỉ một vật thể chứ không phải là “tên gọi” nên một số chuyên gia đã coi thuật ngữ này như một hậu tố hay một hiện tượng ngữ pháp không cần phải dịch nghĩa và nhờ đó hoàn toàn tránh được tranh cãi.

Việc lần theo từ nguyên của thuật ngữ này và nguồn gốc để cụm từ “khoang trên trời” mang nghĩa “tên gọi” không phải là quá khó. Người ta đã tìm thấy nhiều bức tượng điêu khắc thể hiện một vị thần bên trong một khoang hình tên lửa như trong vật thể có niên đại cực kỳ cổ xưa này (hiện nay đang thuộc quyền sở hữu của Bảo tàng Đại học Philadelphia), trong đó tính chất bay được của khoang được thể hiện bằng hình 12 quả cầu trang trí xung quanh. (Hình 71)
images
Hình 69
images
Hình 70

Tương tự nhiều con dấu cũng khắc họa một (có khi là hai) vị thần bên trong “khoang thần” hình bầu dục như vậy; đa phần các vị thần bên trong những hình bầu dục thiêng liêng được khắc họa này là các đối tượng được tôn thờ.

Với nguyện ước thờ phụng các vị thần trên khắp xứ sở chứ không chỉ trong “ngôi nhà” chính thức của từng vị thần, con người cổ đại đã hình thành phong tục mô phỏng vị thần đó trong chiếc “khoang trên trời” thần thánh. Những cột đá mô phỏng phương tiện hình bầu dục được dựng lên ở các địa điểm được chọn và hình ảnh của vị thần được khắc vào cột đá đó để thể hiện rằng ngài đang ở trong vật thể này.

Chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi các vị vua và Đấng Cai trị – những người coi những cột đá đó (được gọi là bia đá) gắn liền với khả năng bay tới Thiên cung – bắt đầu khắc họa hình ảnh của chính mình lên tấm bia này như một cách tự kết nối với Cung Vĩnh hằng. Nếu thân xác họ không thể thoát khỏi quy luật của sự quên lãng thì điều quan trọng là ít nhất “tên tuổi” của họ cũng được nhớ đến muôn đời. (Hình 72)
images
Hình 71
images
Hình 72
images
Hình 73

Ta có thể biết thêm về mục đích mô phỏng một chiếc phi cơ phản lực của những cột đá tưởng niệm này qua thuật ngữ mà người cổ đại sử dụng để chỉ những tấm bia đá đó. Người Sumer gọi chúng là NA. ru (“cột đá bay lên”). Người Akkad, Babylon và Assyria gọi chúng là naru (“vật thể phát ra ánh sáng”). Người Amurru gọi chúng là nuras (“vật thể phụt lửa” – trong tiếng Hebrew, ner vẫn còn có nghĩa là một chiếc cột phát ra ánh sáng, nên hiện nay có nghĩa là “nến”). Trong hệ ngôn ngữ Ấn-Âu của người Hurrian và Hittite, bia đá này được gọi là hu-u-ashi (“con chim lửa bằng đá”).

Các cứ liệu trong Kinh thánh cũng đề cập đến hai loại bia tưởng niệm tương tự là yad và shem. Nhà tiên tri Isaiah đưa những người dân đau khổ xứ Judaea tới tương lai an toàn và tươi sáng hơn mà Thiên Chúa hứa hẹn:

Và ta sẽ cho họ,
Trong Ngôi nhà và bên trong những bức tường của ta,
Một yad và một shem.

Dịch theo nghĩa đen thì đây là những thứ làm nên lời hứa đưa đến cho dân chúng “bàn tay” và “tên gọi” của Thiên Chúa. May mắn thay, từ những bia tưởng niệm được gọi là yad vẫn còn tồn tại đến ngày nay ở Vùng đất Thánh, chúng ta biết rằng chúng được nhận biết bằng phần đầu có hình chóp tháp. Trong khi đó, shem lại là bia tưởng niệm có chóp hình bầu dục. Có vẻ như cả 2 loại bia này là sự mô phỏng của “Khoang Trời”, loại phương tiện mà các vị thần sử dụng để bay tới Cung Vĩnh hằng. Thực tế, ở Ai Cập cổ đại, những tín đồ sùng đạo thực hiện các chuyến hành hương tới một ngôi đền đặc biệt ở Heliopolis để chiêm ngưỡng và cúng bái ben-ben – một vật thể hình chóp tháp mà các vị thần sử dụng để xuống Mặt đất từ thời thượng cổ. Các vị pharaoh Ai Cập khi băng hà đều được tổ chức lễ “mở miệng”, qua đó người ta cho rằng họ sẽ được đưa lên Cung điện của Sự sống Vĩnh hằng bằng một chiếc yad hay shem tương tự. (Hình 73)

Những người giải thích Kinh thánh khăng khăng diễn giải tất cả những từ shem mà họ gặp bằng ý nghĩa “tên gọi” đã phớt lờ nghiên cứu nhìn xa trông rộng của G. M. Redslob (trong cuốn Zeitschrift der Deutschen Morgenlandischen Gesellschaft – tạm dịch: Tạp chí xã hội phương Đông Đức) được xuất bản hơn một thế kỷ trước, trong đó ông chỉ ra rằng thuật ngữ shem và shamaim (“thiên đường”) bắt nguồn từ từ gốc shamah, có nghĩa là “thứ ở trên cao”. Redslob cho rằng khi Kinh Cựu ước kể về việc Vua David “chế tạo một shem” để đánh dấu chiến thắng trước người Aramaic thì chắc chắn không phải vị vua này “tạo một tên gọi” mà là dựng một bia tưởng niệm hướng lên trời.

Việc nhận thức rằng từ mu hay shem trong các ghi chép của người Mesopotamia không phải có nghĩa là “tên gọi” mà phải đọc là “phương tiện bay” đã mở ra một hướng tiếp cận cho việc hiểu thấu ý nghĩa thực sự của nhiều câu chuyện cổ, trong đó có cả câu chuyện về Tháp Babel trong Kinh thánh.

Chương 11 trong cuốn Sáng Thế Ký kể về nỗ lực của con người nhằm dựng lên một shem. Sự kiện trong Kinh thánh này được kể bằng ngôn ngữ súc tích (và chính xác) đề cập đến thực tế lịch sử. Thế nhưng nhiều thế hệ các chuyên gia và các dịch giả đã tìm cách diễn giải câu chuyện này chỉ theo nghĩa bóng bởi theo những gì họ biết thì đó là một câu chuyện đề cập đến khát khao tự mình “tạo dựng một tên gọi” của Nhân loại. Hướng tiếp cận đó đã bỏ khuyết ý nghĩa thực tế của câu chuyện; trong khi kết luận của chúng ta về ý nghĩa thực sự của từ shem khiến cho câu chuyện lấy lại được ý nghĩa như nó phải có đối với chính những con người cổ đại.

Câu chuyện về Tháp Babel trong Kinh thánh kể về những sự kiện diễn ra sau quá trình phục hồi dân số Mặt đất sau trận Đại Hồng thủy, khi một số người “đến từ phía đông và tìm thấy một đồng bằng trên vùng đất Shin’ar thì đã định cư ở đó.”

Vùng đất Shin’ar tất nhiên là Xứ Sumer, thuộc vùng đồng bằng nằm giữa 2 con sông phía nam Mesopotamia. Và những con người đó, với kiến thức đã biết về cách làm gạch và xây dựng công trình cao tầng của nền văn minh đô thị, đã nói:

Ta hãy xây cho mình một thành phố,
và một tháp có đỉnh cao chọc trời;
và ta hãy làm cho mình một shem,
để khỏi bị phân tán trên khắp Mặt đất.
Nhưng Đức Chúa không tán thành kế hoạch này của con người.
Ðức Chúa xuống trần,
xem thành và tháp con cái loài người đang xây.
Ðức Chúa phán: “Ðây,
tất cả chúng nó họp thành một dân, nói một thứ tiếng,
chúng mới khởi công mà đã như thế;
Thì từ nay, chẳng có gì chúng định làm
mà không làm được.

Và Đức Chúa nói với một số người đồng hành mà Kinh Cựu ước không nêu tên:

Nào, ta cùng xuống,
và làm xáo trộn tiếng nói của chúng,
Khiến chúng không thể hiểu nhau được nữa.”
Thế là Ðức Chúa phân tán họ từ chỗ đó
ra khắp nơi trên Mặt đất,
và họ phải ngừng xây thành phố.
Bởi vậy, người ta đặt tên cho thành ấy là Babel,
vì ở đó, Ðức Chúa đã làm xáo trộn tiếng nói của mọi người trên Mặt đất,

Cách giải thích nghĩa truyền thống của từ shem là “tên gọi” đã khiến cho câu chuyện trở nên tối nghĩa với nhiều thế hệ. Tại sao những cư dân cổ đại của thành Babel – người Babylon – phải tự “tạo một tên gọi”, tại sao “tên gọi” này lại được đặt trên ngọn “tháp có đỉnh cao chọc trời” và tại sao việc “tạo một tên gọi” có thể chống lại việc Con người bị phân tán khắp Mặt đất?

Nếu tất cả những gì mà những người này muốn làm nên (theo cách giải thích của các chuyên gia) là “danh tiếng” cho chính mình thì tại sao nỗ lực này lại làm phiền lòng Đức Chúa? Tại sao việc tạo dựng một “tên gọi” lại được Đức Chúa coi là kỳ công sau khi “chẳng có gì chúng định làm mà không làm được”? Cách giải thích truyền thống chắc chắn là không phù hợp trong việc giải thích tại sao Đức Chúa thấy cần thiết phải triệu tập những vị thần không được nêu tên khác xuống trần và chấm dứt nỗ lực này của Con người.

Chúng tôi tin rằng câu trả lời cho những vấn đề trên trở nên hợp lý, hay thậm chí là rõ ràng hơn, khi chúng ta hiểu nó với nghĩa “phương tiện bay” thay vì “tên gọi” cho từ shem, thuật ngữ được dùng trong bản gốc tiếng Hebrew của Kinh thánh. Như vậy câu chuyện này đề cập đến nỗi lo ngại của Nhân loại rằng khi họ bị phân tán trên Mặt đất, họ sẽ mất liên lạc với nhau. Thế nên họ quyết định chế tạo một “phương tiện bay” và xây một tháp phóng cho phương tiện đó để họ cũng có thể bay trong một chiếc mu “trên khắp xứ sở của Con người” như nữ thần Ishtar chẳng hạn.

Một phần bản ghi chép của người Babylon có tên là “Sử thi Sáng tạo thế giới” kể rằng “Cánh cổng của các Vị thần” đầu tiên được chính các vị thần xây dựng ở Babylon. Những vị thần bình thường, Anunnaki được lệnh:

Xây dựng Cánh cổng của Các Vị thần…
Hãy đúc gạch cho công trình đó.
Shem của nó phải được đặt vào nơi đã định.

Trong 2 năm, các Anunnaki làm việc cật lực – “áp dụng cách xây… bằng gạch đúc” – cho đến khi “chúng vươn tới đỉnh Eshagila” (“Ngôi nhà của các vị Thần Vĩ đại”) và “xây tháp bậc thang vươn đến tận Trời cao.”

Như vậy Nhân loại quả là táo tợn khi tự xây tháp phóng cho mình trên địa điểm vốn từng phục vụ cho mục đích của các vị thần, bởi địa danh Babili của nó có nghĩa đen là “Cánh cổng của các Vị thần”.

Còn dẫn chứng nào khác khớp nối câu chuyện trong Kinh thánh với cách diễn giải của chúng ta về nó nữa không?

Nhà thơ, nhà sử học người Babylon, Berossus, người biên soạn lịch sử Nhân loại vào thế kỷ thứ III TCN, đã kể rằng: “những cư dân đầu tiên của xứ sở nổi tiếng vì sức mạnh của mình… đã tiến hành dựng một tòa tháp có ‘đỉnh’ vươn tới tận trời.” Nhưng ngọn tháp đó đã bị các vị thần và những cơn gió mạnh làm đổ, “và các vị thần làm xáo trộn ngôn ngữ của họ, những người trước đó vẫn cùng nói chung một thứ tiếng”.

George Smith (The Chaldean Account of Genesis – tạm dịch: Sáng Thế Ký dưới cái nhìn của người Chaldea) phát hiện trong các ghi chép của nhà sử học Hy Lạp Hestaeus có một báo cáo rằng những người sống sót sau trận Đại Hồng thủy đã tới vùng Senaar ở Babylon theo đúng “các truyền thống xưa” nhưng ở đó họ bị phân rẽ khắp nơi vì sự xáo trộn của ngôn ngữ. Nhà sử học Alexander Polyhistor (thế kỷ thứ I TCN) viết rằng tất cả những người đó vốn cùng nói một loại ngôn ngữ. Sau đó họ tiến hành xây dựng một tòa tháp cao lớn để “trèo lên trời”. Nhưng các vị Chủ thần đã làm tiêu tan công trình của họ bằng cách tạo ra một cơn lốc xoáy; mỗi bộ tộc được trao một loại ngôn ngữ khác nhau. “Thành trì diễn ra sự kiện này là Babylon.”

Đến nay ít ai có thể nghi ngờ rằng những câu chuyện trong Kinh thánh cũng như những báo cáo của các sử gia Hy Lạp 2.000 năm trước và bậc tiền bối Berossus của họ đều có nguồn gốc ở Sumer. A. H. Sayce (The Religion of the Babylonians – Tôn giáo của người Babylon) kể về việc đọc được trên một tấm đất sét bị vỡ trong Bảo tàng Anh “dị bản câu chuyện xây Tháp Babel của người Babylon”. Trong tất cả các trường hợp, nỗ lực vươn tới trời xanh dẫn đến hậu quả sự bất đồng ngôn ngữ là những yếu tố cơ bản của dị bản này. Người Sumer cũng có những ghi chép khác về việc một vị thần nổi giận đã cố ý tạo ra hiện tượng bất đồng ngôn ngữ của Con người.

Có vẻ như Con người thời đó không sở hữu công nghệ cần thiết cho một dự án hàng không như vậy; vì thế họ cần sự hướng dẫn và hợp tác của một vị thần hiểu biết. Liệu có vị thần nào đã bất chấp các vị thần khác để giúp đỡ Con người không? Một con dấu của người Sumer khắc họa cuộc đối đầu giữa những vị thần có vũ khí dường như là vì tranh cãi xoay quanh việc xây dựng một tòa tháp bậc thang của Con người. (Hình 74)

Một chiếc cột đá của người Sumer hiện được trưng bày ở bảo tàng Louvre, Paris có thể là minh chứng cho sự việc xảy ra trong cuốn Sáng Thế Ký. Chiếc cột này được Naram-Sin, vua xứ Akkad làm ra vào khoảng năm 2300 TCN và các chuyên gia cho rằng nó thể hiện những chiến thắng của nhà vua trước kẻ thù. Nhưng nhân vật trung tâm trên con dấu này là một vị thần chứ không phải là một vị vua của người trần, bởi nhân vật này đội một chiếc mũ có sừng – dấu hiệu độc quyền của các vị thần. Hơn nữa, nhân vật trung tâm này dường như không phải đang lãnh đạo nhóm người nhỏ hơn mà là đang chà đạp họ. Còn nhóm người này dường như không phải đang tham gia vào cuộc chiến tranh mà đang tiến lên phía trước và thể hiện lòng ngưỡng mộ vật thể hình nón có kích thước tương đương vốn cũng đang thu hút sự chú ý của vị thần. Với vũ khí là một cây cung và một cây thương trong tay, có vẻ như vị thần này nhìn vật thể đó với ánh mắt đe dọa hơn là ngưỡng mộ. (Hình 75)

Vật thể hình nón này được thể hiện vươn tới 3 thiên thể. Nếu như kích thước, hình dạng và mục đích thể hiện rằng nó là một chiếc shem, thì con dấu này khắc họa hình ảnh một vị thần giận dữ được trang bị vũ khí đầy đủ đang giày xéo lên những con người ca ngợi việc dựng lên một shem.

Các ghi chép của người Mesopotamia lẫn các câu chuyện trong Kinh thánh đều truyền đạt một bài học như nhau: Những cỗ máy bay được là dành riêng cho các vị thần, không phải cho Con người.

Cả các ghi chép của người Mesopotamia và Kinh thánh đều khẳng định rằng con người chỉ có thể lên tới được Thiên Cung theo ý muốn của các vị thần. Và trong trường hợp đó, chúng ta lại có thêm nhiều những câu chuyện về các chuyến đi tới Thiên đường và thậm chí là những chuyến bay vào vũ trụ.

***
images
Hình 74
images
Hình 75

Kinh Cựu ước ghi nhận một vài trường hợp người trần lên tới Thiên đường.

Người đầu tiên là Enoch, vị tổ phụ trước thời kỳ Đại Hồng thủy, là bạn và là người “sánh bước cùng Thiên Chúa”. Ông là vị tổ phụ thứ 7 trong dòng dõi của Adam và là cụ của Noah, người anh hùng trong trận Đại Hồng thủy. Chương thứ 5 của cuốn Sáng Thế Ký liệt kê phả hệ của tất cả các vị tổ phụ và tuổi thọ của họ - ngoại trừ Enoch, “người đã được Đức Chúa đưa đi xa”. Theo truyền thuyết và ám chỉ thì Đức Chúa đã đưa Enoch lên trời để thoát khỏi trần tục trên mặt đất. Người trần thứ hai là nhà tiên tri Elijah, người đã được nhấc lên khỏi mặt đất và bay về trời trong một “cơn lốc xoáy”.

Trường hợp thứ ba ít người biết đến là câu chuyện trong Kinh Cựu ước về một người trần đã đến Thiên Cung và được trao cho trí tuệ lớn, đó là câu chuyện về Đấng Trị vì xứ Tyre (kinh đô của người Phoenicia ở bờ biển phía đông Địa Trung Hải). Trong Chương 28 của Sách Tiên tri Ezekiel có viết rằng Đức Chúa lệnh cho nhà tiên tri nhắc nhở nhà vua hoàn hảo và thông thái về việc Đức Chúa cho phép ông ta tới gặp các vị thần:

Ngươi là mẫu người tuyệt hảo
đầy khôn ngoan và đẹp tuyệt vời.
Ngươi cư ngụ tại Eden, thửa vườn của Thiên Chúa;
áo của ngươi đính toàn đá quý…
Ta đặt ngươi làm Cherub chở che;
ngươi ở trên núi thánh của Thiên Chúa,
ngươi như một vị thần,
di chuyển bên trong Đá hồng Phụt lửa.

Đoán trước rằng vua Tyre sẽ chết trong tay của những kẻ ngoại bang ngay cả khi Vua xưng với chúng rằng: “Ta là một vị thần”, sau đó Đức Chúa bảo với Ezekiel nguyên do: Sau khi nhà vua được đưa tới Thiên Cung và được tiếp cận với sự khôn ngoan và giàu có, trái tim ông ta “trở nên ngạo mạn”, ông ta sử dụng trí khôn ngoan của mình một cách lầm lạc và làm ô uế các đền thờ.

Vì ngươi đem lòng tự cao tự đại nên ngươi đã nói:
“Ta là thần;
ta ngự trên ngai các thần, giữa trùng dương.”
Ngươi chỉ là người, chứ không phải là thần
mà lại dám cho mình ngang hàng với thần thánh.

Các ghi chép của người Sumer cũng kể về một số người có đặc ân được lên Thiên đường. Một trong số đó là Adapa, “hình mẫu Con người” do Ea tạo ra. Ea đã “trao cho chàng sự thông thái nhưng không trao cho sự bất tử.” Sau nhiều năm trôi qua, Ea quyết định cứu vớt Adapa khỏi quy luật sinh lão bệnh tử của trần thế bằng cách trao cho ông một chiếc shem giúp ông có thể lên tới Thiên Cung của Anu để được hưởng chút Bánh Trường sinh và Nước Trường sinh. Khi Adapa đến Thiên Cung của Anu, Anu muốn biết ai đã cho Adapa chiếc shem đưa ông tới Thiên đường.

Có nhiều dẫn chứng quan trọng được tìm thấy trong cả Kinh thánh và các câu chuyện của người Mesopotami về những chuyến đi hiếm hoi lên Thiên Cung của Con người. Giống như vua xứ Tyre, Adapa cũng là “mẫu người” tuyệt hảo. Tất cả họ đều phải sử dụng shem – “đá phụt lửa” – để lên tới “Vườn Eden” trên trời. Một số người bay lên rồi sau đó trở về Mặt đất; những người khác, giống như người anh hùng của Mesopotamia trong trận Đại Hồng thủy, đã ở lại bầu bạn cùng các vị thần. Vị Vua Sumer, Gilgamesh đã theo đuổi hành trình tìm kiếm vị “Noah” của Mesopotamia này và biết được từ ông bí mật của Cây Trường sinh.

Cuộc tìm kiếm Cây Trường sinh trong vô vọng của Con người là chủ đề của một trong những bản sử thi dài nhất, hào hùng nhất mà nền văn minh Sumer để lại cho kho tàng văn hóa của nhân loại. Được các chuyên gia đương đại đặt tên là “Sử thi Gilgamesh”, câu chuyện cảm động kể về vị vua xứ Uruk vốn là con của người cha trần tục và người mẹ thần thánh. Kết quả Gilgamesh được coi là “2/3 là thần, 1/3 là người”, trạng thái thúc giục ông tìm cách thoát khỏi quy luật sinh lão bệnh tử của người trần.

Qua truyền thuyết ông biết được rằng một trong những ông tổ của mình, Utnapishtim – người anh hùng trong trận Đại Hồng thủy – đã được bất tử và được đưa lên Thiên Cung cùng với vợ mình. Vì vậy Gilgamesh quyết định tới đó và xin ông tổ của mình ban cho bí quyết để có cuộc sống bất tử.

Vị vua này cho rằng động lực thúc đẩy ông theo đuổi mục đích của bản thân là lời mời của Anu. Đoạn sử thi nghe giống như đoạn mô tả về cảnh tượng một quả tên lửa hết nhiên liệu rơi xuống Mặt đất. Sau đó Gilgamesh thuật lại với mẹ mình là nữ thần NIN.SUN như sau:

Mẹ của con,
Suốt đêm qua con cảm thấy rất hân hoan
và con bước đi giữa những nhà quý tộc.
Những ngôi sao tụ tập trên bầu trời.
Đồ vật của Anu rơi về phía con.
Con tìm cách nhấc nó lên; nó quá nặng.
Con tìm cách di chuyển nó nhưng bất lực!
Người dân thành Uruk tụ tập xung quanh nó,
Trong khi các quý tộc hôn chân nó.
Khi con quyết tâm, họ cùng trợ giúp con.
Con nhấc nó lên. Con mang nó tới đây cho mẹ.

Phần giải thích của mẹ Gilgamesh cho sự việc đó trong bản ghi chép đã bị mất nên chúng ta không biết rõ. Nhưng rõ ràng, Gilgamesh đã được tiếp thêm động lực bởi cảnh tượng vật thể rơi đó – “đồ vật của Anu” – để khởi hành chuyến phiêu lưu của mình. Trong phần mở đầu của thiên sử thi, người kể chuyện gọi Gilgamesh là “Đấng Thông thái, người có khả năng chiêm nghiệm được mọi thứ”:

Ngài nhìn thấy những điều bí mật
Ngài biết những gì mà con người còn chưa tỏ tường;
Ngài còn mang đến những cơn thủy triều
vào thời kỳ trước trận Đại Hồng thủy.
Ngài cũng thực hiện chuyến hành trình xa xôi,
đầy nhọc nhằn và nhiều hiểm nguy;
Ngài trở về và cho khắc những việc làm của mình
lên một cột đá.

“Cuộc hành trình xa xôi” mà Gilgamesh thực hiện tất nhiên là chuyến đi tới Cung điện của các vị Thần cùng với người đồng hành Enkidu. Đích đến của họ là Xứ Tilmun, nơi Gilgamesh có thể phóng chiếc shem của mình. Các bản dịch ngày nay dịch nghĩa từ mu tiếng Sumer hay shumu tiếng Akkad trong các ghi chép cổ là “tên gọi”; tuy nhiên, chúng tôi sử dụng từ shem thay thế trong các bản dịch nghĩa để làm nổi nghĩa thực của thuật ngữ này là “phương tiện bay”:

Vua Gilgamesh
quyết định hướng về Xứ Tilmun.
Ngài nói với người đồng hành Enkidu:
“Hỡi Enkidu…
Ta sẽ vào xứ đó, dựng lên shem của ta.
Ở nơi những chiếc shem được phóng lên
Ta sẽ phóng lên chiếc shem của mình.”

Không thể làm lung lay ý chí của vị vua này, cả các vị bô lão thành Uruk lẫn các vị thần được Gilgamesh hỏi ý kiến đều khuyên ông xin sự chấp thuận và hỗ trợ của Utu/Shamash trước. “Nếu ngài vào xứ đó, hãy báo cho thần Utu,” họ cảnh báo nhà vua. Họ nhắc đi nhắc lại rằng “Xứ đó là địa hạt của thần Utu.” Được báo trước và khuyên răn như vậy, Gilgamesh đã cầu xin sự cho phép của thần Utu:

Xin hãy cho ta vào xứ này,
Xin hãy cho ta dựng lên chiếc shem của mình.
Ở nơi những chiếc shem được phóng lên,
Xin hãy để ta phóng lên chiếc shem của mình…
Xin hãy đưa ta tới bãi đáp…
Xin ngài hãy che chở cho ta!

Thật không may đến đoạn này thì tấm đất sét bị vỡ nên chúng ta không biết được địa điểm “bãi đáp”. Nhưng dù nó có nằm ở đâu chăng nữa thì rốt cuộc Gilgamesh và người bạn đồng hành cũng đã tới được vùng ngoại vi của nó. Đó là một “khu vực cấm” được những người lính canh dữ dằn bảo vệ. Mệt mỏi và buồn ngủ, cả hai quyết định nghỉ ngơi qua đêm trước khi tiếp tục.

Ngay khi họ rơi vào giấc ngủ thì có thứ gì đó đã đánh thức họ. Gilgamesh hỏi người bạn đường: “Ngươi đánh thức ta phải không?” “Ta đang thức sao?”, ông tự hỏi, vì ông đang nhìn thấy những cảnh tượng lạ đầy ấn tượng đến mức ông phải tự hỏi mình đang tỉnh hay mơ. Ông nói với Enkidu:

Bạn của ta, trong giấc mơ, ta thấy núi cao sụt xuống.
Nó kéo ta xuống, giữ chặt chân ta…
Ánh sáng chói lòa!
Một người xuất hiện;
con người đẹp đẽ nhất trên xứ sở.
Vẻ đẹp của người đó…
Người ấy kéo ta lên từ dưới đống đất sụt.
Đưa nước cho ta uống; trái tim ta mới yên bình.

Người đó là ai, “người đẹp đẽ nhất xứ sở”, người đã kéo Gilgamesh ra khỏi trận lở đất, đưa nước cho ông uống, “làm yên bình trái tim ông”? Và “ánh sáng chói lòa” đi kèm với trận lở đất bí ẩn đó là gì?

Gilgamesh lại thiếp đi trong băn khoăn, lo lắng – nhưng không được lâu:

Đến nửa đêm ngài thức giấc.
Ngài nhỏm dậy, nói với bạn mình:
“Bạn của ta, ngươi vừa gọi ta phải không?
Cớ sao ta lại thức giấc?
Ngươi có chạm vào ta không?
Cớ sao ta giật mình?
Có phải có vị thần nào đó đi qua không?
Cớ sao da thịt ta tê cóng?”

Lại bị đánh thức một cách bí ẩn, Gilgamesh tự hỏi không biết ai đã chạm vào người mình. Nếu đó không phải là người bạn đường thì liệu có phải là “vị thần nào đó” đi ngang qua hay không? Một lần nữa Gilgamesh lại thiếp đi, rồi lại tỉnh giấc lần thứ ba. Ông kể lại sự việc xảy ra với bạn mình.

Cảnh tượng ta thấy thật kinh khủng!
Bầu trời rung chuyển, mặt đất gầm lên;
Ánh mặt trời tắt lịm, bóng đêm kéo đến.
Ánh chớp sáng lòe, một ngọn lửa phụt ra.
Những đám mây tràn ra, rơi xuống sự chết chóc!
Rồi ánh sáng rực rỡ biến mất; ngọn lửa tắt theo.
Và những thứ rơi xuống biến thành tro bụi.

Không cần phải quá giàu trí tưởng tượng, chúng ta cũng có thể nhận ra những câu thơ này đang kể về việc chứng kiến một vụ phóng tàu tên lửa. Đầu tiên là âm thanh trầm dữ dội khi động cơ tên lửa khởi động (“bầu trời rung chuyển”), kèm theo đó là chấn động của mặt đất (“mặt đất gầm lên”). Những đám mây khói và bụi bao trùm khu vực phóng (“ánh mặt trời tắt lịm, bóng đêm kéo đến”). Sau đó là ánh sáng phát ra của động cơ đã được khởi động (“ánh chớp sáng lòe”); khi tàu tên lửa bắt đầu phóng lên trời, “một ngọn lửa phụt ra”. Đám mây bụi và mảnh vụn “tràn” ra tứ phía; sau đó nó bắt đầu rơi xuống, “rơi xuống sự chết chóc!” Rồi tàu tên lửa đã bay cao lên trên bầu trời (“ánh sáng rực rỡ biến mất; ngọn lửa tắt theo”). Chiếc tàu tên lửa đã bay khỏi tầm mắt; và những mảnh vụn “rơi xuống biến thành tro bụi”.

Tuy cảm thấy sợ hãi trước những gì được chứng kiến nhưng nhà vua lại càng quyết tâm đạt được mục đích của mình hơn bao giờ hết. Một lần nữa Gilgamesh cầu xin thần Shamash che chở và ủng hộ mình. Vượt qua những “lính canh quái vật”, ông đến được ngọn núi Mashu, nơi có thể nhìn thấy Shamash “bay lên vòm trời”.

Giờ thì nhà vua đã đến gần với mục tiêu đầu tiên – “nơi những chiếc shem được phóng lên”. Nhưng lối vào khu vực này ăn sâu vào núi và được những tên lính canh dữ dằn bảo vệ:

Vẽ dữ dằn của họ thật ghê gớm, cây thương của họ quả là chết người.
Ánh đèn chiếu lung linh của họ quét qua những ngọn núi.
Họ canh gác cho Shamash,
Khi ngài thăng thiên và giáng trần.

Một con dấu (Hình 76) có hình Gilgamesh (thứ hai từ bên trái) và người đồng hành Enkidu (ngoài cùng bên phải) có thể đang mô tả cảnh tượng một vị thần đề đạt với một trong những người lính canh trông giống như robot, những người có thể quét sạch khu vực này bằng ánh đèn chiếu và những tia sáng chết người. Cảnh tượng này khiến ta nhớ đến một đoạn trong cuốn Sáng Thế Ký nói rằng Đức Chúa đặt “lưỡi gươm quay tròn” tại lối vào Vườn Địa Đàng để ngăn chặn Con người đến đó.
images
Hình 76

Khi Gilgamesh giải thích thân thế thần thánh một phần và mục đích chuyến đi của mình (“ta muốn hỏi Utnapishtim về cái chết và sự sống”) và thực tế, ông lên đường với sự chấp thuận của thần Utu/Shamash, lính gác cho phép ông đi qua.

Tiến bước “dọc theo con đường của Shamash”, Gilgamesh chỉ thấy quanh mình toàn là bóng tối; ông hét lên trong sợ hãi “không nhìn thấy gì trước mặt hay sau lưng”. Qua nhiều beru (đơn vị thời gian, khoảng cách, hoặc hình cung của Thiên đường), bóng tối vẫn tràn ngập quanh ông. Cuối cùng, “mọi thứ trở nên sáng sủa khi ông qua được 12 beru”.

Bản ghi chép bị hủy hoại và mòn mờ này tiếp tục kể rằng Gilgamesh tới được một khu vườn tráng lệ nơi cây quả được chạm khắc trên đá bán quý. Đó chính là nơi Utnapishtim cư ngụ. Khi đề đạt thắc mắc của mình với ông tổ, Gilgamesh nhận được câu trả lời đáng thất vọng: Utnapishtim nói rằng Con người không thể cưỡng lại số phận trần tục của mình. Tuy nhiên, ông bày cho Gilgamesh cách trì hoãn cái chết và chỉ cho nhà vua nơi có Cây Tuổi trẻ − hay còn được gọi là “Cây Cải lão Hoàn đồng”. Gilgamesh không giấu được vẻ hân hoan khi có được nó. Nhưng như số phận đã định, ông lại làm mất nó một cách ngớ ngẩn trên đường trở về và trở lại Uruk với 2 bàn tay trắng.

Gạt qua một bên những giá trị văn học và triết học của câu chuyện sử thi này, chúng ta chỉ quan tâm đến những khía cạnh “không gian” trong câu chuyện về Gilgamesh là chính. Chiếc shem mà Gilgamesh cần có để lên được Cung điện các vị Thần ắt hẳn là một chiếc tàu tên lửa mà ông đã chứng kiến một con tàu cùng loại được phóng lên khi đến gần “bãi đáp”. Có vẻ như những tàu tên lửa đó được bố trí bên trong một ngọn núi và khu vực này là khu vực cấm được canh gác nghiêm ngặt.

Cho đến nay chúng ta vẫn chưa tìm được hình ảnh nào mô tả những gì mà Gilgamesh nhìn thấy. Nhưng một bức họa được tìm thấy trong ngôi mộ của một quan cai trị vùng đất xa xôi của Ai Cập mô tả một đầu tên lửa lộ trên mặt đất ở nơi có nhiều cây cọ mọc. Thân của quả tên lửa rõ ràng được đặt ngầm dưới đất, trong một hầm chứa do Con người xây với những ống đốt hình trụ và được trang trí bằng da báo. (Hình 77)
images
Hình 77

Các họa sỹ cổ đại cũng vẽ mặt cắt ngang của chiếc hầm chứa ngầm dưới mặt đất giống như cách thức của các nhà thiết kế đương đại. Ta có thể thấy rằng chiếc tên lửa này gồm nhiều ngăn. Ở ngăn dưới có 2 người được bao quanh bằng những chiếc ống cong. Phía trên họ là 3 tấm bảng hình tròn. So sánh kích thước của phần đầu chiếc tên lửa – chiếc ben-ben – với kích thước của 2 người bên trong tên lửa và với những người phía trên mặt đất thì phần đầu chiếc tên lửa này – tương đương với chiếc mu “Khoang Trời” của người Sumer – có thể dễ dàng chứa được một hoặc 2 người điều khiển hay hành khách.

TIL.MUN là tên của vùng đất mà Gilgamesh tìm đến. Cái tên này có nghĩa đen là “vùng đất của tên lửa”. Đó là vùng đất nơi những chiếc shem được phóng lên, vùng đất đặt dưới sự cai quản của thần Utu/Shamash, vùng đất nơi người ta có thể nhìn thấy vị thần này “bay lên vòm trời”.

Tuy thiên thể đại diện cho thành viên trong Nhóm 12 vị Thần Vĩ đại này là Mặt trời nhưng chúng tôi cho rằng tên của ngài không có nghĩa là “Mặt trời” mà đó là một tên gọi thể hiện chức năng và trách nhiệm của thần. Cái tên Utu của thần trong tiếng Sumer có nghĩa là “Đấng đi vào rực sáng”. Trong tiếng Akkad, ý nghĩa cái tên của vị thần này – Shem-Esh – còn rõ ràng hơn: Esh có nghĩa là “lửa” và giờ thì ta đã biết nghĩa gốc của từ shem là gì.

Utu/Shamash chính là “Đấng của những tàu tên lửa phụt cháy”. Chúng tôi cho rằng vị thần này chính là chỉ huy trưởng sân bay vũ trụ của các vị thần.

***

Vai trò chỉ huy của Utu/Shamash đối với các chuyến hành trình tới Thiên Cung cùng với những chức năng của các thuộc cấp của ngài trong đường vận chuyển này còn được thể hiện chi tiết hơn trong một câu chuyện khác của người Sumer về chuyến lên trời của một người trần.

Danh sách các vị vua Sumer cho ta biết rằng vị vua thứ 13 của Kish là Etana, “Đấng bay lên trời”. Câu khẳng định ngắn gọn này không cần phải giải thích tỉ mỉ thêm, bởi câu chuyện về một vị vua trần thế bay lên Thiên đường cao nhất đã quá nổi tiếng khắp vùng Cận Đông cổ đại và trở thành chủ đề của rất nhiều bức họa khắc trên dấu.

Chúng ta biết rằng Etana được các vị thần giao phó mang lại cho Con người sự an toàn và thịnh vượng mà Vương vị – một nền văn minh có tổ chức – lấy đó làm tiêu chí. Nhưng dường như Etana không thể có con trai kế vị vương triều. Phương thuốc được biết đến duy nhất là loài cây Sinh sôi mà Etana chỉ có thể lấy được bằng cách mang nó về từ Thiên đường.

Giống như Gilgamesh sau này, Etana cũng đã cầu xin sự chấp thuận và hậu thuẫn của thần Shamash. Đọc tiếp thiên sử thi này, ta mới thấy rõ Etana cầu xin thần Shamash một chiếc shem!

Hỡi Chúa tể, cầu xin người ban lệnh!
Trao cho ta Cây Sinh sôi!
Chỉ cho ta nơi có Cây Sinh sôi!
Loại trừ những bất trắc!
Cho ta một chiếc shem!

Hài lòng với những lời cầu khấn tâng bốc và thỏa thuê với những con cừu hiến tế, Shamash đồng ý chấp nhận yêu cầu xin một chiếc shem của Etana. Nhưng thay vì đề cập tới một chiếc shem, Shamash lại nói với Etana rằng một con “đại bàng” sẽ đưa Người tới Thiên đường mong ước.

Đưa Etana tới chiếc hầm chứa con Đại bàng, Shamash thông báo cho con Đại bàng về thời gian của nhiệm vụ đã định. Trao đổi những thông điệp mã hóa với “Chúa tể Shamash”, con Đại bàng nhận được lệnh: “Ta sẽ đưa một người tới chỗ ngươi; anh ta sẽ nắm lấy tay ngươi… đưa anh ta tới đây… làm bất cứ điều gì anh ta nói… làm như ta nói.”

Đến ngọn núi mà Shamash chỉ cho mình, “Etana nhìn thấy chiếc hầm” và bên trong “có con Đại bàng”. “Theo lệnh của Đấng Shamash can trường”, con Đại bàng bắt đầu giao tiếp với Etana. Etana một lần nữa trình bày mục đích và đích đến của mình; ngay sau đó Đại bàng bắt đầu hướng dẫn Etana quy trình để “nâng Đại bàng lên khỏi hầm chứa”. 2 lần thử đầu tiên thất bại, nhưng đến lần thứ ba Đại bàng được nâng lên hoàn toàn. Lúc rạng đông, Đại bàng thông báo với Etana: “Bạn của tôi… tôi sẽ đưa bạn tới Cung điện của Anu!” Sau khi hướng dẫn Etana cách ngồi vững, Đại bàng cất cánh – và họ bay lên cao với tốc độ nhanh.

Giống như các nhà du hành vũ trụ đương đại quan sát Trái đất nhỏ dần khi con tàu vũ trụ bay lên, người kể chuyện của thời xưa cũng mô tả Mặt đất ngày càng nhỏ dần như thế nào trong mắt Etana:

Khi đã bay cao được một beru,
Đại bàng nói với Etana:
“Nhìn xem, bạn của tôi, xem cảnh tượng mặt đất ra sao!
Nhìn vào biển cả bên sườn ngọn Mã Sơn:
Mặt đất giờ đây nhìn chỉ như một ngọn đồi,
Biển cả trông chỉ như một cái bồn.”

Đại bàng càng bay cao, Mặt đất bên dưới nhìn càng nhỏ bé. Khi đã bay tới beru thứ hai, Đại bàng nói:

“Bạn của tôi,     
Hãy nhìn xem cảnh tượng mặt đất ra sao!
Mặt đất giờ như một luống cày…
Biển cả trông chỉ như một giỏ bánh.”…
Khi nhà vua bay tới beru thứ ba,
Đại bàng nói với Etana rằng:
“Nhìn xem, bạn của tôi, xem cảnh tượng mặt đất ra sao!
Mặt đất giờ như cái rãnh của người làm vườn!”
Và rồi khi họ tiếp tục bay lên, Mặt đất đột nhiên biến mất khỏi tầm mắt.
Khi ta nhìn quanh, mặt đất đã biến mất,
và biển rộng trải dài ngút tầm mắt mà ta không thấy đâu bờ bến.

Theo một dị bản của câu chuyện này, Đại bàng và Etana đã tới được Cung điện của Anu. Nhưng một dị bản khác lại kể rằng Etana trở nên sợ hãi khi không còn nhìn thấy Mặt đất và ra lệnh cho Đại bàng đảo ngược hành trình và “lao xuống” Mặt đất.

Một lần nữa, ta lại tìm thấy câu chuyện tương tự kể lại cảnh tượng Mặt đất nhìn từ khoảng cách rất xa phía trên cao. Khi ca ngợi Đức Giê-hô-va, nhà tiên tri Isaiah nói về ngài rằng: “Ngài là Đấng ngự trên quỹ đạo của Mặt đất và những cư dân bên dưới trông như những con côn trùng.”

Câu chuyện về Etana cho ta biết rằng trong quá trình tìm một chiếc shem, Etana phải giao tiếp với một con Đại bàng bên trong hầm chứa. Một hình khắc trên dấu mô tả một cấu trúc cao có cánh (một tháp phóng?) phía trên có một con đại bàng cất cánh. (Hình 78)

Vậy con Đại bàng đã đưa Etana tới Thiên đường xa xôi là ai hay là cái gì?

Chúng ta không thể không liên tưởng câu chuyện cổ này với thông điệp được Neil Armstrong, chỉ huy tàu du hành Apollo 11 truyền về Trái đất vào tháng Bảy năm 1969: “Houston! Đây là Căn cứ Yên bình (Tranquility Base). Đại bàng đã hạ cánh!”

Anh đang báo cáo về chuyến đổ bộ đầu tiên của Con người lên Mặt trăng. “Căn cứ Yên bình” là địa điểm hạ cánh; Đại bàng là tên của mô-đun mặt trăng tách ra từ tàu mẹ và đưa hai nhà du hành bên trong xuống Mặt trăng (và sau đó quay trở về tàu mẹ). Khi mô-đun mặt trăng vừa tách ra để bắt đầu tự bay trong quỹ đạo Mặt trăng, các nhà du hành báo cáo với Trung tâm Điều khiển ở Houston: “Đại bàng đã tung cánh.”

Nhưng “Đại bàng” cũng là biểu tượng của các nhà du hành điều khiển con tàu vũ trụ. Trong sứ mệnh Apollo 11, “Đại bàng” cũng là biểu tượng của của chính các nhà du hành, được đeo như một huy hiệu trên quần áo của họ. Giống như trong câu chuyện về Etana, họ cũng là những chú “Đại bàng” có thể bay, nói chuyện và giao tiếp. (Hình 79)

Làm thế nào mà nhà thơ cổ đại mô tả được những phi công trên con tàu của các vị thần? Phải chăng với sự tình cờ nào đó họ được miêu tả như những chú đại bàng?

Đây chính xác là điều mà chúng tôi đã phát hiện ra. Một con dấu của người Assyria có niên đại vào khoảng năm 1500 TCN thể hiện hai “mình người đầu đại bàng” đang đứng chào một chiếc shem! (Hình 80)

Rất nhiều những bức họa về “Đại bàng” mà các chuyên gia gọi là “điểu nhân” như vậy đã được tìm thấy. Phần lớn các bức họa thể hiện những điểu nhân này bên cạnh Cây Trường sinh, như thể để nhấn mạnh rằng họ, với những chiếc shem của mình, tạo ra mối liên kết giữa với Thiên Cung nơi có Bánh Trường sinh và Nước Trường sinh. Trong thực tế, hình ảnh thường thấy của những chú Đại bàng này là một tay cầm Quả Trường sinh, tay kia cầm Nước Trường sinh, hoàn toàn phù hợp với những câu chuyện về Adapa, Etana và Gilgamesh. (Hình 81)

Những hình ảnh khắc họa Đại bàng này cho thấy rằng họ không phải là những quái vật mình người đầu chim mà là những sinh vật hình người mang trang phục hay đồng phục khiến cho họ có vẻ ngoài như chim đại bàng.

Câu chuyện của người Hittite về sự biến mất của thần Telepinu kể rằng “các vị thần vĩ đại và các vị thần cấp thấp hơn bắt đầu tìm kiếm thần Telepinu” và “Shamash đã cử một Đại bàng nhanh nhẹn” đi tìm.

Việc cuốn Sách Xuất hành kể Đức Chúa đã nhắc nhở con dân của Israel rằng “ta đã mang các ngươi trên đôi cánh của Đại bàng và mang các người đến với ta” dường như đã chứng tỏ rằng con đường đến với Thiên Cung là trên những đôi cánh của Đại bàng – giống hệt như câu chuyện về Etana. Thực tế, có nhiều đoạn Kinh thánh mô tả Đức Chúa là một người có cánh. Boaz chào mừng Ruth gia nhập vào cộng đồng người Judea đồng nghĩa với việc “bước vào đôi cánh chở che” của Đức Giê-hô-va. Những người soạn thánh thi tìm kiếm sự an toàn “dưới bóng đôi cánh của ngài” và mô tả việc Đức Chúa từ Thiên đường xuống Mặt đất. “Ngài cưỡi trên một Cherub và bay đi; ngài vút lên trên đôi cánh rộng.” Khi phân tích những điểm tương đồng giữa El trong Kinh thánh (được sử dụng như danh hiệu hay thuật ngữ chung cho Đức Chúa) và El của người Canaanite, S. Langdon (Semitic Mythology – Thần thoại Semite) chỉ ra rằng trong các ghi chép và trên các đồng tiền, cả 2 vị đều được khắc họa là những vị thần có cánh.
images

Hình 78
images
Hình 79
images
Hình 80
images
Hình 82

Các ghi chép của người Mesopotamia luôn có sự hiện diện của thần Utu/Shamash như một vị thần phụ trách bãi đáp của các shem và Đại bàng. Và cũng giống như các thuộc cấp, có lúc vị thần này được thể hiện đang mặc trên mình đầy đủ các dấu hiệu của trang phục Đại bàng. (Hình 82)

Với quyền hạn này, ngài có thể trao cho các vị vua đặc quyền được “bay trên đôi cánh của những con chim” và “di chuyển từ thiên đường thấp tới thiên đường cao hơn”. Và khi ngài được phóng lên trong một chiếc tên lửa đẩy, ngài chính là “người đi qua những quãng đường xa lạ trong vô số giờ”. Hay “lưới của ngài là Mặt đất, còn bẫy của ngài là bầu trời xa.”

***

Thuật ngữ của người Sumer để chỉ những đồ vật liên quan đến việc lên trời không chỉ gói gọn trong bộ me, phục trang của các vị thần hay các mu là những “cỗ xe” hình nón của họ.

Những ghi chép của người Sumer mô tả về Sippar kể rằng xứ này có một khu trung tâm được che chắn và bảo vệ bằng những bức tường cao. Bên trong những bức tường này là đền thờ Thần Utu, “ngôi nhà trông giống như Thiên Cung”. Ở sân bên trong ngôi đền này và cũng được bảo vệ bằng những bức tường cao là “APIN hùng vĩ vươn cao” (“vật thể cày qua” – theo các dịch giả).

Bức họa được tìm thấy tại ngôi đền thờ thần Anu tại Uruk cũng thể hiện vật thể như vậy. Nhiều thập kỷ trước có lẽ chúng ta khó đoán được vật thể đó là gì; nhưng giờ chúng ta có thể khẳng định rằng đó là một tên lửa vũ trụ nhiều tầng, phía trên có một chiếc mu – hay khoang lái hình chóp. (Hình 83)

Ta có thể thấy bằng chứng về việc các vị thần Sumer không chỉ sở hữu những “khoang bay” chao lượn trên bầu trời Mặt đất mà còn có những tàu vũ trụ tên lửa đa tầng qua việc giải thích những ghi chép mô tả các linh vật trong đền thờ Utu tại Sippar. Người ta kể rằng các nhân chứng ở tòa án tối cao Sumer được yêu cầu tuyên thệ tại sân trong của đền thờ, đứng cạnh cánh cổng vào, họ có thể nhìn thấy và đối diện với 3 “linh vật”. Những linh vật này được gọi là “quả cầu vàng” (khoang lái của phi hành đoàn?), GIR và alikmahrati – thuật ngữ có nghĩa là “máy làm tàu chuyển động”, hay theo cách gọi của chúng ta ngày nay là mô-tơ, động cơ.

Điều đáng chú ý ở đây là nó khiến ta liên tưởng đến một con tàu tên lửa có 3 phần, phần khoang lái hay mô-đun điều khiển ở phía trên cùng, động cơ ở phía dưới cùng và phần gir ở giữa. Từ gir này là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực liên quan đến các chuyến bay vũ trụ. Những người lính canh mà Gilgamesh gặp tại lối vào bãi đáp của Shamash được gọi là người gir. Trong ngôi đền thờ Ninurta, khu nội điện thiêng liêng được bảo vệ cẩn mật nhất được gọi là GIR.SU (“nơi gir bay lên”).

Theo nhiều người biết thì gir là thuật ngữ được sử dụng để mô tả một vật thể có cạnh sắc. Khi xem xét kỹ càng ký hiệu hình tượng của từ gir chúng ta sẽ hiểu hơn về bản chất “thuộc về thần linh” của nó, bởi thứ chúng ta nhìn thấy là một vật thể dài hình mũi tên được chia làm nhiều bộ phận hay tổ hợp khác nhau:

Việc chiếc mu có thể tự bay lượn trên bầu trời Mặt đất, hay cất cánh khi được gắn cùng với một gir, hay nó là mô-đun điều khiển nằm phía trên một apin đa tầng là minh chứng cho kỹ năng cơ khí điêu luyện của các vị thần Thiên đường và Mặt đất của Sumer.

Qua xem xét chữ tượng hình và chữ viết ghi ý của người Sumer ta có thể khẳng định rằng người vẽ ra những ký hiệu này dù là ai đi chăng nữa thì hẳn người đó cũng rất quen thuộc với hình dáng và mục đích của những quả tên lửa phụt lửa ở đuôi, những phương tiện giống như tên lửa và những “khoang lái” bay được.

Cuối cùng, hãy nhìn vào ký hiệu tượng hình của chữ “các vị thần” trong tiếng Sumer. Thuật ngữ này là một từ gồm hai âm tiết: DIN.GIR. Chúng ta đã biết từ GIR biểu tượng cho cái gì: một tên lửa hai tầng có cánh. Âm tiết đầu tiên DIN có nghĩa là “chính nghĩa”, “thuần khiết”, “sáng láng”. Khi kết hợp chúng lại với nhau, từ DIN.GIR chỉ “các vị thần” hay “thần linh” mang nghĩa “Đấng Chính nghĩa của những vật thể phát sáng có mũi nhọn” hay rõ ràng hơn là “Đấng Thuần khiết của những tên lửa phụt sáng”.

Ký hiệu tượng hình của từ din là:

khiến ta dễ dàng liên tưởng tới một động cơ phản lực mạnh mẽ đang phụt lửa ở đuôi và phần đầu để mở một cách khó hiểu. Nhưng sự khó hiểu này lại biến thành thú vị khi ta “đánh vần” từ dingir bằng cách ghép 2 ký hiệu tượng hình lại với nhau. Phần đuôi của chiếc gir trông giống như cái vây này khớp khít với chỗ mở ra ở đầu chiếc din! (Hình 84, 85)

Kết quả thu được thật đáng kinh ngạc: một tàu vũ trụ tên lửa đẩy gắn khớp cùng một tàu đổ bộ hệt như mô-đun mặt trăng gắn trên tàu mẹ Apollo 11! Thực tế nó là một phương tiện có 3 tầng, tầng này gắn chặt vào tầng kia: phần động cơ đẩy chứa động cơ, phần giữa chứa đồ dự trữ và thiết bị, phần “khoang lái” hình nón chứa những người được gọi là dingir – các vị thần thời cổ đại, các nhà du hành vũ trụ cách đây hàng thiên niên kỷ.

Vậy liệu ta có thể cho rằng người cổ đại khi gọi những vị thần của mình là “các vị thần của Thiên đường và Mặt đất”, họ muốn biểu thị rằng các vị thần đó là những người ở nơi khác đến với Mặt đất từ Thiên đường?

Nhờ bằng chứng về các vị thần cổ đại và phương tiện của họ này ta có cớ để tin rằng những vị thần đó cũng từng là những sinh vật sống bằng da bằng thịt, những con người từ trên trời xuống đất theo đúng nghĩa đen.

Ngay cả những con người cổ đại đã soạn ra Kinh Cựu ước – những người dâng hiến Kinh thánh cho một vị Thần duy nhất – cũng thấy cần thiết phải thừa nhận rằng những sinh vật đó đã từng hiện diện trên Mặt đất ở thời kỳ thượng cổ.

Phần đầu Chương 6 cuốn Sáng Thế Ký là một đoạn văn khó hiểu và là nỗi kinh hoàng của các dịch giả và các giáo sư thần học. Nó là sự đan xen giữa việc khái quát lại quá trình phát triển đông đúc của Con người qua các thế hệ sau Adam và câu chuyện về sự giải mê của các vị thần với Con người diễn ra trước trận Đại Hồng thủy. Nó khẳng định chắc như đinh đóng cột rằng vào thời kỳ đó:

các con trai của Thiên Chúa
nhìn thấy con gái loài người xinh đẹp;
và họ lấy làm vợ
những cô họ ưng ý.

Những ám chỉ trong các câu thơ này, cùng sự tương đồng với các câu chuyện của người Sumer về các vị thần và con cháu của họ, cùng những đứa con á thần, kết quả của sự kết hợp giữa các vị thần và con người càng tăng lên khi ta đọc tiếp trong Kinh thánh:

Có người Nefilim ở trên Mặt đất,
thời bấy giờ và cả sau đó nữa,
khi con trai của Thiên Chúa
ăn ở với các con gái của Adam,
và các cô này sinh cho họ những người con.
Họ là những Đấng Bất tử hùng mạnh
Những Con người của shem.

Đây không phải là bản dịch truyền thống. Trong một thời gian dài, câu “Có người Nefilim ở trên Mặt đất” đã được dịch thành “có những người khổng lồ trên mặt đất”; nhưng gần đây một số dịch giả đã nhận ra sai sót và “chữa cháy” bằng cách đơn giản là để nguyên thuật ngữ Nefilim trong tiếng Hebrew trong bản dịch. Câu “những con người của shem” đã được hiểu theo nghĩa “những con người có tên” nên được dịch là “những con người có tên tuổi”. Nhưng như chúng tôi đã nói, thuật ngữ shem phải được hiểu theo nghĩa gốc của nó, đó là tên lửa, tàu tên lửa.

Vậy thuật ngữ Nefilim có nghĩa là gì? Có nguồn gốc là từ NFL (“được đưa xuống”) trong tiếng Semite, nghĩa của nó chính xác như những gì nó thể hiện: Những người được đưa xuống Mặt đất!

Các nhà thần học và học giả Kinh thánh đương đại đều có xu hướng né tránh đoạn Kinh thánh rắc rối này bằng cách giải thích theo kiểu ẩn dụ hoặc đơn giản là phớt lờ chúng luôn. Nhưng các ghi chép của người Do Thái vào thời kỳ Đền thờ Thứ hai đã ghi nhận âm hưởng của những truyền thuyết cổ về “những thiên thần giáng trần” trong các câu thơ trên. Thậm chí một số công trình nghiên cứu trước đây còn đề cập đến tên của các thần linh “xuống từ Thiên đường và ở trên Mặt đất thời đó” là: Sham-Hazzai (“người canh giữ shem), Uzza (“hùng mạnh”) và Uzi-El (“quyền năng của Thần”).

Malbim, người thuyết giảng Kinh thánh Do Thái nổi tiếng vào thế kỷ XIX đã ghi nhận những nguồn gốc xa xưa này và giải thích rằng “thời cổ đại đấng trị vì của các nước là con trai của các vị thần đã xuống Mặt đất từ trên Thiên đường để cai trị Mặt đất, lấy những người con gái loài người làm vợ và con cái của họ là những đấng anh hùng vĩ đại, những hoàng tử và quốc vương”. Malbim cho rằng những câu chuyện này là về các vị thần tà đạo, “con trai của các vị thần bị rơi từ trên Thiên đường xuống Mặt đất từ thời thượng cổ… đó là lý do tại sao họ tự gọi mình là ‘Nefilim’ có nghĩa là Những Người Rơi Xuống”.

Dù ý nghĩa thần học của những câu chuyện này có là gì đi chăng nữa thì nghĩa đen nguyên thủy của những câu thơ trên vẫn không thể nào thay đổi: Con trai của các vị thần xuống Mặt đất từ trên Thiên đường chính là người Nefilim.

Và người Nefilim chính là Người của Shem – Người của Tàu Tên lửa. Từ giờ trở đi, chúng tôi sẽ gọi họ bằng tên trong Kinh thánh.


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 13.04.2017, 10:01
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
CHƯƠNG 6

HÀNH TINH THỨ MƯỜI HAI

    
Ý tưởng về việc những sinh vật thông minh đã đến thăm Trái đất từ một nơi nào đó khiến ta đặt câu hỏi về sự tồn tại của một thiên thể khác mà trên đó những sinh vật thông minh này đã tạo dựng nên một nền văn minh tiến bộ hơn nền văn minh của chúng ta.

Trong quá khứ, giả định về khả năng đã có cuộc viếng thăm của những sinh vật thông minh bên ngoài xuống Trái đất tập trung coi các hành tinh như sao Hỏa hay sao Kim là nơi xuất phát của họ. Tuy nhiên, hiện nay khi chúng ta gần như có thể chắc chắn rằng 2 hành tinh gần Trái đất này không hề có sinh vật thông minh cũng không có nền văn minh tiến bộ nào, thì những người tin vào sự tồn tại những chuyến viếng thăm như vậy tới Trái đất lại cho rằng các thiên hà khác cùng các vì sao xa xôi là điểm xuất phát của những nhà du hành vũ trụ ngoài hành tinh đó.

Ưu điểm của những ý kiến này là tuy chúng không thể chứng minh nhưng cũng không ai có thể bác bỏ được chúng. Nhược điểm là những “điểm xuất phát” này lại cực kỳ cách xa Trái đất, phải mất nhiều năm du hành với tốc độ ánh sáng mới tới được. Tác giả của những ý kiến này lại đưa ra giả thiết về những chuyến đi một chiều tới Trái đất: một nhóm các nhà du hành vũ trụ thực hiện nhiệm vụ một đi không trở lại, hoặc có lẽ là một con tàu vũ trụ bị lạc đường và mất kiểm soát rồi lao xuống Trái đất.

Đây rõ ràng không phải là quan điểm của người Sumer về Thiên Cung của các vị Thần.

Người Sumer thừa nhận sự tồn tại của một “Thiên Cung”, một “chốn thuần khiết”, một “cung điện nguyên sinh” như vậy. Trong khi Enlil, Enki và Ninhursag xuống Mặt đất và cư ngụ ở đó thì người cha Anu của họ vẫn ở lại cai trị Thiên Cung. Không chỉ thỉnh thoảng được nhắc đến trong nhiều ghi chép, 21 cặp thần linh của vương triều trước Anu trên ngai vàng của “chốn thuần khiết” còn thực sự được liệt kê trong những “danh sách thần linh” chi tiết.

Còn Anu ngự trên một cung điện huy hoàng và rộng lớn. Theo lời Gilgamesh (cũng như xác nhận trong Sách Tiên tri Ezekiel) thì đó là một cung điện với một khu vườn nhân tạo được chạm khắc toàn bộ bằng đá bán quý. Ở đó Anu ngự trị cùng với người vợ chính thức là Antu và 6 phi tần, 80 người con (trong đó có 14 người con với Antu), 1 Thừa Tướng, 3 Chỉ huy trưởng phụ trách các Mu (tàu tên lửa), 2 Chỉ huy trưởng về Vũ khí, 2 Tổ Sư về Kiến thức, 1 Thượng thư Bộ hộ, 2 Chánh án, 2 “người có dấu ấn mạnh mẽ”, 2 người phụ trách việc ghi chép cùng với 5 trợ lý ghi chép.

Các ghi chép của người Mesopotamia thường nhắc đến vẻ tráng lệ của Cung điện Anu cùng các vị thần và vũ khí canh gác lối vào. Câu chuyện về Adapa kể rằng thần Enki sau khi cấp cho Adapa một chiếc shem,

Chỉ đường cho ông tới Thiên đường,
và ông bay lên Thiên đường.
Khi ông tới được Thiên đường,
ông đến Cánh cổng của Anu.
Tammuz và Gizzida đang đứng gác
bên Cánh cổng của An.

Được bảo vệ bằng 2 loại vũ khí SHAR.UR (“thợ săn hoàng gia”) và SHAR.GAZ (“sát thủ hoàng gia”), Cung điện của Anu là nơi Hội đồng các vị Thần tụ họp. Vào những dịp tụ họp như vậy, một đạo luật nghiêm ngặt quy định thứ tự đi vào và chỗ ngồi được đưa ra:

Enlil bước vào Cung điện của Anu,
ngồi xuống chỗ của chiếc mũ thiêng tiara,
phía bên phải của Anu.
Ea bước vào cung điện của Anu,
ngồi xuống chỗ của chiếc mũ thiêng tiara,
phía bên trái của Anu.

Các vị thần của Thiên đường và Mặt đất ở vùng Cận Đông cổ đại không những có nguồn gốc từ Thiên đường mà còn có thể trở về Thiên Cung. Anu thỉnh thoảng có những chuyến thăm chính thức xuống Mặt đất; Ishtar trở về với Anu ít nhất hai lần. Trung tâm thờ cúng của Enlil tại Nippur được xây dựng như một “sợi dây” “kết nối trời-đất”. Shamash là vị thần phụ trách Đại bàng và bãi phóng tàu tên lửa. Gilgamesh bay lên tới Cung điện Bất tử và quay trở về Uruk; Adapa cũng thực hiện chuyến hành trình đó và trở về kể cho mọi người nghe; vua Tyre trong Kinh thánh cũng vậy.

Rất nhiều ghi chép của người Mesopotamia nhắc tới từ Apkallu, thuật ngữ tiếng Akkad có nguồn gốc từ AB.GAL trong tiếng Sumer có nghĩa là “Đấng Vĩ đại dẫn đầu” hay “người thầy chỉ lối”. Nghiên cứu do Gustav Guterbok (Die Historische Tradition und Ihre Literarische Gestaltung bei Babylonier und Hethiten - Truyền thống lịch sử văn học và thiết kế thời Babylon và Hittite) thực hiện đã xác định rằng họ là những “điểu nhân” được khắc họa như “Đại bàng” mà chúng tôi đã đề cập ở trên. Những ghi chép nói về các chiến công của họ kể rằng một người trong số đó “đã đưa Inanna từ Thiên đường xuống đền E-Anna”. Điều này và nhiều chi tiết khác chứng tỏ rằng các Apkallu này chính là những phi công lái tàu vũ trụ của người Nefilim.

Hành trình hai chiều không chỉ tạo điều kiện mà trong thực tế như chúng tôi được biết, đã thúc đẩy việc xem xét đưa ra quyết định thiết lập Cánh cổng các vị Thần (Babili) ở Sumer, vị thần đứng đầu thần giới đã giải thích:

Khi đặt chân đến Cội nguồn Nguyên thủy
mà các ngươi bay lên để hội họp,
Sẽ có chỗ nghỉ ngơi qua đêm
đón tiếp tất cả các ngươi.
Khi từ Thiên đường
các ngươi xuống để hội họp,
Sẽ có chỗ nghỉ ngơi qua đêm
đón tiếp tất cả các ngươi.

Với ý niệm rằng hành trình hai chiều giữa Mặt đất và Thiên Cung vừa được dự tính vừa được thực hiện, người dân Sumer đã không đặt các vị thần của mình ở những thiên hà xa xôi. Di sản mà họ để lại cho ta biết rằng Cung điện của các vị thần nằm chính trong hệ Mặt trời của chúng ta.

Chúng ta đã nhìn thấy Shamash trong bộ đồng phục Chỉ huy trưởng các “Đại bàng”. Trên mỗi cổ tay của vị thần này có đeo một đồ vật trông giống như chiếc đồng hồ được cố định bằng đai kim loại. Những hình vẽ khác về các Đại bàng cho thấy tất cả những nhân vật quan trọng đều đeo đồ vật đó. Chúng ta không biết có phải chúng chỉ là những vật trang trí đơn thuần hay có một mục đích hữu dụng nào đó. Nhưng tất cả các chuyên gia đều nhất trí rằng những đồ vật này đều có hình hoa hồng, đó là một cụm “cánh hoa” hình tròn hướng tâm. (Hình 86)

Hình hoa hồng là biểu tượng trang trí đền thờ phổ biến nhất ở các vùng đất cổ đại này và thịnh hành ở Mesopotamia, Tây Á, Anatolia, Cyprus, đảo Crete và Hy Lạp. Quan điểm rằng hình hoa hồng, biểu tượng của đền thờ là sự phát triển hay biểu tượng hóa của một hiện tượng thiên văn – đó là mặt trời được bao quanh bởi các vệ tinh của nó – đã được chấp nhận rộng rãi. Việc các nhà du hành vũ trụ cổ đại đeo trên tay biểu tượng này càng củng cố vững chắc quan điểm này hơn.

Một bức họa của người Assyria về Cánh cổng của Anu trên Thiên Cung (Hình 87) cho thấy người cổ đại cũng biết đến hệ thiên thể như Mặt trời và các hành tinh của nó. Cánh cổng được hai Đại bàng canh gác – điều này thể hiện rằng để tới được Thiên Cung thì cần phải có sự phục vụ của họ. Quả cầu có cánh – biểu tượng thần linh tối cao – đánh dấu ở lối vào. Nó được bảo vệ bởi 7 biểu tượng thiên văn và hình trăng lưỡi liềm, (mà chúng tôi tin là) biểu thị cho Anu được bảo vệ bởi Enlil và Enki.

Những thiên thể mà các biểu tượng này đại diện nằm ở đâu? Thiên Cung nằm ở đâu? Người họa sỹ cổ đại đưa ra câu trả lời bằng một hình vẽ khác thể hiện một vị thần lớn đang tỏa những tia sáng tới 11 thiên thể nhỏ hơn bao quanh. Đó là biểu tượng cho Mặt trời cùng với 11 hành tinh trên quỹ đạo.

Ta có thể chứng minh đây không phải là một biểu tượng cá biệt vì có nhiều hình vẽ khác trên các con dấu lăn, giống như con dấu này tại Bảo tàng Cận Đông cổ đại ở Berlin. (Hình 88)
images      
Hình 87

Khi phóng đại hình vị thần hay thiên thể trung tâm trên con dấu ở bảo tàng Berlin này (Hình 89) ta có thể thấy rằng nó khắc họa một ngôi sao lớn tỏa sáng 11 thiên thể hay hành tinh bao quanh. Những thiên thể này lại dựa trên một chuỗi 24 quả cầu nhỏ hơn. Liệu đây có đơn thuần là sự trùng hợp khi số lượng tất cả các “mặt trăng”, hay còn gọi là vệ tinh của các hành tinh trong hệ Mặt trời của chúng ta cũng chính xác là 24?

Dĩ nhiên đến đây sẽ có người cho rằng những bức họa vẽ Mặt trời và 11 hành tinh này là dạng thức mô phỏng chính Hệ Mặt trời của chúng ta, bởi các chuyên gia nói rằng Trái đất nằm trong hệ thiên văn bao gồm Mặt trời, Trái đất và Mặt trăng, sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa, sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương và sao Diêm Vương. Như vậy tổng cộng chỉ có Mặt trời và mười hành tinh (khi Mặt trăng được tính là một hành tinh).

Nhưng đó không phải là những gì mà người Sumer nói. Họ cho rằng Hệ Mặt trời của chúng ta bao gồm Mặt trời và 11 hành tinh (tính cả Mặt trăng) và trung thành với quan điểm rằng ngoài những hành tinh mà chúng ta biết hiện nay, còn có một thành viên thứ mười hai của Hệ Mặt trời – hành tinh nơi có những người Nefilim.

Chúng tôi sẽ gọi hành tinh đó là Hành tinh thứ Mười hai.

***

Trước khi kiểm tra tính chính xác của thông tin do người Sumer đưa ra, chúng ta hãy cùng xem lại lịch sử tri thức của con người về Trái đất và vũ trụ xung quanh.

Ngày nay chúng ta biết rằng trong Hệ Mặt trời ngoài 2 hành tinh khổng lồ sao Mộc và sao Thổ có 2 hành tinh lớn nữa là sao Thiên Vương và sao Hải Vương cùng một hành tinh thứ ba nhỏ hơn là sao Diêm Vương. Nhưng gần đây chúng ta mới phát hiện ra chúng. Sao Thiên Vương được phát hiện vào năm 1781 nhờ việc ra đời và sử dụng kính thiên văn cải tiến. Sau khi tiến hành quan sát trong 50 năm, một số nhà thiên văn học đi đến kết luận rằng quỹ đạo của hành tinh này chịu ảnh hưởng của một hành tinh khác nữa. Bằng các phép tính toán học như vậy vào năm 1846 các nhà thiên văn học đã xác định chính xác hành tinh còn thiếu đó – đó chính là sao Hải Vương. Rồi đến cuối thế kỷ XIX, có bằng chứng cho thấy chính sao Hải Vương cũng là đối tượng của lực hấp dẫn bí ẩn. Có phải đó là của một hành tinh khác trong Hệ Mặt trời của chúng ta? Câu hỏi này được giải đáp vào năm 1930 với việc quan sát và xác định được sao Diêm Vương.

Nhưng đến tận năm 1780 và nhiều thế kỷ trước đó người ta vẫn tin rằng Hệ Mặt trời của chúng ta có 7 hành tinh: Mặt trời, Mặt trăng, sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa, sao Mộc, sao Thổ. Trái đất không được coi là một hành tinh vì người ta tin rằng các thiên thể khác quay quanh Trái đất – thiên thể quan trọng nhất do Chúa tạo ra, với sản phẩm sáng tạo quan trọng nhất của Chúa là Con người ở trên đó.

Các sách giáo khoa của chúng ta thường coi Nicolaus Copernicus là người phát hiện ra Trái đất chỉ là một trong 7 hành tinh trong hệ nhật tâm (lấy Mặt trời làm trung tâm). Lo sợ sự phẫn nộ của nhà thờ Công giáo vì đã bác bỏ thuyết Trái đất là trung tâm, Copernicus chỉ dám xuất bản nghiên cứu của mình (De revolutionibus orbium coelestium – Các cuộc cách mạng trong không gian) vào những giờ phút cuối cùng của cuộc đời năm 1543.

Với việc xem xét lại những khái niệm thiên văn học cũ kỹ từ nhiều thế kỷ trước được khích lệ bởi nhu cầu hàng hải trong Kỷ nguyên Khám phá, bởi những phát hiện của Columbus (1942), Magellan (1520) và một số cá nhân khác rằng Trái đất không hề bằng phẳng mà có dạng hình tròn, Copernicus đã dựa vào các phép tính toán học và tìm kiếm câu trả lời trong các ghi chép cổ. Năm 1536, một trong những giáo sỹ ủng hộ Copernicus là Cardinal Schonberg đã viết cho ông như sau: “Tôi nhận ra rằng ngài không những nắm vững nền tảng của các học thuyết toán học cổ đại mà ngài còn tạo ra một học thuyết mới… theo đó Trái đất chuyển động còn Mặt trời chiếm vị trí cơ bản và là vị trí chính yếu.”

Những khái niệm thiên văn trước đây dựa trên các truyền thuyết Hy Lạp và La Mã rằng Trái đất phẳng và được bao phủ bằng một vòm trời phía trên, trong vòm trời đó vị trí các ngôi sao là cố định. Bên dưới vòm trời đầy sao đó các hành tinh (planet – có nguồn gốc là từ “kẻ lang thang – wanderer” trong tiếng Hy Lạp) chuyển động quanh Trái đất. Như vậy có tất thảy 7 thiên thể và chúng là nguồn gốc của 7 ngày trong tuần cũng như tên gọi của các ngày đó: Mặt trời (Sunday – Chủ nhật), Mặt trăng (Moon – Thứ hai), sao Hỏa (mardi), sao Thủy (mercredi), sao Mộc (jeudi), sao Kim (vendredi), sao Thổ (Saturday – thứ Bảy). (Hình 90)

Các khái niệm thiên văn này bắt nguồn từ các công trình nghiên cứu và luật lệ của Ptolemy, một nhà thiên văn ở thành Alexandria, Ai Cập vào thế kỷ thứ II SCN. Phát hiện của ông chính là Mặt trời, Mặt trăng và năm hành tinh khác quay quanh Trái đất. Thuyết thiên văn của Ptolemy đã thống trị hơn 1.300 năm cho đến khi Copernicus đặt Mặt trời vào vị trí trung tâm.

images      
Hình 90

Trong khi một số người gọi Copernicus là “Cha đẻ của Thiên văn học hiện đại” thì những người khác lại coi ông như là người nghiên cứu và xây dựng lại những ý tưởng đã có từ trước. Thực tế là Copernicus đã nghiền ngẫm ghi chép của các nhà thiên văn Hy Lạp trước thời Ptolemy như Hipparchus và Aristarchus ở Samos. Vào thế kỷ thứ III TCN Aristarchus cho rằng có thể giải thích được chuyển động của các thiên thể hợp lý hơn với giả thiết Mặt trời nằm ở vị trí trung tâm chứ không phải Trái đất. Thực tế, 2.000 năm trước thời Copernicus, các nhà thiên văn Hy Lạp đã lên danh sách các hành tinh theo thứ tự chính xác tính từ Mặt trời, theo đó thừa nhận rằng Mặt trời mới là tâm điểm của Hệ Mặt trời chứ không phải Trái đất.

Copernicus chỉ là người khai phá lại khái niệm nhật tâm; và một thực tế thú vị là các nhà thiên văn những năm 500 TCN lại hiểu biết nhiều hơn những người sống vào năm 500 và 1500 sau Công nguyên.

Quả thực hiện nay các chuyên gia khó có thể lý giải được tại sao đầu tiên là người Hy Lạp rồi đến người La Mã đều cho rằng Trái đất bằng phẳng nằm trên một lớp nước tối đen phía dưới là Âm phủ hay “Địa ngục”, trong khi một số bằng chứng do các nhà thiên văn Hy Lạp đưa ra từ thời trước lại cho biết điều ngược lại.

Hipparchus, người sống ở vùng Tiểu Á vào thế kỷ thứ II TCN đã bàn về “dấu hiệu điểm chí và điểm phân”, hiện tượng mà ngày nay chúng ta gọi là tuế sai của các phân điểm. Nhưng hiện tượng này chỉ có thể giải thích được theo quan điểm của “thiên văn học hình cầu”, theo đó Trái đất là một quả cầu được bao quanh bởi các thiên thể khác cùng nằm trong một vũ trụ hình cầu.

Như vậy có phải Hipparchus đã biết rằng Trái đất là một quả cầu và liệu ông có thực hiện các tính toán của mình theo quan điểm thiên văn học hình cầu? Một câu hỏi khác cũng quan trọng không kém. Hiện tượng tuế sai có thể quan sát được bằng cách liên hệ thời điểm sang xuân với vị trí của Mặt trời (được nhìn từ Trái đất) trong một chòm sao hoàng đạo nhất định. Nhưng quá trình chuyển từ chòm sao hoàng đạo này sang chòm sao hoàng đạo khác mất đến 2.160 năm. Dĩ nhiên là Hipparchus không thể sống lâu đến vậy để thực hiện quan sát thiên văn đó. Vậy ông đã lấy những thông tin này từ đâu?

Eudoxus, xứ Cnidus, một nhà toán học và thiên văn học cũng sống ở vùng Tiểu Á trước Hipparchus 2 thế kỷ đã chế tác một thiên cầu, bản sao của nó được dựng ở La Mã chính là bức tượng Atlas chống đỡ thế giới. Các hình vẽ trên quả cầu thể hiện các chòm sao hoàng đạo. Nhưng nếu Eudoxus coi bầu trời là một quả cầu thì vị trí của Trái đất trong mối tương quan với bầu trời là ở đâu? Có phải ông cho rằng thiên cầu nằm trên Trái đất bằng phẳng – cách bố trí kệch cỡm nhất – hay ông đã biết rằng Trái đất là một quả cầu được bao bọc bởi thiên cầu? (Hình 91)
images
Hình 91

Tuy bản gốc các công trình nghiên cứu của Eudoxus đã bị thất lạc nhưng chúng ta vẫn biết tới chúng nhờ vào những bài thơ của Aratus, một người sống ở thế kỷ thứ III TCN, người đã “diễn dịch” các phát hiện của nhà thiên văn này bằng ngôn ngữ thi ca. Trong bài thơ này (mà St. Paul rất quen thuộc vì đã trích dẫn nó), các chòm sao được mô tả rất chi tiết “như được vẽ ra một cách tài tình”; và việc quy nhóm, đặt tên cho các chòm sao đó đã có từ thời rất xa xưa. “Người xưa đã suy nghĩ và lên kế hoạch đặt tên và tìm ra những hình thức phù hợp.”

Vậy những “người xưa” mà Audoxus cho là đã đặt tên cho các chòm sao này là ai? Dựa vào một số chi tiết trong bài thơ, các nhà thiên văn đương đại tin rằng các câu thơ của người Hy Lạp này mô tả bầu trời theo vị trí quan sát ở Mesopotamia vào khoảng năm 2200 TCN.

Thực tế, việc cả Hipparchus và Eudoxus đều sống ở vùng Tiểu Á khiến ta càng có cơ sở tin rằng họ đã nắm được những tri thức này từ người Hittite. Thậm chí có lẽ họ đã tới thăm kinh đô của người Hittite và xem được hình vẽ đám rước thần linh được khắc trên đá ở đó, bởi trong đoàn diễu hành các vị thần có 2 vị mình người đầu bò đỡ một quả cầu – một cảnh tượng có thể đã gợi cảm hứng cho Eudoxus tạc nên bức tượng Atlas chống đỡ bầu trời. (Hình 92)
images

Hình 92

Liệu có phải các nhà thiên văn Hy Lạp sinh sống ở vùng Tiểu Á nắm bắt được nhiều thông tin hơn các bậc tiền bối vì họ tận dụng được nguồn tri thức của người Mesopotamia?

Trong thực tế, Hipparchus đã thừa nhận trong các ghi chép của mình rằng các nghiên cứu của ông đều dựa trên những kiến thức được tích lũy và chứng thực qua nhiều thiên niên kỷ. Ông đặt tên cho những người thầy của mình là “những nhà thiên văn người Babylon xứ Erech, Borsippa và Babylon”. Geminus ở đảo Rhodes coi “người Chaldea” (người Babylon cổ đại) là những người đã khám phá ra chuyển động chính xác của Mặt trăng. Sử gia Diodorus Siculus ở thế kỷ thứ I TCN đã xác nhận tính chính xác của thiên văn học Mesopotamia; ông khẳng định rằng “người Chaldea đã đặt tên cho các hành tinh ở trung tâm hệ thiên văn của họ là Mặt trời, ngôi sao sáng nhất, còn các hành tinh khác là “con cái” phản ánh vị trí và mức độ chiếu sáng của Mặt trời”.

Như vậy, Chaldea được thừa nhận là nguồn gốc của tri thức thiên văn Hy Lạp; những người Chaldea cổ đại luôn có vốn hiểu biết phong phú và chính xác hơn các dân tộc sau họ. Qua nhiều thế hệ, cái tên “người Chaldea” đã gắn liền với biểu tượng của nhà chiêm tinh, nhà thiên văn trên khắp thế giới cổ đại.

Abraham, người đến từ “thành Ur của người Chaldea” đã được Thiên Chúa yêu cầu quan sát các vì sao khi bàn về các thế hệ tương lai của người Hebrew. Thực tế, Kinh Cựu ước chứa đựng đầy rẫy những thông tin thiên văn. Joseph so sánh bản thân và anh trai mình với 12 thiên thể và tộc trưởng Jacob ban phước cho 12 đứa con của mình bằng cách gắn chúng với 12 chòm sao hoàng đạo. Phần Thánh ca trong cuốn Sách Job liên tục nhắc tới các hiện tượng thiên văn, các chòm sao hoàng đạo và các chòm sao khác (chẳng hạn như chòm sao Thất tinh). Những tri thức về hoàng đạo, sự phân chia bầu trời một cách khoa học và những thông tin thiên văn khác đã được phổ biến ở vùng Cận Đông cổ đại trước cả thời Hy Lạp cổ đại.

Tri thức thiên văn của người Mesopotamia vốn là cội nguồn tri thức của các nhà thiên văn Hy Lạp cổ đại và có quy mô vô cùng đồ sộ, bởi chỉ riêng những gì mà các nhà khảo cổ tìm thấy cũng đã trở thành một kho tàng những ghi chép, bản khắc, con dấu, phù điêu đắp nổi, hình vẽ, danh sách các thiên thể, các điềm báo, lịch, bảng thống kê thời gian mọc và lặn của Mặt trời cùng các hành tinh khác cũng như các dự báo thiên thực.

Chúng ta cũng phải thừa nhận rằng nhiều ghi chép trong số đó về bản chất mang tính chiêm tinh học nhiều hơn là thiên văn học. Bầu trời và chuyển động của các thiên thể dường như là mối bận tâm hàng đầu của các vị vua hùng mạnh, các giáo sỹ đền thờ và của người dân xứ sở này nói chung; dường như mục đích của việc chiêm tinh là tìm kiếm trên bầu trời câu trả lời cho nguyên nhân các sự việc diễn ra trên Trái đất như chiến tranh, hòa bình, sự sung túc hay nạn đói.

Sau khi biên soạn và phân tích hàng trăm ghi chép có từ thiên niên kỷ thứ nhất TCN, R. C. Thompson (The Report of the Magicians and Astrologers of Nineveh and Babylon – tạm dịch: Báo cáo của các pháp sư và nhà chiêm tinh Nineveh và Babylon) đã có thể chỉ ra rằng các nhà chiêm tinh này rất quan tâm đến vận mệnh của xứ sở, của người dân và của nhà vua dưới góc độ quốc gia chứ không phải là vận mệnh của từng cá nhân (không giống như thuật chiêm tinh “đoán số tử vi” ngày nay):

Nếu Mặt trăng không mọc trong thời gian đã định,
sẽ có một cuộc xâm lăng do một thành lớn gây ra.
Nếu một sao chổi đi qua đường đi của Mặt trời,
cái đuôi sẽ bị thu nhỏ lại, cuộc nổi loạn sẽ diễn ra 2 lần.
Nếu sao Mộc đi cùng với sao Kim,
các giáo sỹ của xứ sở sẽ thấu tận trái tim các vị thần.
Nếu Mặt trời đi vào vị trí của Mặt trăng,
đức vua của xứ sở sẽ gìn giữ được ngai vàng.

Ngay cả thuật chiêm tinh này cũng đòi hỏi những kiến thức toàn diện và chính xác về thiên văn, bởi nếu không có chúng thì chẳng ai có cơ sở để đưa ra bất kỳ điềm báo nào. Người Mesopotamia với vốn kiến thức đó đã phân biệt được những vì sao “cố định” với những hành tinh “lang thang” và biết rằng Mặt trời với Mặt trăng không phải là những ngôi sao cố định cũng không phải là những hành tinh bình thường. Họ cũng quen thuộc với sao chổi, sao băng và các hiện tượng thiên văn khác, họ cũng tính toán được các mối liên hệ giữa Mặt trời, Mặt trăng, Trái đất và dự đoán được thiên thực. Họ theo dõi chuyển động của các thiên thể và liên hệ chúng với quỹ đạo và sự quay của Trái đất trong Hệ Mặt trời – hệ thiên văn, đặc biệt họ còn tính được thời điểm mọc và lặn của các ngôi sao và hành tinh trên bầu trời trong mối tương quan với Mặt trời và cách tính này vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay.

Để theo dõi được chuyển động của các thiên thể và vị trí của chúng trên bầu trời trong mối tương quan với Trái đất và với nhau, người Babylon và người Assyria có những loại lịch thiên văn chính xác. Chúng là những tấm đất sét liệt kê và dự đoán vị trí tương lai của các thiên thể. Giáo sư George Sarton (Chaldean Astronomy of the Last Three Centuries B.C – tạm dịch: Thiên văn học của người Chaldea trong 3 thế kỷ cuối TCN) phát hiện ra rằng những tấm lịch này được tính toán theo 2 phương pháp: phương pháp mới hơn được sử dụng ở Babylon và phương pháp cũ hơn được sử dụng ở Uruk. Điều khác thường trong khám phá của ông là phương pháp cũ hơn của người Uruk lại phức tạp và chính xác hơn phương pháp sau này. Ông giải thích cho hiện tượng đáng ngạc nhiên này bằng cách kết luận rằng những khái niệm thiên văn sai lầm của người Hy Lạp và La Mã bắt nguồn từ việc chuyển sang một trường phái triết học giải thích thế giới bằng các thuật ngữ hình học, trong khi các giáo sỹ – nhà thiên văn người Chaldea lại tuân theo những công thức và truyền thống sẵn có của người Sumer.

Quá trình khai quật nền văn minh Mesopotamia trong vòng 100 năm qua đã khẳng định rằng những tri thức của chúng ta trong lĩnh vực thiên văn và nhiều lĩnh vực khác có cội rễ sâu xa từ Mesopotamia. Trong lĩnh vực thiên văn này chúng ta cũng kế thừa và tiếp nối di sản của người Sumer.

Các kết luận của Sarton càng được củng cố bằng những nghiên cứu toàn diện của Giáo sư O. Neugebauer (Astronomical Cuneiform Texts – Các ghi chép thiên văn bằng chữ hình nêm), người đã vô cùng ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng chính những tấm lịch thiên văn đó lại không dựa trên quan sát của các nhà thiên văn Babylon, những người đã soạn ra chúng. Thực tế, chúng được tính toán “từ một vài hệ thống số học cố định… được trao lại” và các nhà thiên văn sử dụng chúng mà “không chỉnh sửa”.

Sự tôn trọng triệt để mang tính tự giác đối với “các hệ thống số học” được hình thành với sự trợ giúp của “các ghi chép số học” đi kèm với các lịch thiên văn, “đưa ra các quy tắc tính toán lịch thiên văn theo từng bước”, tuân thủ một số “lý thuyết toán học nghiêm ngặt” nào đó. Neugebauer kết luận rằng các nhà thiên văn Babylon không hề biết đến các lý thuyết làm cơ sở cho lịch thiên văn và các phép tính toán học của mình. Ông cũng thừa nhận rằng “cơ sở thực nghiệm và lý thuyết” ở tầm vĩ mô của các tấm lịch chính xác đó cũng nằm ngoài khả năng của các học giả đương đại. Tuy vậy ông vẫn tin chắc rằng các lý thuyết thiên văn học cổ xưa “chắc hẳn phải tồn tại, bởi người ta không thể nghĩ ra các hệ thống tính toán có độ phức tạp cao mà không có một kế hoạch công phu”.

Giáo sư Alfred Jeremias (Handbuch der Altorientalischen Geistkultur – tạm dịch: Hướng dẫn về các cổ vật phương Đông) kết luận rằng các nhà thiên văn Mesopotamia đã biết đến hiện tượng nghịch hành, đó là hiện tượng thất thường biểu thị hướng di chuyển không ổn định của các hành tinh khi được quan sát từ Trái đất và gây nên bởi thực tế Trái đất quay quanh Mặt trời hoặc nhanh hơn hoặc chậm hơn so với các hành tinh khác. Tầm quan trọng của những kiến thức này không chỉ nằm ở thực tế rằng nghịch hành là một hiện tượng liên quan đến các quỹ đạo của các hành tinh di chuyển quanh Mặt trời mà còn ở thực tế rằng để nắm bắt và lần theo hiện tượng này đòi hỏi những quá trình quan sát rất lâu dài.

Những lý thuyết phức tạp này đã được xây dựng từ đâu và ai là người tiến hành những quan sát không thể thiếu để xây dựng nên các lý thuyết đó? Neugebauer chỉ ra rằng “trong các ghi chép về thủ tục, chúng ta bắt gặp rất nhiều thuật ngữ kỹ thuật không thể đọc được, nếu không muốn nói là không thể hiểu được”. Có ai đó trước thời của người Babylon rất lâu đã nắm trong tay những tri thức thiên văn và toán học vượt trội hơn nhiều so với các nền văn hóa Babylon, Assyria, Ai Cập, Hy Lạp và La Mã sau này.

Người Babylon và người Assyria đã đóng góp một phần quan trọng những nỗ lực thiên văn của mình trong việc gìn giữ một loại lịch chính xác. Giống như lịch Do Thái vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay, đó là loại lịch âm - dương có sự kết hợp (“xen lẫn”) giữa năm dương lịch khoảng hơn 365 ngày với một tháng âm lịch dưới 30 ngày. Tuy lịch rất quan trọng đối với công việc kinh doanh và các nhu cầu trần tục khác nhưng người ta cần đến sự chính xác của nó chủ yếu là để quyết định ngày và khoảnh khắc chính xác của Năm Mới, cũng như các lễ hội và nghi lễ thờ cúng các vị thần khác.

Để tính toán và liên kết các chuyển động phức tạp của Mặt trời, Trái đất, Mặt trăng và các hành tinh, các giáo sỹ − nhà thiên văn Mesopotamia dựa vào một lý thuyết thiên văn học hình cầu phức tạp. Trái đất được coi là một quả cầu với một đường xích đạo và các cực; bầu trời cũng được chia phân chia bằng các đường xích đạo và đường nối cực tưởng tượng. Đường đi của các thiên thể có liên quan đến hiện tượng thiên thực là ảnh chiếu của Trái đất quay quanh Mặt trời lên thiên cầu; các điểm phân (các điểm và thời điểm mà Mặt trời trong hành trình di chuyển về phía bắc và phía nam thường niên giao cắt với đường xích đạo thiên cầu); và các điểm chí (thời điểm mà Mặt trời trong hành trình theo quỹ đạo thường niên của mình đạt đến độ lệch dương và độ lệch âm lớn nhất). Tất cả những khái niệm thiên văn đó vẫn còn được sử dụng cho đến tận ngày nay.

Nhưng người Babylon và người Assyria không phải là người phát minh ra loại lịch này hay những phương pháp tài tình để tính toán ra loại lịch đó. Những cuốn lịch chính xác như lịch của chúng ta ngày nay có nguồn gốc từ Sumer. Các chuyên gia đã tìm thấy ở đó một cuốn lịch đã được sử dụng từ thời rất xa xưa đóng vai trò là cơ sở cho tất cả các loại lịch sau này. Loại lịch chủ yếu và chuẩn xác chính là lịch của Nippur, nơi ngự trị của Enlil. Lịch ngày nay của chúng ta cũng bắt chước theo loại lịch Nippur đó.

Người Sumer cho rằng Năm Mới bắt đầu vào thời điểm chính xác khi Mặt trời đi qua điểm xuân phân. Giáo sư Stephen Langdon (Tablets from the Archives of Drehem – Những tấm đất sét trong kho lưu trữ của Drehem) phát hiện ra rằng những hồ sơ mà Dungi, một vị vua của Ur vào khoảng năm 2400 TCN để lại cho thấy lịch Nippur lựa chọn một thiên thể nhất định đối xứng với mặt trời lặn để quyết định thời điểm chính xác bước sang Năm Mới. Ông cho rằng việc này đã được thực hiện “có lẽ 2.000 năm trước thời của Dungi”, nghĩa là vào khoảng năm 4400 TCN!

Có thật là người Sumer tuy không có những dụng cụ thực sự trong tay nhưng vẫn có được những tri thức toán học và thiên văn phức tạp cần thiết cho thiên văn học và hình học hình cầu? Trong thực tế điều đó là sự thật, như đã được chỉ ra trong ngôn ngữ của họ.

Họ có một thuật ngữ DUB có nghĩa là (trong lĩnh vực thiên văn học) “đường tròn thế giới” 360 độ được sử dụng để nói về độ cong hay hình cung của bầu trời. Với những tính toán thiên văn và toán học của mình, họ đã vẽ ra AN.UR – một “đường chân trời bầu trời” tưởng tượng để dựa vào đó tính toán thời gian mọc và lặn của các thiên thể. Từ đường chân trời này họ vẽ một đường thẳng vuông góc được gọi là NU.BU.SAR.DA; với đường này họ biết được thiên điểm và gọi nó là AN.PA. Họ vạch ra những đường mà chúng ta gọi là kinh tuyến và đặt tên cho chúng là “đường nối chia độ”; đường vĩ tuyến thì được gọi là “trung tuyến bầu trời”. Chẳng hạn như đường vĩ tuyến đánh dấu điểm hạ chí được gọi là AN.BIL (“điểm nóng của bầu trời”).

Các kiệt tác văn học của người Akkad, Hurrian, Hittite và các dân tộc khác của vùng Cận Đông cổ đại dù là bản dịch hay bản gốc bằng tiếng Sumer đều chứa đựng rất nhiều những từ vay mượn tiếng Sumer chỉ các thiên thể và hiện tượng thiên văn. Các học giả Babylon và Assyria lập nên danh sách các vì sao và viết ra các công thức tính toán chuyển động của hành tinh thường ghi chú nguồn tư liệu Sumer trên những tấm đất sét mà họ đang sao chép hoặc dịch. 25.000 bản ghi chép về lĩnh vực thiên văn học và chiêm tinh học được cho là nằm trong thư viện Nineveh của Ashurbanipal thường có những đoạn thừa nhận nguồn gốc tư liệu Sumer.

Một loạt tác phẩm thiên văn lớn mà người Babylon gọi là “Ngày của Chúa tể” đã được những người ghi chép công bố bằng cách chép lại từ một tấm đất sét bằng chữ Sumer có từ thời vua Sargon xứ Akkad vào thiên niên kỷ 3 TCN. Một tấm đất sét có từ triều đại thứ ba của Ur, cũng vào thiên niên kỷ 3 TCN, mô tả và liệt kê một loạt các thiên thể rành mạch đến mức các chuyên gia đương đại không mấy khó khăn trong việc nhận ra rằng ghi chép này là một bảng phân loại các chòm sao, trong đó có Ursa Major (Đại Hùng), Draco (Thiên Long), Lyra (Thiên Cầm), Cygnus (Thiên Nga) và Triangulum (Tam Giác) ở bầu trời phía bắc; Orion (Lạp Hộ), Canis Major (Đại Khuyển), Hydra (Trường Xà), Corvus (Ô Nha) và Centaurus (Bán Nhân Mã) ở bầu trời phía nam; và các chòm sao hoàng đạo quen thuộc ở bầu trời trung tâm.

Ở Mesopotamia cổ đại, những bí mật về tri thức thiên văn được các giáo sỹ − nhà thiên văn bảo vệ, nghiên cứu và truyền thụ. Bởi vậy cũng là lẽ thường khi ba học giả có công lao mang lại cho chúng ta nền khoa học thất truyền “Chaldea” là những giáo sỹ dòng Tên: Joseph Epping, Johann Strasman và Franz X. Kugler. Trong kiệt tác Sternkunde und Sterndienst in Babel (tạm dịch: Thiên văn học và các chòm sao ở Babylon) của mình, Kugler đã phân tích, giải mã, sắp xếp và giải thích rất nhiều bản ghi chép và danh sách. Trong một trường hợp, bằng cách “đảo ngược bầu trời” dưới phương diện toán học, ông đã có thể chỉ ra rằng một danh sách 33 thiên thể trên bầu trời của người Babylon được sắp xếp một cách chặt chẽ vào năm 1800 TCN như cách sắp xếp ngày nay của chúng ta!

Sau nhiều nỗ lực quyết định xem đâu là chòm sao thực sự và đâu chỉ là phân nhóm, thì vào năm 1925 cộng đồng thiên văn thế giới đã nhất trí phân chia bầu trời nhìn từ Trái đất thành 3 phần – phía bắc, trung tâm và phía nam – và từ đó nhóm các ngôi sao lại thành 88 chòm sao. Hóa ra việc phân nhóm này chẳng có gì mới mẻ, vì người Sumer là những người đầu tiên phân chia bầu trời thành 3 dải hay “đạo” – “đạo” phía bắc được đặt theo tên của Enlil, đạo phía nam theo tên của Ea và đạo trung tâm là “Đạo Anu” – và mỗi đạo có các chòm sao khác nhau. Dải bầu trời trung tâm ngày nay có chứa 12 chòm sao hoàng đạo chính xác như Dải Anu, trong dải này người Sumer đã nhóm các ngôi sao thành 12 nhà.

Giống như ngày nay, người cổ đại cũng liên tưởng hiện tượng này với khái niệm về hoàng đạo. Vòng quay lớn của Trái đất xung quanh Mặt trời được chia thành 12 phần đều nhau, mỗi phần là 30 độ. Những ngôi sao xuất hiện trong mỗi phần hay mỗi “nhà” này được nhóm lại với nhau thành một chòm sao, các chòm sao đó đều được đặt tên theo hình dạng tưởng tượng mà các ngôi sao trong nhóm tạo thành.

Vì tên gọi và mô tả của các chòm sao cùng các phân nhóm và thậm chí là từng ngôi sao trong các chòm sao đều xuất hiện trong nền văn minh phương Tây với việc bị ảnh hưởng sâu sắc từ thần thoại Hy Lạp nên trong gần hai thiên niên kỷ phương Tây có xu hướng coi Hy Lạp là cái nôi của thành tựu này. Nhưng giờ đây chúng ta đã biết rõ rằng các nhà thiên văn Hy Lạp cổ đại chỉ đơn thuần đưa nền thiên văn học sẵn có từ người Sumer vào ngôn ngữ và thần thoại của mình. Chúng tôi cũng đã nói về cách Hipparchus, Eudoxus và những người khác đạt được tri thức của mình. Ngay cả Thale, nhà thiên văn nổi tiếng đầu tiên của Hy Lạp, người được cho là đã đoán trước được hiện tượng nhật thực toàn phần diễn ra vào ngày 28 tháng Năm năm 585 TCN, góp phần chấm dứt được cuộc chiến giữa người Lydia và Media, cũng thừa nhận rằng nguồn tri thức của mình có cội rễ từ Mesopotamia thời kỳ tiền Semite, hay còn gọi là Sumer.

Từ “zodiac” (hoàng đạo) của chúng ta có nguồn gốc từ từ zodiakos kyklos (“hình động vật”) trong tiếng Hy Lạp bởi vì tạo hình của các nhóm sao này giống như hình dạng của sư tử, cá… Nhưng hình dạng tưởng tượng và tên gọi đó thực sự là sản phẩm của người Sumer, những người đã gọi 12 chòm sao hoàng đạo là UL.HE (“đàn động vật sáng ngời”):

1.     GU.AN.NA (“bò trời”), Taurus (Kim Ngưu).
2.     MASH.TAB.BA (“song sinh”), Gemini (Song Tử).
3.     DUB (“càng cua”, “cái kẹp”), Crab hay Cancer (Cự Giải).
4.     UR.GULA (“sư tử”), chúng ta gọi là Leo (Sư tử).
5.     AB.SIN (“cha nàng là Sin”), Maiden, Virgo (Xử Nữ).
6.     ZI.BA.AN.NA (“thiên mệnh”), Libra (Thiên Bình).
7.     GIR.TAB (“cái cắt và xé”), Scorpio (Bọ Cạp).
8.     PA.BIL (“người bảo vệ”), Archer, Sagittarius (Nhân Mã).
9.     SUHUR.MASH (“dê-cá”), Capricorn (Ma Kết).
10.     GU (“chúa tể các vùng nước”), Water Bearer (Bảo Bình), Aquarius (Tức Đồng)
11.     SIM.MAH (“cá”), Pisces (Song Ngư).
12.     KU.MAL (“ở trên đồng ruộng”), Ram, Aries (Bạch Dương).

Giống như tên gọi, tượng hình hay ký hiệu của các cung hoàng đạo cũng gần như được giữ nguyên kể từ khi ra đời ở Sumer. (Hình 93)

images
Hình 93

Trước khi phát minh ra kính viễn vọng, các nhà thiên văn châu Âu chỉ chấp nhận 19 chòm sao hoàng đạo do triều đại Plolemy ghi nhận ở bầu trời phía bắc. Đến năm 1925, sau khi thống nhất được cách sắp xếp, người ta ghi nhận 28 chòm sao trong phần mà người Sumer gọi là Đạo Enlil. Chúng ta cũng không ngạc nhiên khi biết rằng trái với người Ptolemy, người Sumer cổ đại đã ghi nhận, xác định, phân nhóm, đặt tên và liệt kê tất cả các chòm sao ở bầu trời phía bắc!

Trong số các thiên thể thuộc Đạo Enlil, 12 thiên thể được cho là của Enlil – tương ứng với 12 thiên thể hoàng đạo trong Đạo Anu. Tương tự, trong Đạo Ea ở phía bắc của bầu trời có 12 chòm sao được liệt kê, không chỉ đơn thuần là hiện diện ở bầu trời phía bắc mà chúng là của thần Ea. Bên cạnh 12 chòm sao chính của Ea này, một số chòm sao khác cũng được liệt kê thuộc bầu trời phía bắc, tuy nhiên ngày nay số chòm sao được công nhận không nhiều đến vậy.

Đạo Ea đã làm nảy sinh những vấn đề lớn đối với các nhà Assyria học, những người tiến hành nhiệm vụ làm sáng tỏ tri thức thiên văn cổ đại không chỉ dưới góc nhìn của tri thức đương đại mà còn dựa trên những gì người ta quan sát được trên bầu trời hàng thế kỷ và thiên niên kỷ trước. Khi quan sát bầu trời phía nam từ Ur hay Babylon, các nhà thiên văn Mesopotamia chỉ có thể nhìn thấy quá nửa bầu trời này một phần; phần còn lại nằm khuất dưới đường chân trời. Thế nhưng một số chòm sao trong Đạo Ea nếu được xác định chính xác thì lại nằm ở phần khuất dưới đường chân trời này. Điều này làm nảy sinh một vấn đề lớn hơn: Nếu theo giả thiết của các chuyên gia rằng người Mesopotamia (như người Hy Lạp sau này) coi Trái đất là một vùng đất rộng lớn khô ráo nằm trên mặt nước tối tăm hỗn loạn (theo người Hy Lạp là Địa ngục) – một chiếc đĩa phẳng với bầu trời là một vòm bán nguyệt ở trên – thì sẽ không bao giờ tồn tại phần bầu trời phía nam!

Bị bó buộc trong quan niệm cho rằng người Mesopotamia tuân theo khái niệm Trái đất phẳng, các học giả đương đại không thể chấp nhận những kết luận đề cập quá nhiều đến phần phía dưới đường xích đạo phân biệt phía bắc và phía nam của họ. Tuy nhiên các bằng chứng lại cho thấy rằng 3 “đạo” của người Sumer bao trùm toàn bộ bầu trời của một Trái đất hình cầu chứ không phải đĩa dẹt.

Năm 1900, T. G. Pinches báo cáo trước Hội châu Á học Hoàng gia rằng ông có thể sắp xếp và tái tạo một chiếc thước trắc tinh (“thước đo sao”) hoàn chỉnh của người Mesopotamia. Ông chỉ ra rằng đó là một chiếc đĩa tròn, được chia thành 12 phần và 3 vòng đồng tâm như một chiếc bánh, tạo nên 36 cung tất cả. Toàn bộ cấu trúc này trông giống như một đóa hoa hồng có 12 “cánh”, mỗi cánh là tên một tháng. Pinches đã đánh dấu chúng từ I đến XII bắt đầu bằng Nisannu, tháng đầu tiên trong lịch của người Mesopotamia. (Hình 94)

images
Hình 94

Mỗi cung trong 36 cung này đều chứa một tên gọi với một hình tròn nhỏ ở phía dưới thể hiện tên của một thiên thể. Những cái tên này được tìm thấy trong rất nhiều ghi chép và “danh sách các sao trên bầu trời” và hiển nhiên chúng là tên của các chòm sao, ngôi sao hay hành tinh.

Tất cả 36 cung này cũng có một con số được viết phía dưới tên các thiên thể. Trong vòng tròn nhỏ nhất là dãy số từ 30 đến 60; vòng tròn chính giữa là các số từ 60 (được viết là “1”) tới 120 (“2” ở đây có nghĩa là 2 x 60 = 120 trong hệ lục thập phân); và vòng tròn ngoài cùng là các số từ 120 đến 240. Những con số này đại diện cho cái gì?

Trong tác phẩm A History of Ancient Astronomy: Problems and Methods (tạm dịch: Lịch sử thiên văn học cổ đại: Vấn đề và phương pháp) được xuất bản sau báo cáo của Piches 50 năm, nhà thiên văn học và Assyria học, O. Neugebauer chỉ có thể nói rằng “toàn bộ các ghi chép tạo nên một loại bản đồ thiên văn giản lược nào đó… Trong mỗi 36 cung chúng ta nhìn thấy tên của một chòm sao và những con số đơn giản mà hiện tại chưa ai lý giải được tầm quan trọng của chúng”. Chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này B. L. Van der Waerden (Babylon Astronomy: The Thirty-Six Stars – tạm dịch: Nền thiên văn học Babylon: 36 ngôi sao) khi phản ánh sự lên xuống rõ ràng của các con số theo một nhịp điệu nhất định cũng chỉ có thể đưa ra ý kiến mơ hồ rằng “các con số này có mối liên quan nào đó với thời gian ban ngày”.

Chúng tôi tin rằng vấn đề này chỉ có thể giải quyết được nếu loại trừ quan niệm cho rằng người Mesopotamia tin Trái đất phẳng và thừa nhận tri thức thiên văn của họ cũng phát triển như của chúng ta – không phải bởi vì họ có những dụng cụ tối tân hơn, mà là vì họ có được nguồn thông tin hỗ trợ từ người Nefilim.

Chúng tôi cho rằng những con số bí ẩn kia thể hiện độ cung bầu trời, với Cực Bắc là điểm bắt đầu và chiếc thước trắc tinh này là một bản đồ sao quay mô phỏng một quả cầu trên một mặt phẳng.

Tuy các con số đều có tăng và giảm nhưng những con số ở phần đối diện của Đạo Enlil (chẳng hạn như Nisannu – 50, Tashritu – 40) chỉ lên đến 90; các con số ở Đạo Anu lên đến 180; và tất cả các số ở Đạo Ea lên đến 360 (chẳng hạn như Nisannu 200, Tashritu 160). Những con số này quá quen thuộc nên dễ gây hiểu lầm; chúng tượng trưng cho các cung của một đường tròn hình cầu hoàn chỉnh: 1/4 đường tròn (90 độ), 1/2 đường tròn (180 độ) và cả đường tròn (360 độ).

Các con số trên Đạo Enlil tạo thành từng cặp như muốn thể hiện rằng cung bầu trời phía bắc của người Sumer trải rộng 60 độ tính từ Cực Bắc, tiếp giáp với Đạo Anu tại 30° phía trên đường xích đạo. Đạo Anu cách đều 2 phía của đường xích đạo, vươn xuống phía nam dưới đường xích đạo 30°. Từ đây kéo về phía nam cho đến tận Cực Nam là Đạo Ea – phần Trái đất và thiên cầu nằm giữa 30° nam và Cực Nam. (Hình 95)

Các con số trong cung của Đạo Ea tăng lên đến 180° tại Addaru (tháng Hai − tháng Ba) và Ululu (tháng Tám − tháng Chín). Điểm duy nhất nằm cách Cực Bắc 180° bất kể bạn đi về phía nam theo hướng đông hay tây chính là Cực Nam. Và điều này chỉ đúng khi được áp dụng với một quả cầu.

Tuế sai là hiện tượng do sự nghiêng của trục bắc − nam Trái đất gây ra, khiến cho cực Bắc (điểm chỉ thẳng lên sao cực Bắc) và cực Nam vạch thành một vòng tròn lớn trên bầu trời. Chuyển động chậm dần rõ rệt của Trái đất so với các chòm sao lên tới khoảng 50 giây của một cung trong một năm, hay 1° trong 72 năm. Như vậy vòng tròn lớn – thời gian để cực Bắc chỉ thẳng trở lại cùng sao cực Nam – kéo dài khoảng 25.920 năm (72 x 360) và đó chính là hiện tượng mà các nhà thiên văn gọi là Great Year hay Platonian Year (có lẽ là vì Plato cũng đã biết đến hiện tượng này)
images
Hình 95

A. Đạo Anu, phần trời của Mặt trời, các hành tinh và các chòm sao hoàng đạo

B. Đạo Enlil, phần trời phía bắc

C. Đạo Ea, phần trời phía nam Thời cổ đại việc các ngôi sao khác nhau mọc - lặn rất được coi trọng và việc quyết định chính xác thời điểm xuân phân (mở đầu cho Năm Mới) phụ thuộc vào cung hoàng đạo nơi điểm xuân phân diễn ra. Do hiện tượng tuế sai, điểm xuân phân và các hiện tượng thiên văn khác thay đổi chậm chạp từ năm này qua năm khác và cuối cùng chuyển sang cung hoàng đạo khác sau 2.160 năm quay vòng một cung hoàng đạo hoàn chỉnh. Các nhà thiên văn của chúng ta vẫn đang sử dụng một “zero point” (“điểm đầu tiên của cung Aries – Bạch Dương) vốn đánh dấu điểm xuân phân vào khoảng năm 900 TCN, nhưng hiện nay điểm này đã chuyển sang cung Pisces (Song Ngư). Vào khoảng năm 2100 SCN điểm xuân phân sẽ bắt đầu diễn ra trong cung Aquarius kế tiếp (hay cung Tức Đồng). Đây chính là điều lý giải tại sao người ta cho rằng chúng ta chuẩn bị bước sang thời đại Tức Đồng. (Hình 96)

images
Hình 96

Vì quá trình dịch chuyển từ cung hoàng đạo này sang cung hoàng đạo khác mất tới hơn hai thiên niên kỷ nên các chuyên gia tự hỏi làm thế nào và từ đâu mà Hipparchus có thể biết được hiện tượng tuế sai vào thế kỷ thứ hai TCN. Nhưng giờ đây chúng ta đã biết được ngọn nguồn tri thức của Hipparchus chính là nền văn minh Sumer. Những phát hiện của giáo sư Langdon cho thấy lịch Nippur được tạo ra vào khoảng năm 4400 TCN ở Thời đại Kim Ngưu phản ánh tri thức về hiện tượng tuế sai và sự dịch chuyển giữa các cung hoàng đạo diễn ra 2160 năm trước. Giáo sư Jeremias, người đã tiến hành đối chiếu các ghi chép thiên văn của người Mesopotamia với các ghi chép thiên văn của người Hittite, cho rằng những tư liệu thiên văn cổ xưa hơn ghi chép lại quá trình dịch chuyển từ cung Kim Ngưu sang cung Bạch Dương cũng tồn tại; và các nhà thiên văn Mesopotamia đã dự đoán và biết trước được sự dịch chuyển ngược lại từ cung Bạch Dương sang cung Song Ngư.

Dựa vào những kết luận này, Giáo sư Willy Hartner (The Earliest History of the Constellations in the Near East – tạm dịch: Lịch sử cổ xưa của các chòm sao vùng Cận Đông) cho rằng người Sumer đã để lại rất nhiều hình ảnh minh họa cho hiện tượng này. Khi điểm xuân phân nằm trong cung Kim Ngưu, điểm hạ chí sẽ diễn ra trong cung Sư Tử. Hartner đã hướng sự chú ý của mình vào chủ đề nhất quán về “trận chiến” giữa sư tử và bò lặp đi lặp lại trong các bức hình của người Sumer từ thời xa xưa nhất và cho rằng hình ảnh này thể hiện vị trí chính của chòm sao Kim Ngưu (Bò) và Sư Tử so với người quan sát đứng ở 30° bắc (chẳng hạn như ở Ur) vào khoảng năm 4000 TCN. (Hình 97)
images
Hình 97

Hầu hết các chuyên gia đều tin rằng việc người Sumer coi Kim Ngưu là chòm sao đầu tiên của họ không chỉ chứng tỏ mức độ cổ xưa của cung hoàng đạo này – vào khoảng năm 4000 TCN – mà còn xác thực cho thời điểm khởi đầu một cách đột ngột của nền văn minh Sumer. Giáo sư Jeremias (The Old Testament in the Light of the Ancient East – tạm dịch: Kinh Cựu ước dưới ánh sáng của nền văn minh phương Đông cổ đại) đã tìm thấy bằng chứng chứng tỏ rằng điểm “point zero” theo thứ tự thời gian - cung hoàng đạo của người Sumer nằm ngay giữa cung Kim Ngưu và Song Tử; từ cơ sở này cùng nhiều dữ liệu khác ông đưa ra kết luận cung hoàng đạo này được đặt ra vào Thời đại Song Tử – có nghĩa là còn trước cả khi nền văn minh Sumer bắt đầu. Một tấm đất sét của người Sumer tại Bảo tàng Berlin (mã hiệu VAT.7847) bắt đầu danh sách các chòm sao hoàng đạo bằng chòm sao Sư Tử - đưa ta trở về khoảng năm 11000 TCN, khi Con người mới chỉ bắt đầu thời kỳ khai hoang vỡ đất.

Giáo sư H. V. Hilprecht (The Babylonian Expedition of the University of Pennsylvania – tạm dịch: Cuộc thám hiểm Babylon của Đại học Pennsylvania) còn đi xa hơn thế. Sau khi nghiên cứu hàng ngàn tấm đất sét chứa các bảng toán học, ông kết luận rằng “tất cả các bảng nhân chia trong thư viện đền thờ ở Nippur và Sippar và trong thư viện Ashurbanipal [ở Nineveh] đều dựa trên [con số] 12960000”. Khi phân tích con số này và tầm quan trọng của nó, ông cho rằng nó chỉ có thể liên quan tới hiện tượng tuế sai và người Sumer đã biết về Great Year với chu kỳ 25.920 năm.

Đây quả là hiểu biết thiên văn đáng kinh ngạc diễn ra ở một thời kỳ mà chúng ta không hề ngờ tới.

Rõ ràng, đó là bằng chứng cho thấy các nhà thiên văn Sumer đã sở hữu những tri thức mà họ không thể nào tự mình có được, thậm chí không hề có giá trị thực tiễn đối với họ.

Điều này không chỉ liên quan đến những phương pháp thiên văn cực kỳ phức tạp được sử dụng – ví dụ, ai là người Sumer cổ đại thực sự cần phải định ra đường xích đạo thiên cầu? – mà còn liên quan đến nhiều ghi chép công phu đề cập đến phương pháp đo đạc khoảng cách giữa các ngôi sao.

Một trong những ghi chép đó có mã hiệu AO.6478 liệt kê 26 ngôi sao lớn có thể nhìn thấy dọc theo đường Chí tuyến bắc và đưa ra khoảng cách giữa chúng được tính bằng ba phương pháp khác nhau. Đầu tiên, ghi chép này đưa ra khoảng cách giữa các ngôi sao được tính bằng một thiết bị gọi là mana shukultu (“đo và cân”). Người ta tin rằng đây là một thiết bị tinh xảo tính toán tương quan giữa trọng lượng khối nước chảy với thời gian. Nó giúp ta có thể đo được khoảng cách giữa 2 ngôi sao theo thời gian.

Phương pháp đo thứ hai liên quan đến độ cung của bầu trời. Một ngày trọn vẹn (ban ngày và ban đêm) được chia thành 12 cặp giờ. Cung bầu trời là một đường tròn hoàn chỉnh 360°. Như vậy, mỗi beru hay “cặp giờ” tượng trưng cho 30° cung của bầu trời. Bằng phương pháp này, đại lượng thời gian trên Trái đất giúp ta đo được khoảng cách theo độ giữa các thiên thể được đặt tên.

Phương pháp đo thứ ba là beru ina shame (“độ dài trên bầu trời”). F. Thureau-Dangin (Distances entre Etoiles Fixes – tạm dịch: Khoảng cách giữa các ngôi sao cố định) chỉ ra rằng trong khi hai phương pháp đầu tiên có liên quan tới các hiện tượng khác thì phương pháp thứ ba này hoàn toàn là phép đo đạc thuần túy. Ông và một số nhà nghiên cứu khác tin rằng một “beru trời” tương đương với 10.692 mét ngày nay (11.693 yard). “Khoảng cách trên bầu trời” giữa 26 ngôi sao được tính toán trong ghi chép này lên tới 655.200 “beru trên bầu trời”.

Việc có đến 3 phương pháp đo khoảng cách giữa các vì sao khác nhau thể hiện tầm quan trọng của vấn đề này. Nhưng ai trong số những người dân Sumer cần đến những tri thức này – và ai trong số họ có thể nghĩ ra những phương pháp đó và sử dụng chúng một cách chính xác? Câu trả lời khả dĩ duy nhất đó là người Nefilim có những tri thức và nhu cầu sử dụng các phương pháp đo đạc chính xác đó.

Với khả năng du hành trong vũ trụ, đến Trái đất từ hành tinh khác, bay lượn trên bầu trời Trái đất, họ là những người duy nhất vào buổi bình minh của văn minh Loài người có khả năng và đã thực sự nắm giữ những tri thức thiên văn phải mất hàng thiên niên kỷ mới xây dựng nên bao gồm những phương pháp, phép toán và khái niệm phức tạp của một nền thiên văn học tiên tiến và nhu cầu hướng dẫn những người ghi chép của Loài người sao chép và ghi lại một cách tỉ mỉ trên các tấm đất sét khoảng cách giữa các bầu trời, trật tự và phân nhóm của các ngôi sao, thời gian mọc và lặn của mặt trời, lịch Mặt trời-Mặt trăng-Trái đất phức tạp và phần còn lại của lượng tri thức khổng lồ cả về Bầu trời và Mặt đất.

Trái với bối cảnh này, liệu chúng ta có còn cho rằng các nhà thiên văn Mesopotamia dưới sự hướng dẫn của người Nefilim vẫn không hề biết đến những hành tinh bên ngoài sao Thổ - rằng họ không hề biết tới sao Thiên Vương, sao Hải Vương và sao Diêm Vương? Phải chăng tri thức của họ về Hệ Mặt trời, đại gia đình Trái đất lại kém phong phú hơn tri thức về những vì sao xa xôi, về trật tự và khoảng cách của chúng?

Những thông tin thiên văn của thời cổ đại trong hàng trăm ghi chép chi tiết liệt kê các thiên thể, được sắp xếp chặt chẽ theo trật tự của chúng trên bầu trời, theo các vị thần, theo tháng, theo xứ sở hoặc theo chòm sao mà chúng thuộc về. Một ghi chép như vậy đã được Ernst F. Weidner (Hadnbuch der Babylonischen Astronomie – tạm dịch: Những hướng dẫn cụ thể về thiên văn học Babylon) phân tích và đặt tên là “Danh sách sao lớn”. Danh sách này liệt kê năm cột với hàng chục thiên thể có liên quan đến nhau, đến các tháng, các lãnh địa và các vị thần. Một ghi chép khác liệt kê chính xác các ngôi sao chính trong các chòm sao hoàng đạo. Phần còn nguyên vẹn của một ghi chép có số hiệu B.M.86378 sắp xếp 71 thiên thể theo vị trí của chúng trên bầu trời, v.v…

Với nỗ lực nhằm khai thác kho tàng ghi chép đồ sộ này và đặc biệt là xác định chính xác các hành tinh trong Hệ Mặt trời của chúng ta, một nhóm các chuyên gia đi sâu vào nghiên cứu và thu được những kết quả gây tranh cãi. Họ đã thất bại bởi quan niệm sai lầm rằng người Sumer và hậu duệ của họ không nhận thức được Hệ Mặt trời là hệ nhật tâm, rằng Trái đất chỉ là một trong số các hành tinh trong đó và rằng ngoài sao Thổ vẫn còn nhiều hành tinh nữa.

Các chuyên gia đã có những kết luận trái ngược nhau sau khi bỏ qua khả năng một số tên gọi trong danh sách các ngôi sao này là những cái tên khác của Trái đất và tiến hành tìm kiếm rất nhiều cái tên và biệt hiệu khác nhau chỉ để đặt cho vỏn vẹn năm ngôi sao mà họ tin người Sumer biết đến. Một số chuyên gia thậm chí còn cho rằng sự rối rắm này không phải do mình gây ra mà là mớ lộn xộn của người Chaldea – vì họ nói rằng do một vài lý do bí ẩn nào đó, người Chaldea đã thay đổi tên gọi của năm hành tinh “đã biết”.

Người Sumer gọi tất cả các thiên thể (hành tinh, ngôi sao hay chòm sao) là MUL (“người chiếu sáng trên cao”). Tương tự người Babylon và Assyria cũng sử dụng từ kakkab của người Akkad làm thuật ngữ chung để chỉ bất cứ thiên thể nào. Cách sử dụng từ này đã làm đau đầu các chuyên gia tìm cách khám phá các ghi chép thiên văn cổ đại. Nhưng một số mul được gọi là LU.BAD, dùng để chỉ các hành tinh trong Hệ Mặt trời một cách rõ ràng.

Biết rằng người Hy Lạp gọi các hành tinh là “kẻ lang thang”, các chuyên gia đã đọc từ LU.BAD thành “con cừu lang thang”, bắt nguồn từ từ LU (“con cừu được chăn”) và BAD (“cao và xa”). Nhưng như chúng tôi đã chỉ ra, vì người Sumer nhận thức đầy đủ về bản chất thực sự của Hệ Mặt trời nên nghĩa khác của từ bad (“người già”, “người thành lập”, “người ở gần cái chết”) mang ý nghĩa trực tiếp hơn.

Đó là những tên gọi dành riêng cho Mặt trời, vì vậy từ lubad của người Sumer không chỉ có nghĩa đơn thuần là “những con cừu lang thang” mà phải được hiểu là “những con cừu – những hành tinh của Mặt trời – đang được Mặt trời chăn dắt.”

Vị trí và mối quan hệ giữa các lubad với nhau và với Mặt trời được mô tả trong nhiều ghi chép thiên văn của người Mesopotamia. Những ghi chép này đề cập đến các hành tinh “phía trên” cũng như “phía dưới” và Kugler đã suy đoán một cách chính xác rằng hành tinh đang được đề cập đến ở đây chính là Trái đất.

Nhưng phần lớn các hành tinh được nhắc tới trong khuôn khổ những ghi chép thiên văn cổ đều liên quan tới MUL.MUL – một thuật ngữ vẫn đang khiến các chuyên gia đau đầu suy đoán. Khi không có giải pháp nào khả dĩ hơn, đa số các chuyên gia nhất trí rằng thuật ngữ mulmul được dùng để chỉ Pleiades (Thất Tinh), một cụm sao trong chòm sao hoàng đạo Kim Ngưu và là cụm sao mà trục xuân phân đi qua (khi quan sát từ Babylon) vào khoảng năm 2200 TCN. Trong các ghi chép của người Mesopotamia thì mulmul bao gồm 7 LU.MASH (7 “kẻ lang thang thân thuộc”) còn các chuyên gia cho rằng đó là những vì sao sáng nhất trong cụm Pleiades có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tùy vào thực tế cách phân loại mà cụm sao này có 6 hoặc 9 ngôi sao sáng như vậy chứ không phải 7 đã khiến vấn đề nảy sinh; nhưng vấn đề này bị gạt qua một bên vì không còn có ý tưởng nào khả dĩ hơn cho nghĩa của từ mulmul.

Franz Kugler (Sternkunde und Sterndienst in Babel – tạm dịch: Thiên văn và các chòm sao ở Babylon) đã miễn cưỡng chấp nhận câu trả lời Pleiades như một giải pháp, nhưng ông đã bày tỏ sự ngạc nhiên khi nhận thấy các ghi chép của người Mesopotamia khẳng định dứt khoát rằng mulmul không chỉ bao gồm “những kẻ lang thang” (các hành tinh) mà còn có cả Mặt trời và Mặt trăng – khiến cho giải pháp Pleiades không còn chắc chắn nữa. Ông còn đọc được những ghi chép ghi rõ rằng “mulmul ul-shu 12” (“mulmul là một nhóm 12”), trong đó có 10 thành viên tạo thành một nhóm riêng biệt.

Chúng tôi cho rằng thuật ngữ mulmul là để chỉ Hệ Mặt trời với cách lặp từ (MUL.MUL) để thể hiện nhóm này là một thể nhất quán, như “một thiên thể bao gồm tất cả các thiên thể”.

Charles Virolleaud (L’Astrologie Chaldéenne – tạm dịch: Tử vi của người Chaldea) đã tiến hành chuyển chữ một ghi chép của người Mesopotamia (K.3558) mô tả về các thành viên của nhóm mulmul hay kakkabu. Dòng cuối cùng của ghi chép này rất rõ ràng:

Kakkabu/kakkabu.
Số thiên thể của nó là 12.
Vị trí các thiên thể của nó là 12.
Toàn bộ số tháng của Mặt trăng là 12.

Những ghi chép này thể hiện quá rõ ràng: mulmul – Hệ Mặt trời của chúng ta – được tạo thành từ 12 thiên thể. Có lẽ đây không phải là điều đáng ngạc nhiên, vì học giả Hy Lạp, Diodorus, khi giải thích về 3 “đạo” của người Chaldea và danh sách 36 thiên thể của chúng đã nêu rõ rằng “trong số các vị thần trên trời này, có 12 vị nắm giữ quyền hành chính; người Chaldea gán mỗi vị thần đó với một tháng và một ký hiệu hoàng đạo”.

Ernst Weidner (Der Tierkreis und die Wege am Himmed – tạm dịch: Cung hoàng đạo và khoảng cách bầu trời) viết rằng ngoài Đạo Anu và 12 chòm sao hoàng đạo của nó, một số ghi chép còn đề cập tới “đạo Mặt trời” cũng gồm 12 thiên thể: Mặt trời, Mặt trăng và 10 thiên thể khác. Dòng 20 trong tấm bảng TE ghi rằng: “naphar 12 sheremesh ha.la sha kakkab.lu sha Sin u Shamash ina libbi ittiquu” có nghĩa là “tóm lại, 12 thành viên trong nhóm có Mặt trời và Mặt trăng là nơi các hành tinh quay theo quỹ đạo”.

Giờ đây chúng ta đã nắm bắt được tầm quan trọng của con số 12 trong thế giới cổ đại. Số lượng các vị Chủ thần vĩ đại của người Sumer và sau đó là các vị thần Olympia đều gồm đúng 12 thành viên; các vị thần trẻ chỉ có thể tham gia vào nhóm này khi các vị thần già rút lui. Và đương nhiên, nếu thiếu một vị trí thì phải bổ sung để duy trì con số 12 vị thần. Vòng tròn bầu trời chính, đạo Mặt trời cùng với 12 thành viên tạo thành một hình mẫu mà theo đó mỗi phần bầu trời đều được chia thành 12 cung hoặc được phân bổ thành 12 thiên thể chính. Bởi vậy cho nên mới có 12 tháng một năm, 12 cặp giờ một ngày. Mỗi khu vực của đất nước Sumer đều được gán với 12 thiên thể như một hình thức cầu may mắn.

Có nhiều nghiên cứu, chẳng hạn như nghiên cứu của S. Langdon (Babylonian Menologies and the Semitic Calendar – tạm dịch: Bảng ghi các tháng của người Babylon và lịch Semite) chỉ ra rằng ngay từ đầu việc chia một năm thành 12 tháng đã có liên quan tới 12 vị Thần Vĩ đại. Fritz Hommel (Die Astronomie der alten Chaldaer – tạm dịch: Thiên văn học của người Chaldea cổ đại) và những người ủng hộ ông cho rằng 12 tháng này có mối liên hệ mật thiết với 12 cung hoàng đạo và rằng cả hai đều bắt nguồn từ 12 thiên thể chính. Charles F. Jean (Lexicologie Sumerienne – tạm dịch: Từ vựng học của người Sumer) đã xây dựng lại một danh sách của người Sumer gồm 24 thiên thể là sự kết hợp giữa 12 chòm sao hoàng đạo với 12 thành viên trong Hệ Mặt trời của chúng ta.

Trong một bản ghi chép dài được F. Thureau-Dangin (Ritueles Accadiens – tạm dịch: Các nghi lễ Acadia) xác định là một chương trình Lễ hội mừng Năm Mới của đền thờ ở Babylon đã đưa ra những dẫn chứng rất thuyết phục về việc cúng tế con số 12 như hiện tượng trung tâm của bầu trời. Ngôi đền lớn Esagila có 12 cửa. Quyền năng của tất cả các vị thần trên trời được trao cho Marduk bằng cách xướng lên 12 lần câu: “Hỡi Chúa tể, Ngài không phải là Chúa tể của ta sao”. Vị Chúa tể này và vợ của ngài đều ban ơn mỗi người 12 lần. Con số tổng 24 này khớp với 12 chòm sao hoàng đạo và 12 thành viên của Hệ Mặt trời.

Một cột mốc được vua xứ Susa cho khắc các biểu tượng thiên thể có sự xuất hiện của 24 ký hiệu: 12 ký hiệu quen thuộc cho hoàng đạo, cùng các ký tự biểu tượng cho 12 thành viên của Hệ Mặt trời. Đó là 12 vị thần sao của Mesopotamia, cũng như của Hurrian, Hittite, Hy Lạp và tất cả các vị thần cổ đại khác. (Hình 98)
images

Hình 98

Tuy rằng cơ sở hệ đếm tự nhiên của chúng ta là con số 10 nhưng số 12 vẫn giữ một vị trí rất quan trọng trong tất cả những vấn đề về thiên văn và thần linh trong một thời gian dài sau thời của người Sumer. Câu chuyện về 12 vị Titan của Hy Lạp, 12 Bộ tộc của Israel, 12 phần trên miếng giáp che ngực phép thuật của Đại Giáo sỹ Israel vẫn còn tồn tại. Quyền năng của con số 12 này lan tỏa tới 12 tông đồ của chúa Jesus và ngay cả trong hệ thập phân chúng ta cũng đếm từ 1 (one) tới 12 (twelve) và chỉ sau con số 12 chúng ta mới trở lại với “10 và 3” (thirteen), “10 và 4” (fourteen) v.v… (trong tiếng Anh)

Con số 12 đầy quyền năng và mang tính quyết định này có nguồn gốc từ đâu? Chúng ta chỉ có thể khẳng định chính là từ trên trời.

Trong Hệ Mặt trời – mulmul – ngoài tất cả những hành tinh mà chúng ta đã biết còn có thêm hành tinh Anu, hành tinh với biểu tượng là một thiên thể phát sáng vốn được dành để chỉ thần Anu và “thần linh” trong chữ viết của người Sumer. Một ghi chép thiên văn giải thích rằng “Kakkab của Quyền trượng Tối cao là một trong những con cừu trong mulmul.” Và khi Marduk soán đoạt ngôi vị tối cao và thay thế Anu trở thành vị thần gắn liền với hành tinh này, người Babylon đã nói rằng: “Hành tinh Marduk trong mulmul đã xuất hiện.”

Trong quá trình dạy cho Con người bản chất thực sự của Trái đất và bầu trời, người Nefilim đã cung cấp cho các giáo sỹ - nhà thiên văn cổ đại không chỉ những thông tin về các hành tinh bên ngoài sao Thổ mà còn về sự tồn tại của hành tinh quan trọng nhất, hành tinh mà từ đó họ đã đến với Trái đất: HÀNH TINH THỨ MƯỜI HAI.


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
Có bài mới 04.05.2017, 10:54
Hình đại diện của thành viên
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
Zmod of Trao Đổi - Học Hỏi
 
Ngày tham gia: 02.05.2014, 01:36
Tuổi: 29 Nữ
Bài viết: 25623
Được thanks: 4477 lần
Điểm: 9.39
Tài sản riêng:
Có bài mới Re: [Khoa học tự nhiên] Hành tinh thứ 12 - Zecharia Sitchin - Điểm: 10
CHƯƠNG 7

THIÊN SỬ THI SÁNG TẠO


Trên phần lớn các con dấu lăn cổ đại từng được phát hiện, các ký hiệu tượng trưng cho các thiên thể nhất định, các thành viên trong Hệ Mặt trời đều xuất hiện phía trên hình ảnh của thần linh hay con người.

Một con dấu của người Akkad có niên đại từ thiên niên kỷ 3 TCN hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Vorderasiatische Abteilung, Đông Berlin (ký hiệu VA/243) lại có cách thức khắc họa các thiên thể khác thường. Con dấu này không thể hiện các thiên thể riêng lẻ mà là nhóm 11 quả cầu bao quanh 1 ngôi sao lớn tỏa sáng. Rõ ràng đây là một bức họa về Hệ Mặt trời theo quan điểm của người Sumer: Hệ gồm 12 thiên thể. (Hình 99)

images
Hình 99

Chúng ta thường thể hiện Hệ Mặt trời giản lược là một dãy các hành tinh trải rộng về phía 2 bên mặt trời theo khoảng cách ngày càng xa. Nhưng nếu chúng ta thể hiện các hành tinh này không phải theo đường thẳng mà lần lượt từng hành tinh được trình bày theo một đường tròn (đầu tiên là sao Thủy, hành tinh gần nhất, tiếp đến là sao Kim, rồi Trái đất…), ta sẽ được hình ảnh như ở hình 100. (Tất cả đều là hình vẽ giản lược không thể hiện tỉ lệ; quỹ đạo hành tinh trong các hình vẽ này là hình tròn chứ không phải là hình e-lip để tiện trình bày.)

Nếu nhìn vào hình ảnh phóng to của Hệ Mặt trời được khắc họa trên con dấu lăn VA/243, chúng ta sẽ thấy rằng các “chấm tròn” bao quanh ngôi sao lớn thực ra là những quả cầu có kích thước và trật tự sắp xếp giống như Hệ Mặt trời được thể hiện trong Hình 100. Tiếp sau Sao Thủy nhỏ bé là sao Kim lớn hơn. Trái đất với kích thước tương đương sao Kim đi kèm với Mặt trăng có kích thước nhỏ hơn. Tiếp tục theo hướng ngược chiều kim đồng hồ, sao Hỏa được thể hiện chính xác nhỏ hơn Trái đất nhưng lớn hơn Mặt trăng và sao Thủy. (Hình 101)

Tiếp đó hình ảnh trên con dấu cổ đại này thể hiện một hành tinh mà chúng ta chưa biết – có kích thước lớn hơn đáng kể so với Trái đất nhưng nhỏ hơn sao Mộc và sao Thổ và những hành tinh tiếp sau nó. Xa hơn nữa là một cặp hành tinh trùng khớp với sao Thiên Vương và sao Hải Vương của chúng ta. Cuối cùng, sao Diêm Vương có kích thước nhỏ nhất cũng hiện diện ở đây, nhưng không phải ở đúng vị trí sắp xếp hiện nay của chúng ta (sau sao Hải Vương) mà lại nằm giữa sao Thổ và sao Thiên Vương.

Với việc coi Mặt trăng là một thiên thể đích thực, bức tranh này của người Sumer đã liệt kê tất cả các hành tinh trong Hệ Mặt trời mà chúng ta biết, sắp xếp chúng theo một trật tự chính xác (ngoại trừ sao Diêm Vương) và thể hiện cả kích thước của chúng.
images
Hình 100
images

Hình 101

Tuy nhiên bức họa 4.500 tuổi này lại cũng khẳng định rằng đã có – hay đang có – một hành tinh nữa nằm giữa sao Hỏa và sao Mộc. Như chúng tôi sẽ chỉ ra, nó chính là Hành tinh thứ Mười hai, hành tinh của người Nefilim.

Nếu như tấm bản đồ bầu trời của người Sumer này được phát hiện và nghiên cứu 2 thế kỷ trước, thì nhất định các nhà thiên văn sẽ cho rằng người Sumer hoàn toàn thiếu hiểu biết khi có tưởng tượng ngớ ngẩn về sự tồn tại của nhiều hành tinh bên ngoài sao Thổ. Thế nhưng chúng ta đã phát hiện và phải công nhận sự tồn tại của sao Thiên Vương, sao Hải Vương và sao Diêm Vương trong thời gian gần đây. Phải chăng người Sumer đã nhận biết được những điểm khác biệt, hay họ đã được người Nefilim truyền lại rằng Mặt trăng là một thành viên trong Hệ Mặt trời với đầy đủ quyền năng của nó, sao Diêm Vương nằm gần sao Thổ và có một Hành tinh thứ Mười hai nằm giữa sao Hỏa và sao Mộc?

Giả thuyết rằng Mặt trăng chỉ là một “quả bóng golf lạnh giá” không hơn không kém đã tồn tại trong suốt một thời gian dài và chỉ bị bác bỏ sau khi một số tàu Apollo của Mỹ thực hiện các cuộc thám hiểm Mặt trăng và đưa ra những kết luận xác thực. Mặt trăng là một khối vật chất bị tách ra khỏi Trái đất từ khi Trái đất vẫn ở trạng thái nóng chảy và linh hoạt dường như là suy đoán hợp lý nhất. Nếu không có sự tác động của hàng triệu thiên thạch để lại những miệng hố trên bề mặt Mặt trăng thì Mặt trăng vẫn chỉ là một khối vật chất rắn, đặc, trơn láng, không có sự sống, không có lịch sử và vĩnh viễn theo sau Trái đất.

Tuy nhiên, các kết quả quan sát có được nhờ vệ tinh không người lái đã khơi lại những quan điểm lâu đời đó. Người ta đã xác định được rằng thành phần hóa học và khoáng chất của Mặt trăng đủ khác biệt so với Trái đất để thử thách giả thuyết “ly khai” này. Những thí nghiệm được các nhà du hành vũ trụ người Mỹ tiến hành trên Mặt trăng cùng với kết quả nghiên cứu và phân tích mẫu đất đá mà họ mang về Trái đất đã làm nảy sinh nghi ngờ rằng Mặt trăng tuy là một nơi khô cằn nhưng đã từng là một “hành tinh có sự sống”. Nó cũng có các địa tầng giống như Trái đất, hay nói cách khác, nó trở nên rắn đặc từ giai đoạn nóng chảy ban đầu của chính nó. Nó cũng tỏa nhiệt giống Trái đất, nhưng trong khi nhiệt lượng của Trái đất tỏa ra từ các vật chất phóng xạ “đun nóng” phần bên trong Trái đất dưới áp suất khổng lồ thì nhiệt lượng của Mặt trăng lại phát ra rõ rệt từ các lớp vật chất phóng xạ nằm rất gần bề mặt. Tuy nhiên những vật chất này lại quá nặng để có thể nổi lên trên bề mặt. Vậy thì cái gì đã khiến chúng nằm gần bề mặt Mặt trăng?

Trường trọng lực của Mặt trăng có vẻ không ổn định, như thể những khối vật chất nặng khổng lồ (chẳng hạn như sắt) không chìm đều vào tâm mà phân bố rải rác khắp nơi. Ta có thể tự hỏi điều này là do quá trình tự vận động hay do sự tác động của thế lực nào đó? Có bằng chứng cho thấy những hòn đá cổ trên Mặt trăng đã được từ hóa và các từ trường này đã bị thay đổi hoặc đảo ngược. Liệu hiện tượng này là do một vài quá trình nội tại bí ẩn nào đó của Mặt trăng, hay là do một tác động từ bên ngoài chưa được xác định?

Các nhà du hành của tàu Apollo 16 đã tìm thấy trên Mặt trăng những hòn đá (hay còn gọi là dăm kết) được hình thành từ những viên đá rắn bị vỡ nát và sau đó dính lại với nhau nhờ nguồn nhiệt đột ngột và cực kỳ cao. Khi nào và như thế nào mà những viên đá đó bị vỡ nát rồi sau đó kết dính lại? Các vật chất khác trên bề mặt Mặt trăng rất giàu kali và photpho phóng xạ hiếm, trong khi những vật chất loại này đã bị chìm sâu vào bên trong Trái đất.

Kết hợp các phát hiện đó lại với nhau, giờ đây các nhà khoa học có thể chắc chắn rằng Mặt trăng và Trái đất tuy gần như được hình thành từ cùng các yếu tố vào cùng khoảng thời gian nhưng lại tiến hóa thành các thiên thể riêng biệt. Theo ý kiến của các nhà khoa học tại Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) thì Mặt trăng tiến hóa “bình thường” trong 500.000.000 năm đầu tiên. Sau đó, họ cho rằng (theo tờ New York Times):

Giai đoạn biến động lớn nhất diễn ra 4 tỉ năm trước đây, khi các thiên thể có kích thước bằng những thành phố lớn và đất nước có diện tích nhỏ lao vào Mặt trăng và tạo nên những thung lũng khổng lồ và những ngọn núi cao ngất.

Lượng vật chất phóng xạ khổng lồ còn sót lại sau các vụ va chạm bắt đầu làm nóng lớp đá phía dưới bề mặt, khiến một lượng lớn đá bị tan chảy và phun lên thành những biển nham thạch qua các kẽ nứt trên bề mặt.

Tàu Apollo 15 đã phát hiện một trận lở đá trong thung lũng Tsiolovsky có quy mô lớn gấp 6 lần bất cứ trận lở đá nào trên Trái đất. Tàu Apollo 16 phát hiện ra rằng trận lở đá tạo nên Biển Nectar đó đã rải đá dăm kết quanh phạm vi rộng đến 1.000 dặm (khoảng 1.609 km).

Tàu Apollo 17 đã đáp xuống gần một sườn dốc cao gấp 8 lần bất cứ sườn dốc nào trên Trái đất, có nghĩa là nó đã được hình thành sau một trận động đất trên Mặt trăng dữ dội gấp 8 lần bất cứ trận động đất nào trong lịch sử Trái đất.

Những chấn động sau trận động đất kinh khủng này vẫn tiếp diễn trong khoảng 800.000.000 năm sau đó, để rồi cuối cùng cấu trúc và bề mặt Mặt trăng trở nên nguội đặc vào khoảng 3,2 tỉ năm trước.

Như vậy người Sumer đã đúng khi thể hiện Mặt trăng là một thiên thể như nó vốn thế. Ngoài ra, họ cũng để lại cho chúng ta một ghi chép giải thích và mô tả về biến cố dữ dội trên Mặt trăng mà các chuyên gia NASA đã đề cập.

Sao Diêm Vương được coi là một “ẩn số”. Trong khi quỹ đạo quay quanh Mặt trời của các hành tinh khác chỉ hơi lệch so với đường tròn hoàn hảo thì độ lệch (“độ lệch tâm”) của quỹ đạo sao Diêm Vương lớn đến mức ngôi sao này có quỹ đạo hình elip rộng nhất xung quanh Mặt trời. Trong khi các hành tinh khác quay quanh Mặt trời ít nhiều trong cùng một mặt phẳng thì quỹ đạo sao Diêm Vương lại lệch với mặt phẳng này đến tận 17 độ. Vì 2 đặc điểm khác thường này mà sao Diêm Vương là hành tinh duy nhất cắt ngang qua quỹ đạo của một hành tinh khác, sao Hải Vương.

Về kích thước, thực tế sao Diêm Vương nằm trong lớp “vệ tinh”: đường kính 3.600 dặm của nó không lớn hơn nhiều so với Triton, một vệ tinh của sao Hải Vương, hay Titan, một trong 10 vệ tinh của sao Thổ. Vì những đặc điểm khác thường này nên có ý kiến cho rằng hành tinh “không tương hợp” này ban đầu là một vệ tinh mà bằng cách nào đó đã thoát khỏi hành tinh chủ của mình và tự đi vào quỹ đạo xung quanh Mặt trời.

Đây quả thực là những gì đã diễn ra – theo như các ghi chép của người Sumer.

Và hiện tại là đỉnh điểm của quá trình tìm kiếm câu trả lời cho những sự kiện đã diễn ra trên bầu trời cổ đại: sự tồn tại của Hành tinh thứ Mười hai. Việc làm này có thể gây ngạc nhiên cho nhiều người nhưng các nhà thiên văn của chúng ta vẫn đang tìm kiếm bằng chứng về một hành tinh như vậy đã từng tồn tại giữa sao Hỏa và sao Mộc.

Đến cuối thế kỷ XVIII, trước cả khi sao Hải Vương được phát hiện, một số nhà thiên văn đã cho rằng “các hành tinh nằm cách Mặt trời những khoảng nhất định theo một quy luật nào đó”. Đề xuất được gọi là Quy luật Bode này đã thuyết phục các nhà thiên văn rằng phải có một hành tinh ở tại vị trí mà cho đến ngày nay chúng ta vẫn chưa phát hiện thấy hành tinh nào tồn tại – đó chính là vị trí giữa quỹ đạo của sao Hỏa và sao Mộc.

Được tiếp thêm sức mạnh bởi các tính toán toán học này, các nhà thiên văn bắt đầu xem xét tỉ mỉ bầu trời tại khu vực đã được chỉ ra đó để tìm kiếm “hành tinh mất tích”. Vào ngày đầu tiên của thế kỷ XIX, nhà thiên văn người Ý Giuseppe Piazzi đã phát hiện ở vị trí chính xác như đã chỉ ra có một hành tinh rất nhỏ (đường kính khoảng 485 dặm) mà ông đặt tên là Ceres. Đến năm 1804, các hành tinh nhỏ được phát hiện tăng lên đến con số 4; tính đến thời điểm hiện tại, người ta đã phát hiện gần 3000 hành tinh nhỏ quay quanh Mặt trời tạo nên một vành đai thiên thể. Không còn nghi ngờ gì nữa, đây chính là những dăm kết của một hành tinh bị vỡ tan thành từng mảnh. Các nhà thiên văn Nga đã đặt tên cho nó là Phayton (“Chiến mã xa”).

Tuy các nhà thiên văn đều chắc chắn về sự tồn tại của một hành tinh như vậy, nhưng họ không thể lý giải được sự biến mất của nó. Phải chăng hành tinh này tự nổ tung? Nhưng nếu thế thì các mảnh vụn của nó phải văng khắp các hướng chứ không thể sắp xếp có trật tự trong một vành đai như vậy. Nếu có một vụ va chạm làm vỡ tan hành tinh này thì thiên thể thủ phạm của vụ va chạm đó đâu? Có phải nó cũng bị vỡ tan? Nhưng khi tính gộp các dăm kết xung quanh Mặt trời thì chúng không đủ tạo nên một hành tinh hoàn chỉnh chứ chưa nói gì đến hai. Còn nếu vành đai thiên thể này là dăm kết của 2 hành tinh thì chúng phải duy trì sự quay quanh trục hai hành tinh này. Trái lại, tất cả các hành tinh nhỏ này đều có một chiều quay quanh trục duy nhất, chứng tỏ rằng chúng đều từ một thiên thể duy nhất mà ra. Vậy làm thế nào mà hành tinh mất tích này bị vỡ vụn và cái gì đã làm nó vỡ vụn?

Câu trả lời cho những câu hỏi này được truyền lại cho chúng ta từ thời cổ đại.

***

Khoảng một thế kỷ trước đây, quá trình giải mã các ghi chép được tìm thấy ở Mesopotamia đã bất ngờ khiến người ta nhận ra rằng ở đó – ở Mesopotamia – các ghi chép không chỉ tồn tại cùng thời mà còn có trước các phần của Kinh Cựu ước. Tác phẩm Die Kielschiriften und das alte Testament (tạm dịch: Chữ hình nêm và Kinh Cựu ước) năm 1872 của Eberhard Schräder đã mở màn cho một trận mưa những cuốn sách, bài báo, bài giảng và những cuộc tranh luận kéo dài nửa thế kỷ. Liệu vào thời xa xưa nào đó có mối liên hệ nào giữa Babylon và Kinh thánh (Bible) hay không? Các quan điểm hoặc ủng hộ hoặc phản đối đầy kích động: BABEL UND BIBEL (Babylon và Bible).

Trong số các ghi chép được Henry Layard khám phá trong phế tích của thư viện Ashurbanipal ở Nineveh có một ghi chép kể về câu chuyện Sáng tạo Thế giới không khác nhiều so với câu chuyện trong Sáng Thế Ký. Những tấm đất sét bị gãy vỡ này được George Smith chắp ghép lại và xuất bản lần đầu năm 1876 (The Chaldean Genesis – tạm dịch: Sáng Thế Ký của người Chaldea), trong đó khẳng định sự tồn tại về một ghi chép của người Akkad được viết bằng phương ngữ Babylon cổ kể về quá trình một vị thần tạo ra Thiên đường và Mặt đất cùng vạn vật trên Mặt đất, trong đó có Con người.

Hiện nay chúng ta có cả một nền văn học chuyên so sánh ghi chép của người Mesopotamia với câu chuyện trong Kinh thánh. Theo người Babylon, các vị thần đã hoàn thành tác phẩm trong 6 “ngày” hoặc trên 6 tấm đất sét. Tương tự trong Kinh thánh, Đức Chúa dành ngày thứ bảy để nghỉ ngơi và thưởng thức tác phẩm của mình, thiên sử thi này của người Mesopotamia cũng dành tấm thứ bảy để tán dương vị thần Babylon này và thành tựu của ngài. Thật phù hợp khi L. W. King đặt tên cho ghi chép đáng tin cậy của mình về chủ đề này là Bảy tấm đất sét về công cuộc Sáng tạo Thế giới.

Thời cổ đại, bản ghi chép được chúng ta gọi là “Thiên sử thi Sáng tạo” này được đặt tên theo những từ đầu tiên, Enuma Elish (“Thuở ở trên cao”). Câu chuyện Sáng tạo thế giới trong Kinh thánh bắt đầu bằng việc tạo ra Trời và Đất; còn câu chuyện của người Mesopotamia kể về nguồn gốc vũ trụ thực sự đi kèm với những sự kiện diễn ra trước đó và đưa chúng ta trở về thời điểm khi thời gian bắt đầu:

Enuma elish la nabu shamamu
Thuở ở trên cao Trời chưa có tên
Shaplitu ammatum shuma la zakrat
Và phía dưới, đất rắn [Đất] chưa có tên

Thiên sử thi này kể rằng sau đó, 2 thiên thể nguyên thủy đã sinh ra một loạt các “vị thần” trên trời. Khi số lượng các vị thần trên trời tăng lên, họ tạo ra tiếng ồn và chấn động lớn làm phiền Cha Nguyên thủy. Vị sứ giả trung thành của ngài hối thúc ngài áp dụng các biện pháp mạnh để lập lại kỷ cương cho các vị thần trẻ, nhưng họ đã kết bè kéo cánh chống lại và cướp mất quyền năng sáng tạo của ngài. Mẹ Nguyên thủy tìm cách trả thù. Vị thần cầm đầu cuộc nổi loạn đưa ra đề xuất: Để đứa con trai trẻ tuổi của mình tham gia Hội đồng các vị Thần, được trao quyền năng tối cao và có khả năng đơn độc chống lại con “quái vật” do Mẹ Nguyên thủy biến thành.

Được trao quyền tối cao, vị thần trẻ này – theo dị bản của người Babylon là Marduk – tiến đến đối mặt với con quái vật và sau một trận chiến dữ dội đã đánh bại và xả nó thành 2 phần. Một phần được ngài biến thành Trời, phần còn lại thành Đất.

Sau đó ngài phân chia trật tự cố định trên Thiên đường, giao cho mỗi vị thần một vị trí vĩnh viễn. Trên mặt đất ngài tạo ra núi non, biển cả và sông ngòi, lập nên các mùa và cây cỏ, rồi làm ra Con người. Babylon và ngôi đền hình tháp được xây dựng trên mặt đất mô phỏng Thiên Cung. Các vị thần và con người phải tuân theo những nhiệm vụ, điều răn và nghi lễ đã được giao ước. Sau đó các vị thần tuyên bố Marduk là vị Thần Tối cao và trao cho ngài “50 cái tên” – những đặc quyền và vị trí theo số của vương vị Enlil.

Việc ngày càng có nhiều những tấm và mảnh đất sét được phát hiện và dịch ra, chúng ta càng có bằng chứng chứng tỏ rằng thiên sử thi trên không chỉ đơn thuần là một tác phẩm văn học: Nó là thiên sử thi tôn giáo - lịch sử thiêng liêng nhất của người Babylon, được xướng lên như một phần trong các nghi lễ mừng Năm Mới. Với mục đích truyền bá vị thế tối cao của Marduk, trong phiên bản sử thi của người Babylon vị thần này được coi là đấng anh hùng của câu chuyện Sáng tạo Thế giới. Tuy nhiên không phải phiên bản nào cũng vậy. Các chuyên gia có đủ bằng chứng chứng minh rằng phiên bản sử thi này của người Babylon là một bản sao mang tính chính trị - tôn giáo những phiên bản trước của người Sumer, trong đó Anu, Enlil và Ninurta mới là các đấng anh hùng.

Tuy nhiên, dù ai là vai chính trong vở kịch của thần linh và vũ trụ này thì chắc chắn câu chuyện đó cũng có niên đại xa xưa cùng thời với nền văn minh Sumer. Đa số các chuyên gia coi đây là một tác phẩm triết học – tác phẩm cổ xưa nhất về cuộc đấu tranh không ngừng giữa cái thiện và cái ác – hoặc là một câu chuyện mang tính ẩn dụ về mùa đông và mùa hè, bình minh và hoàng hôn, cái chết và sự hồi sinh trong tự nhiên.

Nhưng tại sao chúng ta không xem xét thiên sử thi này ở giá trị bề ngoài, hay đơn giản chỉ là câu chuyện về các sự kiện có thật diễn ra ở vũ trụ mà người Sumer biết đến qua truyền đạt của người Nefilim? Lần theo hướng đi táo bạo và mới lạ này, chúng tôi phát hiện ra rằng “thiên sử thi Sáng tạo Thế giới” lý giải một cách hoàn chỉnh những sự kiện có thể đã diễn ra trong Hệ Mặt trời của chúng ta.

Sân khấu nơi vở kịch Enuma Elish mở màn chính là vũ trụ nguyên sơ. Diễn viên chính là những Đấng Sáng tạo cùng các nhân vật được tạo ra. Màn 1:

Thuở ở trên cao Trời chưa có tên,
Và phía dưới, Đất chưa có tên;
Chẳng có gì ngoại trừ APSU nguyên thủy, Đấng Sáng tạo,
MUMMU và TIAMAT đều được bà sinh ra;
Những dòng nước của họ hòa vào nhau.
Chưa có cây sậy nào mọc lên, chưa có đầm lầy nào xuất hiện.
Chưa có vị thần nào ra đời,
Không ai có tên, số phận của họ chưa được định đoạt;
Rồi các vị thần được hình thành trong số đó.

Chỉ với vài nét gạch bằng cây bút sậy trên tấm đất sét đầu tiên – trong 9 dòng ngắn gọn – nhà thơ - nhà sử học cổ đại này đã đưa chúng ta đến vị trí chính giữa sân khấu, rồi vén bức màn bí mật và mở đầu vở kịch hoành tráng đầy kịch tính nhất từ trước tới nay: Quá trình hình thành Hệ Mặt trời của chúng ta.

Trong vũ trụ mênh mông, các “vị thần” – các hành tinh – xuất hiện, được đặt tên và “số phận” – quỹ đạo – của chúng được định đoạt. Chỉ có 3 thiên thể tồn tại: “AP.SU nguyên thủy” (“người tồn tại từ thuở ban đầu”); MUMMU (“người được sinh ra”) và TIAMAT (“trinh nữ ban sự sống”). Những “dòng nước” của Apsu và Tiamat hòa quyện với nhau, bản ghi chép cũng nói rõ rằng đó không phải là dòng nước nơi những cây sậy mọc lên, mà là dòng nước nguyên thủy mang lại những yếu tố cơ bản cần thiết cho sự tồn tại của vũ trụ.

Như vậy Apsu chính là Mặt trời, “người tồn tại từ thuở ban đầu”.

Ở gần ngài nhất chính là Mummu. Câu chuyện này sau đó kể rằng Mummu là người trợ thủ và sứ giả tin cậy của Apsu: những mô tả này hoàn toàn phù hợp với sao Thủy, hành tinh nhỏ chuyển động rất nhanh xung quanh Mặt trời. Thực tế, đây chính là khái niệm mà người Hy Lạp và La Mã cổ đại gán cho vị thần - sao Thủy: sứ giả nhanh nhẹn của các vị thần.

Xa hơn nữa là Tiamat. Bà chính là “quái vật” mà sau này Marduk đã xẻ làm đôi – là “hành tinh mất tích”. Nhưng từ thuở sơ khai, bà chính là Đức mẹ Đồng trinh đầu tiên của Bộ ba Thần linh này. Khoảng không giữa bà và Apsu không phải trống rỗng, nó được lấp đầy bởi các nguyên tố nguyên thủy của Apsu và Tiamat. Những “dòng nước” này “trộn lẫn với nhau” và 2 vị thần – hành tinh – được hình thành trong khoảng không giữa Apsu và Tiamat.

Những dòng nước của họ trộn lẫn với nhau…

Các vị thần được hình thành ở giữa họ;

Thần LAHMU và thần LAHAMU được sinh ra đời;

Họ được đặt tên như thế.

Về phương diện từ nguyên, những cái tên này bắt nguồn từ gốc từ LHM (“gây chiến”). Người xưa đã truyền lại câu chuyện rằng sao Hỏa là Thần Chiến tranh và sao Kim là Nữ thần Tình yêu và Chiến tranh. LAHMU và LAHAMU lần lượt là tên nam và nữ; như vậy, đặc điểm của 2 vị thần trong sử thi với 2 hành tinh sao Hỏa và sao Kim đã được xác nhận cả về phương diện từ nguyên lẫn phương diện thần thoại. Về phương diện thiên văn thì “hành tinh mất tích”, Tiamat có vị trí phía ngoài sao Hỏa. Thực tế, sao Hỏa và sao Kim nằm ở khoảng không giữa Mặt trời (Apsu) và “Tiamat”. Chúng ta có thể hình dung ra điều này bằng cách theo dõi bản đồ bầu trời của người Sumer. (Hình 102, 103)
images

Hình 102

images

Quá trình hình thành Hệ Mặt trời tiếp tục diễn ra. Lahmu và Lahamu – sao Hỏa và sao Kim – đã ra đời, nhưng thậm chí,

Trước khi trưởng thành
Và phát triển tới một kích thước đã định
Thần ANSHAR và thần KISHAR đã được hình thành,
Vượt qua họ [về kích thước].
Rồi ngày qua đi và hàng tỉ năm qua đi,
Thần ANU trở thành con trai họ – là đối thủ của các vị tổ tiên.
Rồi Anu, con trai cả của Anshar,
Sinh ra NUDIMMUD giống mình như đúc cả vẻ ngoài và
kích thước.

Với một sự súc tích kết hợp nhuần nhuyễn với tính chính xác của câu chuyện, Màn I thiên sử thi Sáng tạo Thế giới đã được trình diễn nhanh chóng và ấn tượng trước mắt chúng ta. Chúng ta biết rằng sao Hỏa và sao Kim chỉ phát triển tới một kích thước hạn chế; nhưng thậm chí trước khi chúng kịp hoàn thành quá trình “tăng trưởng” của mình thì một cặp hành tinh khác đã ra đời. Đây là 2 hành tinh khổng lồ, được thể hiện qua cái tên của chúng – AN.SHAR (“hoàng tử, người đứng đầu trên trời”) và KI.SHAR (“người đứng đầu trên mặt đất”). Chúng đánh bại cặp hành tinh đầu tiên về kích thước, trưởng thành “vượt qua họ”. Đặc điểm, tên gọi và vị trí của cặp đôi thứ hai này được xác nhận chính là sao Thổ và sao Mộc. (Hình 104)

Thời gian qua đi (“hàng tỉ năm qua đi”) và cặp hành tinh thứ ba ra đời. Đầu tiên là ANU, có kích thước nhỏ hơn Anshar và Kishar (“con trai của họ”), nhưng lớn hơn các hành tinh đầu tiên (“là đối thủ của các vị tổ tiên” về kích thước). Rồi đến lượt Anu sinh ra một hành tinh giống mình như đúc “về vẻ ngoài và kích thước”. Người Babylon gọi hành tinh này là NUDIMMUD, một tên hiệu của Ea/Enki. Một lần nữa, các mô tả về kích thước và vị trí của chúng giống với cặp hành tinh tiếp theo mà chúng ta biết trong Hệ Mặt trời, đó là sao Thiên Vương và sao Hải Vương.

Tuy nhiên trong số các hành tinh này còn phải tính đến một hành tinh nữa, hành tinh mà chúng ta gọi là sao Diêm Vương. Thiên “Sử thi Sáng tạo Thế giới” đã gọi Anu là “con trai cả của Anshar”, điều này ám chỉ về sự tồn tại của một vị thần/hành tinh nữa là “con” của Anshar/sao Thổ. Thiên sử thi nhắc tới vị thần này sau khi kể về việc Anshar cử sứ giả GAGA của mình đi thực hiện những nhiệm vụ liên quan đến các hành tinh khác. Gaga có vẻ giống với sứ giả Mummu của Apsu về chức năng và kích thước, điều này khiến ta liên tưởng đến nhiều đặc điểm giống nhau giữa sao Thủy và sao Diêm Vương. Như vậy, có thể nói Gaga chính là sao Diêm Vương; nhưng trên bản đồ thiên văn của người Sumer, sao Diêm Vương không được đặt ngoài sao Hải Vương mà ở cạnh sao Thổ, làm “sứ giả” hay vệ tinh cho hành tinh này. (Hình 105)

images
Hình 104
images
Hình 105

Khi Màn I của thiên “Sử thi Sáng tạo Thế giới” khép lại, chúng ta có Hệ Mặt trời gồm Mặt trời và 9 hành tinh:

MẶT TRỜI – Apsu, “Người tồn tại từ thuở đầu”.

SAO THỦY – Mummu, “Người trợ thủ và sứ giả của Apsu”.

SAO KIM – Lahamu, “Nữ thần Tình yêu và Chiến tranh”.

SAO HỎA – Lahmu “Thần Chiến tranh”.

?? – Tiamat, “Trinh nữ ban Sự sống”.

SAO MỘC – Kishar, “Người đứng đầu trên Đất”

SAO THỔ – Anshar, “Người đứng đầu trên Trời”.

SAO DIÊM VƯƠNG – Gaga, “Trợ thủ và sứ giả của Anshar”.

SAO THIÊN VƯƠNG – Anu, “Đấng của Trời”.

SAO HẢI VƯƠNG – Nudimmud (Ea), “Đấng Sáng tạo

khéo léo”.

Còn Trái đất và Mặt trăng ở đâu? 2 hành tinh này vẫn chưa hình thành, chúng là sản phẩm của vụ va chạm vũ trụ sắp xảy ra.

Sau phần kết của vở kịch hoành tráng về sự ra đời của các hành tinh, các tác giả của thiên sử thi Sáng tạo lại bắt đầu Màn II với vở kịch về sự hỗn loạn trong vũ trụ. Tập hợp các hành tinh mới được hình thành còn lâu mới ổn định. Các hành tinh hút lẫn nhau và cùng hướng về Tiamat để làm nhiễu loạn và gây nguy hiểm cho các thiên thể nguyên sơ.

Anh em các vị thần tụ tập lại với nhau;

Họ làm nhiễu loạn Tiamat khi họ tiến lên rồi lùi lại.

Họ quấy rầy “bụng” của Tiamat

Bằng những trò hề trong các ngôi nhà của bầu trời.

Apsu không thể làm dịu được trò ồn ào đó;

Tiamat không thốt nên lời trước hành động của họ.

Hành động của họ thật ghê tởm…

Đường đi của họ thật rối rắm.

Chúng ta có những dẫn chứng rõ ràng về các quỹ đạo bất thường. Các hành tinh mới “tiến lên rồi lùi lại”; chúng đến quá gần nhau (“tụ tập lại với nhau”); chúng xâm phạm vào quỹ đạo của Tiamat; chúng đến quá gần “bụng” của hành tinh này; “hành động” của chúng mang tính gây rối. Tuy Tiamat mới là đối tượng bị uy hiếp chính nhưng Apsu cũng cảm thấy hành động của các hành tinh này là “ghê tởm”. Ngài tuyên bố ý định “hủy hoại và đánh bại những hành động” đó. Ngài hội ý với Mummu và bí mật bàn bạc. Nhưng “bất cứ điều gì họ trao đổi” đều bị các hành tinh khác nghe lỏm và âm mưu hủy diệt khiến họ trở nên câm lặng. Người duy nhất vẫn giữ được sự khôn ngoan là Ea. Chàng bày ra âm mưu “rót dòng chảy giấc ngủ lên Apsu”. Khi các vị thần khác nhất trí với kế hoạch này, Ea “vẽ ra một bản đồ vũ trụ chính xác” và phù phép những dòng nước nguyên sinh của Hệ Mặt trời bằng một lời nguyền.

Có phải “lời nguyền” hay lực tác động được Ea (sao Hải Vương) – sau này trở thành hành tinh ở xa Mặt trời nhất – sử dụng chính là việc nó quay quanh Mặt trời và bao quanh tất cả các hành tinh khác? Có phải chính quỹ đạo của nó quanh Mặt trời đã tác động đến từ trường của Mặt trời và sau đó là các dòng bức xạ của nó? Hay chính sao Hải Vương đã tự hình thành và phát ra những dòng bức xạ năng lượng? Dù tác động đó là gì đi chăng nữa thì thiên sử thi cũng gọi đó là “dòng chảy giấc ngủ” – một loại hiệu ứng làm dịu – lên Apsu (Mặt trời). Ngay cả “trợ thủ Mummu cũng không còn sức cử động”.

Giống như câu chuyện trong Kinh thánh về Samson và Delilah, người anh hùng sau khi bị cơn buồn ngủ chế ngự đã dễ dàng bị tước đoạt quyền năng. Ea nhanh chóng di chuyển để cướp lấy vai trò sáng tạo của Apsu. Dường như, khi chặn đứng những dòng chảy vật chất nguyên sinh khổng lồ của Mặt trời, Ea/sao Hải Vương đã “lột bỏ mũ miện của Apsu, đoạt lấy chiếc áo choàng của ngài”. Apsu đã bị “đánh bại”. Mummu không thể dịch chuyển được nữa. Thần bị “trói buộc và đẩy lùi”, trở thành một hành tinh không có sức sống bên cạnh ông chủ của mình.

Bằng cách đoạt lấy quyền năng sáng tạo của Mặt trời – ngăn chặn quá trình phát thêm năng lượng và vật chất để hình thành các hành tinh khác – các vị thần đã mang lại hòa bình tạm thời cho Hệ Mặt trời. Chiến thắng này còn được thể hiện bằng việc thay đổi vai trò và vị trí của Apsu. Từ nay về sau tên hiệu của Apsu được dùng để chỉ “Cung điện của Ea” và bất cứ hành tinh mới nào cũng chỉ có thể được hình thành từ vị Apsu mới – từ “Thẳm sâu” – vùng không gian vũ trụ xa xôi nơi có hành tinh ở ngoài cùng của Hệ Mặt trời.

Nền hòa bình này tồn tại được bao lâu trước khi bị phá vỡ một lần nữa? Thiên sử thi này không nói rõ. Nhưng chỉ sau một khoảng thời gian ngắn tạm dừng, câu chuyện lại tiếp tục và Màn III của vở kịch lại tiếp tục được vén lên:

Trong Cung điện Thiên mệnh, chốn của các Số mệnh,
Một vị thần được sinh ra, là vị thần tài giỏi và thông thái nhất;
Tại trung tâm của chốn Thẳm sâu MARDUK ra đời.

Một “vị thần” mới – một hành tinh mới – đã tham gia vào cuộc chơi. Vị thần này được sinh ra trong chốn Thẳm sâu, ngoài vũ trụ xa xôi, ở khu vực mà chuyển động theo quỹ đạo – “số mệnh” của một hành tinh – được trao cho ngài. Ngài bị hút vào Hệ Mặt trời bởi hành tinh ở xa nhất: “Người sinh ra ngài là Ea” (sao Hải Vương). Hành tinh mới này là một kỳ quan đáng chiêm ngưỡng:

Vẻ ngoài của ngài rất lôi cuốn, với đôi mắt chớp lấp lánh;
Dáng đi của ngài rất đường bệ, oai nghiêm như thuở xa xưa…
Các vị thần khác không ngớt lời tán tụng khi ngài đi qua…
Ngài là vị thần cao quý nhất, vượt trội lên với chiều cao của mình;
Tùy tùng của ngài rất đông đảo, ngài cao vượt hẳn lên.

Xuất hiện từ không gian bên ngoài, Marduk vẫn chỉ là một hành tinh mới hình thành, vẫn đang phun lửa và phát bức xạ. “Khi ngài hé môi, lưỡi lửa bùng lên.”

Khi Marduk tới gần các hành tinh khác, “họ choàng lên ngài những chớp lửa khổng lồ” và ngài tỏa sáng rực rỡ, “khoác lên mình vầng hào quang của mười vị thần”. Như vậy, đường đi của ngài đã châm ngòi cho những đợt phát xạ điện từ và những nguồn vật chất từ các hành tinh khác trong Hệ Mặt trời. Và ở đây chỉ có một từ xác nhận cho quá trình giải mã thiên sử thi Sáng tạo này của chúng ta: Mười thiên thể đang chờ đón ngài – Mặt trời và 9 hành tinh khác.

Câu chuyện sử thi tiếp tục dẫn dắt chúng ta theo hành trình di chuyển của Marduk. Đầu tiên ngài đi qua hành tinh đã “sinh ra” mình, hành tinh đã kéo ngài vào với Hệ Mặt trời, đó là Ea/sao Hải Vương. Khi Marduk tới gần sao Hải Vương, lực hấp dẫn của sao Hải Vương tác động lên hành tinh mới này rất lớn. Nó làm uốn cong đường đi của Marduk, “để thuận tiện cho mục đích của mình”.

Chắc hẳn lúc đó Marduk vẫn đang ở giai đoạn rất nóng dẻo. Khi đi ngang qua Ea/sao Hải Vương, lực hấp dẫn khiến cho bề mặt của Marduk phình lên, như thể hành tinh này có thêm “cái đầu thứ hai”. Tuy nhiên trong giai đoạn này không có bộ phận nào của Marduk bị tách ra; nhưng đến khi Marduk tới gần Anu/sao Thiên Vương thì hàng chùm vật chất bắt đầu tách rời ra, kết quả hình thành nên 4 vệ tinh của Marduk. “Anu sinh ra và tạo hình cho 4 vị này, giao phó quyền năng lãnh đạo cho ông chủ”. Được gọi là “những cơn gió”, 4 vệ tinh này bị đẩy vào một quỹ đạo quay rất nhanh quanh Marduk, “cuốn đi như một cơn lốc”.

Thứ tự của cuộc hành trình này – đầu tiên là sao Hải Vương, sau đó là sao Thiên Vương – cho thấy Marduk đang tiến vào Hệ Mặt trời không phải theo chiều quỹ đạo vốn có (ngược chiều kim đồng hồ) mà theo chiều ngược lại, xuôi chiều kim đồng hồ. Trong quá trình di chuyển, hành tinh này nhanh chóng bị lực hấp dẫn và lực từ mạnh mẽ của Anshar/sao Thổ khổng lồ và sau đó là Kishar/sao Mộc tóm lấy. Đường đi của nó bị dịch chuyển dần vào trong – gần hơn với trung tâm của Hệ Mặt trời, hướng thẳng tới Tiamat. (Hình 106)
images
Hình 106

Đường đi của Marduk nhanh chóng bắt đầu ảnh hưởng đến Tiamat và các hành tinh ở phía trong (sao Hỏa, sao Kim, sao Thủy). “Ngài phun ra những dòng suối quấy rầy Tiamat; các vị thần không còn tĩnh tại mà lồng lộn như trong cơn bão.”

Tuy đến đoạn này, những dòng ghi chép của người xưa bị hủy hoại một phần nhưng ta vẫn có thể đọc được rằng các hành tinh gần đó “nín thở…. nhắm mắt.” Còn bản thân Tiamat “gần như mất trí” – rõ ràng là quỹ đạo của hành tinh này đã trở nên hỗn loạn.

Lực hấp dẫn của hành tinh đang tiến lại gần bắt đầu bóc tách các bộ phận ra khỏi Tiamat. Từ nhân của hành tinh này sinh ra 11 “quái vật”, một đám vệ tinh “gầm gừ và giận dữ” “tự tách mình” ra khỏi cơ thể của bà và “diễu hành bên cạnh Tiamat”. Lường trước việc đối mặt với Marduk đang xông tới, Tiamat “khoác lên người chúng những vầng hào quang”, khiến cho chúng có vẻ ngoài của những “vị thần” (hành tinh).

Điểm mang lại giá trị đặc biệt trong thiên sử thi này và ngành vũ trụ học của người Mesopotamia chính là vệ tinh chính của Tiamat có tên là KINGU, “con cả trong các vị thần, người đứng đầu đội quân của bà”.

Bà nâng Kingu lên cao,
Giữa đám đông bà khiến chàng trở nên vĩ đại…
Bà tin tưởng giao vào tay chàng
Quyền chỉ huy tối cao của trận chiến.

Là đối tượng bị các luồng lực hấp dẫn trái ngược nhau hút, vệ tinh lớn này của Tiamat bắt đầu chuyển hướng về phía Marduk. Kingu được trao Tấm bảng Sinh mệnh – quỹ đạo hành tinh của riêng mình – điều khiến cho các hành tinh bên ngoài phiền lòng. Ai trao cho Tiamat cái quyền được sinh ra những hành tinh mới cơ chứ? Ea thắc mắc. Ngài trình bày vấn đề này với Anshar, sao Thổ khổng lồ:

Ngài kể lại với thần tất cả những mưu toan của Tiamat:
“… bà ta đã lập nên Đội quân đang sục sôi giận giữ…
bà ta có thêm những vũ khí vô song, đã sinh ra những vị
quái thần…
với 11 kẻ mà bà ta đã sinh ra;
từ những vị thần lập nên Đội quân đó,
bà ta đã đề bạt Kingu, đứa con cả lên làm thủ lĩnh…
bà ta trao cho hắn Tấm bảng Sinh mệnh,
buộc chặt nó trước ngực của hắn.”

Quay về phía Ea, Anshar hỏi xem liệu vị thần này có thể lên đường tiêu diệt Kingu không. Chúng ta không biết câu trả lời vì tấm bảng đất sét ghi chép đoạn này bị hư hại, nhưng rõ ràng Ea đã không làm Anshar hài lòng, vì câu chuyện tiếp diễn với chi tiết Anshar hướng về phía Anu (sao Thiên Vương) để xem liệu vị thần này có “lên đường chống lại Tiamat” hay không. Nhưng Anu “không có khả năng đối mặt với bà ta và quay lưng lại”.

Trong thế cục hỗn loạn của vũ trụ, một trận đối đầu diễn ra, lần lượt từng vị thần một bước sang một bên. Sẽ không có ai đứng ra chiến đấu với Tiamat đang nổi cơn giận dữ ư?

Sau khi vượt qua sao Hải Vương và Thiên Vương, Marduk đang tiến gần đến Anshar (sao Thổ) và vành đai của nó. Điều này khiến Anshar nảy ra ý tưởng: “Mượn sức mạnh của hắn và biến hắn thành Người báo thù của chúng ta; hắn ta là kẻ dạn dày chiến trận: Marduk, Đấng Anh hùng!” Khi chạm vào vành đai sao Thổ (“ngài hôn đôi môi của Anshar”), Marduk trả lời:

“Nếu quả thực ta được lựa chọn là Kẻ báo thù của các người
để đánh bại Tiamat và cứu mạng các người
Hãy triệu tập Hội đồng để tuyên bố ta là Đấng Tối cao của
Số mệnh!”

Điều kiện đặt ra thật táo bạo nhưng cũng rất đơn giản: Marduk và “số mệnh” của ngài – quỹ đạo quay quanh Mặt trời – phải trở thành Đấng Tối cao của tất cả các vị thần. Rồi sau đó Gaga, vệ tinh của Anshar/sao Thổ - và tương lai là sao Diêm Vương – được thả ra:

Anshar mở miệng,
cất lời nói với Gaga, trợ thủ của mình…
“Hãy đi đường của ngươi, Gaga,
hãy đến đứng trước các vị thần,
và hãy nói lại với họ
những gì ta bảo với ngươi sau đây.”

Khi đi qua các vị thần/hành tinh khác, Gaga hối thúc họ “đưa ra quyết định về Marduk”. Quyết định này đúng như dự đoán: Các vị thần cảm thấy vô cùng vui mừng khi có người đứng ra chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề. Họ tung hô “Marduk là Đấng Tối cao!” và thúc giục ngài đừng phí thêm thời giờ: “Hãy lên đường và kết liễu mạng sống của Tiamat đi!”

Màn IV, trận chiến trên bầu trời bắt đầu khai diễn.

Các vị thần đã quyết định “số phận” của Marduk; họ tập trung năng lượng mình lại vào việc định hướng quỹ đạo của Marduk để ngài có thể đi theo một đường duy nhất – tiến thẳng vào trận chiến, một vụ va chạm với Tiamat.

Là một chiến binh dày dạn kinh nghiệm chiến đấu, Marduk tự trang bị nhiều loại vũ khí. Ngài phủ lên người “ngọn lửa sáng chói”; “ngài chế tạo một cây cung… kèm tên… ngài phóng ra tia chớp trước ngực”; và “sau đó ngài làm một tấm lưới để chụp lấy Tiamat vào bên trong.” Đó là những danh từ phổ biến dùng để mô tả các hiện tượng thiên văn – những quả cầu sét xuất hiện khi 2 hành tinh gặp nhau, hấp lực (“tấm lưới”) mà chúng tác động lẫn nhau.

Nhưng vũ khí chính của Marduk là các vệ tinh của mình, 4 “cơn gió” mà Uranus đã trang bị cho ngài khi Marduk đi qua hành tinh này: Gió Nam, Gió Bắc, Gió Đông, Gió Tây. Khi vượt qua những kẻ khổng lồ, sao Thổ và sao Mộc, bị hấp lực khủng khiếp của 2 hành tinh này tác động, Marduk “sinh ra” thêm 3 vệ tinh nữa – Gió Quỷ, Gió Xoáy và Gió Vô Song.

Dùng các vệ tinh của mình như những “cỗ chiến xa bão tố”, ngài “phóng 7 cơn gió mình tạo ra”. Phía đối phương cũng đã sẵn sàng cho trận chiến:

Chúa tể xông lên, theo sau là các trợ thủ của mình;
Hướng tới và đối mặt với Tiamat đang giận dữ…
Chúa tể đến gần để thăm dò nội tình của Tiamat
Để nắm được thủ đoạn của Kingu, trợ thủ của bà ta.

Nhưng khi 2 hành tinh tiến đến gần nhau hơn, quỹ đạo của Marduk trở nên bất ổn:

Trong khi quan sát, đường đi của ngài trở nên xáo trộn,
Ngài bị chệch hướng tiến, hành động trở nên bối rối.
Ngay cả các vệ tinh của Marduk cũng bắt đầu bị chệch khỏi
quỹ đạo:
Khi các các vị thần, các trợ thủ của ngài
Đang sát cánh bên cạnh ngài,
Nhìn thấy Kingu can trường, ánh mắt họ trở nên mờ ảo.
Rốt cuộc các chiến binh có đụng độ nhau hay không?

Nhưng tử khí tràn ngập, lời thách đấu đã đưa ra dẫn đến một cuộc đụng độ không thể tránh khỏi. “Tiamat gầm lên một tiếng”… “Chúa tể hô gọi bão tố, thứ vũ khí đầy uy lực của ngài”. Khi Marduk tiến đến gần hơn, “cơn tức giận” của Tiamat càng tăng cao; “bà ta nhảy lên giận dữ”. Bà ta bắt đầu sử dụng những “lời nguyền” với Marduk – giống như những đợt sóng năng lượng mà Ea từng sử dụng chống lại Apsu và Mummu. Nhưng Marduk vẫn tiếp tục lao tới.

Tiamat và Marduk, những vị thần thông thái nhất,
Xông về phía đối phương;
Họ chuẩn bị có một trận quyết đấu,
Họ áp sát để chiến đấu.

Đến đây thì thiên sử thi bắt đầu mô tả trận chiến này, và kết quả là Trời và Đất đã được tạo ra.

Chúa tể tung lưới để bắt lấy bà ta;
Ngài phóng Gió Quỷ tấn công bà ta.
Tiamat há miệng ra để nuốt chửng nó
Ngài tiếp thêm năng lượng cho Gió Quỷ để nó khiến bà ta không khép miệng lại được.
Sau đó những Cơn gió ầm ầm lao tới tấn công vào bụng bà ta;
Thân thể bà ta phình lên; miệng há rộng
Ngài bắn vào đó một mũi tên, nó xé rách bụng bà ta;
Nó xuyên vào bên trong, xé nát nội tạng.
Ngài đánh bại, dập tắt hơi thở cuối cùng của bà ta.

Đây chính là lý thuyết cổ xưa nhất giải thích những câu hỏi về các hiện tượng thiên văn mà đến nay chúng ta vẫn còn chưa hiểu hết. (Hình 107) Một Hệ Mặt trời chưa ổn định gồm Mặt trời và 9 hành tinh khác đã bị một hành tinh lớn giống như sao chổi từ bên ngoài vũ trụ xâm phạm. Đầu tiên, nó chạm trán với sao Hải Vương; sau đó, khi vượt qua sao Thiên Vương, sao Thổ và sao Mộc, quỹ đạo của nó đã bị uốn cong hoàn toàn hướng vào tâm Hệ Mặt trời và sản sinh ra 7 vệ tinh. Đường đi của nó gây nên một vụ va chạm không thể tránh khỏi với Tiamat, hành tinh tiếp theo trong Hệ Mặt trời.

A. Những “cơn gió” của Marduk va chạm với Tiamat và “thuộc hạ” của bà (do Kingu cầm đầu).

Nhưng 2 hành tinh này không va chạm với nhau, một thực tế vô cùng quan trọng về thiên văn: Chính các vệ tinh của Marduk đâm vào Tiamat chứ không phải bản thân hành tinh này. Chúng khiến Tiamat “phình ra” và tạo ra một vết cắt lớn trên bề mặt hành tinh này. Qua những vết cắt, Marduk bắn một “mũi tên”, một “tia sét thần thánh”, một quả cầu sét khổng lồ phóng ra như một tia chớp từ thân thể tràn đầy năng lượng của Marduk, hành tinh “sáng chói”. Khi đã xuyên được vào nội tạng của Tiamat, “mũi tên” này “dập tắt hơi thở cuối cùng của bà ta” – vô hiệu hóa điện trường, hấp lực và từ trường của Tiamat, rồi “dập tắt” chúng.
images
Hình 107

Lần đụng độ đầu tiên giữa Marduk và Tiamat đã khiến cho Tiamat bị thương và mất đi sự sống; nhưng số phận cuối cùng của bà vẫn phải được quyết định bằng những đợt đụng độ tiếp theo. Kingu, thủ lĩnh vệ tinh số 1 của Tiamat cũng có số phận riêng. Nhưng số phận 10 vệ tinh nhỏ hơn còn lại của Tiamat đã được định đoạt ngay tức thì.

Sau khi ngài đánh bại Tiamat, kẻ cầm đầu,
Thuộc hạ của bà ta tan tác, đội quân của bà ta tan vỡ.
Những vị thần trợ thủ vốn luôn sát cánh bên cạnh bà,
Run rẩy trong sợ hãi,
Chúng quay lưng bỏ chạy để bảo tồn mạng sống của mình.

Chúng ta có thể xác định được đội quân “tan tác…vỡ tan” run sợ và “quay lưng bỏ chạy” – đảo ngược quỹ đạo của mình này không?

Nếu xác định được thì chúng ta có thể đưa ra lời giải thích cho một câu hỏi khác về Hệ Mặt trời – hiện tượng sao chổi. Là những khối cầu vật chất nhỏ bé, chúng thường được xem là “các thành viên nổi loạn” của Hệ Mặt trời, vì chúng xuất hiện không tuân theo một quy luật thông thường nào diễn ra trong quỹ đạo. Quỹ đạo của các hành tinh quay quanh Mặt trời (ngoại trừ sao Diêm Vương) gần như đều là hình tròn, còn quỹ đạo của sao chổi là đường thẳng kéo dài và đa số là những đường rất dài tới mức một số sao chổi biến mất khỏi tầm quan sát của chúng ta trong hàng trăm hay hàng ngàn năm. Các hành tinh (ngoại trừ sao Diêm Vương) quay quanh mặt trời trong một mặt phẳng chung, còn quỹ đạo của các sao chổi nằm trên nhiều mặt phẳng khác nhau. Quan trọng nhất là trong khi tất cả các hành tinh chúng ta biết đều quay quanh Mặt trời ngược chiều kim đồng hồ thì nhiều sao chổi lại di chuyển theo chiều ngược lại.

Các nhà thiên văn không thể giải thích được thế lực nào hay sự kiện nào đã tạo ra các sao chổi đó và ném chúng vào những quỹ đạo bất thường này. Câu trả lời của chúng tôi là Marduk. Càn quét theo chiều trái ngược, trong một mặt phẳng quỹ đạo riêng, hành tinh này đã làm tan tác và vỡ nát đống vệ tinh của Tiamat thành những sao chổi nhỏ hơn và hút chúng bằng hấp lực, hay còn được gọi là tấm lưới, của mình.

Bị cuốn vào tấm lưới, chúng thấy mình đang rơi vào bẫy…
Toàn bộ bè lũ quái vật từng sát cánh bên cạnh bà ta
Ngài tung ra những cái cùm trói chặt tay chúng…
Bao vây chặt chẽ, chúng không thể thoát.

Sau khi trận chiến kết thúc, Marduk tước Tấm bảng Sinh mệnh khỏi tay Kingu (quỹ đạo độc lập của Kingu) và gắn nó vào ngực mình: đường đi của ngài được nắn thành quỹ đạo riêng vĩnh viễn trong Hệ Mặt trời. Từ nay trở đi, Marduk nhất định sẽ thường xuyên quay lại nơi trận chiến đã diễn ra.

“Đánh bại” Tiamat xong, Marduk hướng vào vũ trụ, quay xung quanh Mặt trời và trở lại quỹ đạo cũ qua các hành tinh bên ngoài: Ea/sao Hải Vương “người đạt được ước vọng về Marduk”, Anshar/sao Thổ, “người lập nên chiến thắng của Marduk”. Sau đó quỹ đạo mới đưa Marduk trở lại với nơi mình đã gặt hái chiến thắng, “nhằm tăng cường sức mạnh kiềm chế những vị thần đã bị đánh bại” là Tiamat và Kingu.

Khi tấm màn của Màn V trong vở kịch được vén lên, chính từ đây – tuy chưa được thừa nhận cho tới tận ngày nay – câu chuyện Sáng Thế Ký trong Kinh thánh mới bắt đầu nhập vào “Thiên sử thi Sáng tạo Thế giới” của người Mesopotamia; bởi từ đây câu chuyện về Sáng tạo Trời và Đất mới thực sự bắt đầu.

Sau khi hoàn thành vòng quay đầu tiên xung quanh Mặt trời, Marduk “quay trở lại chỗ Tiamat, kẻ đã bị ngài khuất phục”.

Chúa tể dừng lại quan sát thi thể vô hồn của bà ta.
Sau đó ngài khéo léo lên kế hoạch chặt đôi con quái vật này.
Rồi ngài xẻ bà ta ra thành 2 phần như một con trai.

Giờ đây Marduk mới thực sự tự mình chạm vào hành tinh đã bị đánh bại, chia Tiamat thành 2 phần, cắt rời “đầu lâu”, hay phần thân trên của bà ta. Sau đó, một vệ tinh khác của Marduk là Gió Bắc lao vào phần thi thể bị cắt rời này. Cú va chạm lớn đã tác động mạnh vào phần hành tinh này và đẩy nó – với định mệnh trở thành Trái Đất – vào một quỹ đạo mà chưa hành tinh nào đi vào trước đó:

Chúa tể dẫm chân lên phần dưới thi thể của Tiamat;
Ngài cắt rời chiếc đầu lâu bằng vũ khí của mình;
Ngài bóc những mạch máu của bà ta ra;
Và sai Gió Bắc mang nó đi
Tới nơi không ai biết đến.
Trái đất đã được tạo ra!

Phần thi thể phía dưới lại chịu số phận khác: ở vòng quay thứ hai, Marduk đã đâm vào nó, nghiền nát nó thành từng mảnh (Hình 108):

Nửa (còn lại) của bà ta được ngài làm thành bầu trời:

Cố định chúng với nhau, ngài sắp xếp vị trí cho chúng như một lính gác…

Ngài uốn cong đuôi của Tiamat thành chiếc vòng trang sức Dải băng Lớn.

Những mảnh vỡ của nửa còn lại này được chế tác thành một “chiếc vòng trang sức” trên bầu trời, với vai trò là một bức màn nằm chắn giữa các hành tinh bên trong và bên ngoài. Chúng được dàn thành một “dải băng lớn”. Vành đai thiên thể đã hình thành.

Các nhà thiên văn và nhà vật lý đều thừa nhận nhiều điểm khác biệt lớn giữa các hành tinh bên trong hay còn gọi là “thế gian” (sao Thủy, sao Kim, Trái đất, Mặt trăng và sao Hỏa) với các hành tinh bên ngoài (sao Mộc và các hành tinh ở xa hơn nữa), 2 nhóm hành tinh này được phân biệt bằng vành đai thiên thể. Chúng ta có thể khẳng định rằng qua thiên sử thi này người Sumer cổ đại rõ ràng đã nhận biết được những hiện tượng thiên văn đó.

Ngoài ra, đây lần đầu tiên chúng ta có được một lời giải thích mạch lạc cả về thiên văn lẫn khoa học cho các hiện tượng thiên văn dẫn đến sự biến mất của “hành tinh mất tích” và sự hình thành sau đó của vành đai thiên thể (cộng thêm cả sao chổi) và Trái đất. Sau khi một vài vệ tinh và quả cầu điện từ của Marduk xẻ Tiamat làm đôi, một vệ tinh khác của Marduk đẩy phần thân trên của Tiamat vào một quỹ đạo mới và trở thành Trái đất của chúng ta ngày nay; còn Marduk, ở vòng quay thứ hai của mình quanh Mặt trời đã nghiền nát phần dưới của Tiamat thành từng mảnh và rải chúng thành một dải thiên thể lớn.

B. Tiamat bị xẻ làm đôi: nửa nát vụn là Trời – Vành đai Thiên thể; nửa còn lại, Trái đất, bị vệ tinh “Gió Bắc” của Marduk đẩy vào một quỹ đạo mới. Vệ tinh chính của Tiamat, Kingu, trở thành Mặt trăng của Trái đất, các vệ tinh còn lại trở thành sao chổi.

Mọi câu hỏi mà chúng ta đặt ra lần lượt được “Thiên sử thi Sáng tạo” trả lời trong quá trình chúng ta giải mã nó. Ngoài ra, chúng ta cũng đã có câu trả lời cho câu hỏi tại sao các lục địa trên Trái đất lại tập trung về một phía và một hố sâu (đáy Thái Bình Dương) nằm ở phía đối diện. Việc “những dòng nước” của Tiamat được nhắc đi nhắc lại cũng giúp ta sáng tỏ nhiều điều. Bà được gọi là Quái vật Nước và việc Trái đất, một phần của Tiamat, được trao cho những dòng nước này là hợp lý. Thực tế, một số chuyên gia mô tả Trái đất là “Hành tinh Đại dương” – vì nó là hành tinh duy nhất trong số các hành tinh chúng ta biết trong Hệ Mặt trời được ban cho nguồn nước làm nảy sinh sự sống.
images
Hình 108

Tuy các giả thiết này có vẻ mới mẻ nhưng chúng đã được các nhà tiên tri và nhà hiền triết coi là sự thật qua Kinh Cựu ước. Nhà tiên tri Isaiah nhớ lại “những ngày nguyên thủy” khi Đức Chúa hùng mạnh “tạc nên Kẻ Ngạo mạn, khiến cho con Quái vật Nước quay tròn, làm khô cạn những dòng nước của Tehom-Raba”. Gọi Đức Giê-hô-va là “Đức Vua nguyên thủy của ta”, Vua David đã dẫn ra trong một số đoạn Kinh thánh quan điểm về vũ trụ của thiên sử thi Sáng tạo. “Bằng quyền năng của mình, ngài làm tiêu tan những dòng nước; thủ lĩnh của những con quái vật nước cũng bị ngài làm cho tan rã.” Sách Job mô tả việc Đức Chúa đánh bại “các trợ thủ của Kẻ Ngạo mạn”; và ca ngợi Ngài với những kiến giải về thiên văn ấn tượng:

Chiếc vòm bị đập vỡ rải ra khắp chốn Tehom,
Trái đất lơ lửng trong không trung…
Quyền lực của ngài tóm lấy những dòng nước,
Năng lượng của ngài xẻ đôi Kẻ Ngạo mạn;
Ngọn gió của ngài tung ra Chiếc Vòng trang sức;
Bàn tay của ngài tiêu diệt con giao long.

Hiện nay các học giả nghiên cứu Kinh thánh công nhận rằng từ Tehom trong tiếng Hebrew (“vùng nước sâu”) có nguồn gốc là từ Tiamat; rằng Tehom-Raba có nghĩa là “Tiamat vĩ đại” và rằng những kiến giải trong Kinh thánh về các sự kiện từ thuở nguyên sơ được dựa trên các sử thi về vũ trụ của người Sumer. Hơn nữa, trong số những sự tương đồng này thì thứ đầu tiên và có trước là đoạn mở đầu của cuốn Sáng Thế Ký mô tả Thần khí của Thiên Chúa bay lượn trên mặt nước Tehom và tia sét của Thiên Chúa (Marduk trong sử thi Babylon) thắp sáng bóng tối của vũ trụ khi nó đánh trúng và tách đôi Tiamat, tạo ra Trái đất và Rakia (nghĩa đen là chiếc vòng trang sức được gò”). Dải thiên thể này (ngày nay được dịch là “vòm trời”) được gọi là “Trời”.

Cuốn Sáng Thế Ký (1:8) ghi rõ rằng chiếc “vòm” này đã được Thiên Chúa gọi là “Trời” (shamaim). Các ghi chép của người Akkad cũng gọi phần bầu trời này là “chiếc vòng trang sức được gò” (rakkis) và kể lại việc Marduk kéo căng phần thân dưới của Tiamat đến lúc 2 đầu của nó gần chạm nhau, buộc chặt nó lại thành một vòng tròn lớn vĩnh cửu. Các ghi chép của người Sumer cũng khẳng định rằng “vòm trời” cụ thể vốn khác biệt với khái niệm thông thường về bầu trời và vũ trụ này chính là vành đai thiên thể.

Trái đất của chúng ta và vành đai thiên thể này là “Trời và Đất” trong cả Kinh thánh và các tư liệu của người Mesopotamia, được tạo ra khi Tiamat bị vị Chúa tể đoạn thây.

Sau khi vệ tinh Gió Bắc của Marduk đẩy Trái đất sang vị trí mới, Trái đất có được quỹ đạo của riêng mình – quay quanh Mặt trời (kết quả chúng ta có các mùa) và tự quay quanh trục của mình (ngày và đêm). Các ghi chép của người Mesopotamia nói rằng một trong những nhiệm vụ của Marduk sau khi tạo ra Trái đất là “ban cho [Trái đất] ngày Mặt trời và đặt ra giới hạn giữa ngày và đêm”. Các khái niệm trong Kinh thánh cũng giống như vậy:

Và Thiên Chúa phán rằng:
“Phải có những vầng sáng trên vòm trời,
để phân rẽ Ngày với Đêm;
để chúng làm dấu chỉ
xác định các Mùa, các Ngày và các Năm”.

Các học giả đương đại tin rằng sau khi Trái đất trở thành một hành tinh thì nó là một quả cầu nóng rực với những miệng núi lửa phun trào tung mây mù lên bầu trời. Khi nhiệt độ bắt đầu nguội dần, hơi ẩm ngưng tụ thành nước, phân rẽ bề mặt Trái đất thành đất liền và đại dương.

Tấm bảng đất sét thứ 5 trong bộ Enuma Elish tuy bị hư hại nặng nhưng vẫn thể hiện những thông tin khoa học giống hệt trên. Với việc mô tả những dòng dung nham phun ra là “nước bọt” của Tiamat, thiên sử thi Sáng tạo đã mô tả chính xác hiện tượng này diễn ra trước sự hình thành bầu khí quyển, các đại dương của Trái đất và các lục địa. Sau khi “gom nước trong các đám mây”, các đại dương bắt đầu hình thành và “nền móng” của Mặt đất – các lục địa – trồi lên. Khi quá trình nguội dần diễn ra, mưa và sương mù xuất hiện. Trong khi đó, những dòng “nước bọt” tiếp tục phun ra, “trải thành từng lớp”, tạo nên địa hình Trái đất.

Một lần nữa, những điều tương tự được nhắc tới rõ ràng trong Kinh thánh:

Và Thiên Chúa phán:
“Nước phía dưới trời phải tụ lại một nơi,
để lộ ra đất cạn.”
Liền có như vậy.

Trái đất cùng với các đại dương, lục địa và bầu khí quyển giờ đây đã sẵn sàng để hình thành nên những dãy núi, sông suối, thung lũng. Việc coi tất cả những sự sáng tạo này là công lao của Chúa tể Marduk, thiên sử thi Enuma Elish tiếp tục câu chuyện:

Sau khi đẩy đầu của Tiamat [Trái đất] vào đúng vị trí,
Ngài gọi lên những dãy núi ở trên đó.
Ngài khơi những dòng suối, những dòng nước cuốn đi.
Từ đôi mắt của bà ta ngài giải phóng dòng sông Tigris và Euphrates.
Từ đầu nhũ hoa của bà ta ngài tạo thành những rặng núi hùng vĩ,
Khơi dòng chảy của suối, để nước chảy ra.

Giống như các phát hiện đương đại, cả cuốn Sáng Thế Ký và Enuma Elish cùng các ghi chép khác có liên quan của người Mesopotamia đều cho rằng sự sống khởi đầu từ những dòng nước, tiếp đó là “những sinh vật leo trèo” và “loài chim biết bay”. Chỉ đến lúc này “các sinh vật tùy loài như gia súc, các loài bò sát và súc vật” xuất hiện trên Trái đất và đỉnh điểm là sự xuất hiện của Con người – hành động Sáng tạo cuối cùng.

***

Là một phần trong trật tự thiên thể mới của Trái đất, Marduk “đã khiến cho Mặt trăng xuất hiện… và giao cho Mặt trăng nhiệm vụ đánh dấu điểm giao giữa ngày và đêm, xác định các ngày trong tháng”.

Vậy vị thần Mặt trăng này là ai? Trong ghi chép này ông được gọi là SHESH.KI (“vị Thần Bảo vệ Trái đất”). Phần trước của ghi chép này chưa hề đề cập đến hành tinh nào với cái tên này; nhưng ở phần này lại đề cập đến hình ảnh: Ông ta “bị ảnh hưởng bởi sức ép [trường hấp lực] của bà ta”. Bà ta ở đây là ai: Tiamat hay Trái đất?

Theo các ghi chép này thì vai trò của Tiamat và Trái đất dường như có thể hoán đổi nhau. Trái đất là hiện thân của Tiamat. Mặt trăng được gọi là “người bảo vệ” cho Trái đất, đó chính là danh hiệu mà Tiamat đặt cho Kingu, vệ tinh chính của mình.

Thiên sử thi Sáng tạo không gộp Kingu vào “đội quân” tan tác và bị biến thành những sao chổi có quỹ đạo ngược chiều quay quanh Mặt trời của Tiamat. Sau khi Marduk hoàn thành vòng quay đầu tiên của mình quanh Mặt trời và trở lại chiến trường cũ, ngài quyết định số phận của Kingu:

Và Kingu, kẻ từng cầm đầu bọn chúng,
Ngài làm co lại;
Ngài gọi chàng ta là thần DUG.GA.E
Ngài tước khỏi tay chàng ta Tấm bảng Sinh mệnh,
Vốn không thuộc về chàng ta.

Sau đó Marduk không phá hủy Kingu. Ngài trừng phạt chàng bằng cách tước đoạt quỹ đạo độc lập mà Tiamat đã trao khi kích thước của chàng phát triển hơn. Tuy bị co lại thành hành tinh nhỏ hơn nhưng Kingu vẫn là một “vị thần” – một hành tinh trong Hệ Mặt trời. Khi không có quỹ đạo riêng, chàng chỉ có thể trở lại vị trí một vệ tinh. Khi phần thân trên của Tiamat bị đẩy vào quỹ đạo mới (trở thành Trái đất), chúng tôi cho rằng Kingu cũng bị kéo theo. Theo quan điểm của chúng tôi, Mặt trăng ngày nay chính là Kingu, trước đây vốn là vệ tinh của Tiamat.

Bị biến thành một duggae, Kingu đã bị tước đi “nguồn sống” của mình – bầu khí quyển, nước, chất phóng xạ; kích cỡ bị thu nhỏ và trở thành “một đống đất sét vô hồn”. Thuật ngữ này của người Sumer đã mô tả chính xác Mặt trăng không có sự sống của chúng ta, lịch sử mới được khám phá của nó và định mệnh xảy đến với vệ tinh vốn khởi đầu là một KIN.GU (“sứ giả vĩ đại”) và kết thúc là một DUG.GA.E (“bình chì”) này.

L. W. King (The Seven Tablets of Creation – tạm dịch: 7 Tấm bảng sử thi Sáng tạo) cho biết về sự tồn tại của 3 mảnh của một tấm đất sét về thiên văn, thần thoại học trình bày một dị bản về trận chiến của Marduk với Tiamat, trong đó có những câu thơ đề cập đến cách Marduk giải quyết Kingu. “Kingu, chồng của bà ta, bị ngài cắt đứt không phải bằng một vũ khí chiến đấu… Tấm bảng Sinh mệnh bị ngài tước khỏi tay.” B. Landesberger nỗ lực (năm 1923, trong cuốn Archiv fur Keilschriftforschung – tạm dịch: Nghiên cứu chữ hình nêm) chỉnh sửa và dịch đầy đủ bản ghi chép trên đã khẳng định tính hoán đổi lẫn nhau giữa 3 cái tên Kingu/Ensu/Mặt trăng.

Những ghi chép này không những xác nhận kết luận của chúng tôi rằng vệ tinh chính của Tiamat đã trở thành Mặt trăng mà còn giải thích cho những phát hiện của NASA về vụ va chạm khủng khiếp “khi thiên thể có kích thước bằng một thành phố lớn đâm vào Mặt trăng”. Cả các phát hiện của NASA và ghi chép do L. W. King tìm thấy đều mô tả Mặt trăng là “một hành tinh hoang vu”.

Người ta đã tìm thấy nhiều con dấu lăn mô tả trận chiến trên bầu trời này, trong đó Marduk đang chiến đấu với một vị nữ thần dữ tợn. Một con dấu trong số đó khắc họa cảnh Marduk đang bắn tia sét của mình vào Tiamat, còn Kingu, được xác định rõ ràng bằng hình ảnh Mặt trăng, thì đang tìm cách bảo vệ Tiamat, người đã tạo ra mình. (Hình 109)
images
Hình 109

Những bằng chứng hình ảnh cho thấy Mặt trăng của Trái đất và Kingu là cùng một vệ tinh càng được củng cố hơn bằng hiện tượng từ nguyên rằng tên của thần SIN, sau này được gắn với Mặt trăng, có nguồn gốc từ từ SU.EN (“chúa tể vùng đất ngập nước”).

Sau khi chia cắt Tiamat và Kingu, Marduk lại một lần nữa “băng qua bầu trời và quan sát các khu vực”. Lần này ngài chú mục vào “nơi ở của Nudimmud” (sao Hải Vương) để quyết định “số phận” cuối cùng của Gaga, vệ tinh trước đây của Anshar/sao Thổ đóng vai trò là “sứ giả” liên lạc với các hành tinh khác.

Thiên sử thi này cũng mô tả một trong những hành động cuối cùng của Marduk trên bầu trời là đưa vị thần này “vào một nơi bí mật”, một quỹ đạo đối diện với “vùng thẳm sâu” (khoảng không vũ trụ) mà đến nay chúng ta vẫn chưa biết tới và tin tưởng giao cho chàng “quyền cố vấn của Vùng Nước Thẳm sâu”. Cùng với vị trí mới này, hành tinh đó được đổi tên thành US.MI (“người chỉ đường”), hành tinh xa nhất trong Hệ Mặt trời của chúng ta, đó là sao Diêm Vương.

Theo thiên sử thi Sáng tạo, thì Marduk đã từng có lần khoe khoang rằng “Ta sẽ khéo léo thay đổi đường đi của các vị thần trên trời… chia họ thành 2 nhóm”.

Và thực tế vị thần này đã làm được như vậy. Ngài loại bỏ khỏi bầu trời người đồng hành đầu tiên của Mặt trời trong quá trình Sáng tạo là Tiamat. Ngài tạo nên Trái đất, đẩy nó vào một quỹ đạo mới gần Mặt trời hơn. Ngài gò nên một “vòng trang sức” trên bầu trời – vành đai thiên thể tách bạch nhóm các hành tinh bên trong và bên ngoài. Ngài biến phần lớn các vệ tinh của Tiamat thành sao chổi; vệ tinh chính Kingu được ngài đặt vào một quỹ đạo mới quay quanh Trái đất để trở thành Mặt trăng. Ngài tách vệ tinh Gaga ra khỏi sao Thổ, biến nó thành sao Diêm Vương, trao cho nó một số đặc điểm về quỹ đạo của chính mình (chẳng hạn như một mặt phẳng quỹ đạo mới).

Những câu hỏi về Hệ Mặt trời của chúng ta – những đại dương trên Trái đất, cảnh tàn phá trên Mặt trăng, quỹ đạo ngược chiều của các sao chổi, các hiện tượng bí ẩn của sao Diêm Vương – tất cả đều được giải đáp một cách thỏa đáng trong thiên sử thi Sáng tạo của người Mesopotamia sau khi được chúng ta giải mã.

Khi “bố trí vị trí” cho các hành tinh khác xong, Marduk tự chọn cho mình “vị trí Nibiru”, “băng qua bầu trời và quan sát” Hệ Mặt trời mới. Giờ đây Hệ Mặt trời đã bao gồm cả thảy 12 thiên thể và được 12 vị Thần Vĩ đại cai quản. (Hình 110)
images
Hình 110


Tìm kiếm với từ khoá:
Được thanks
Xem thông tin cá nhân
      Xin ủng hộ:  
       
Trả lời đề tài  [ 13 bài ] 
     
 



Đang truy cập 

Không có thành viên nào đang truy cập


Bạn không thể tạo đề tài mới
Bạn không thể viết bài trả lời
Bạn không thể sửa bài của mình
Bạn không thể xoá bài của mình
Bạn không thể gởi tập tin kèm
Hi, Khách 
Anonymous

Tên thành viên:

Mật khẩu:


Đề tài nổi bật 
1 • [Hiện đại] Thượng tá không quân xấu xa - Thỏ Thỏ Hồng Nhan Nhiễu

1 ... 27, 28, 29

2 • [Hiện đại] Cướp tình Tổng giám đốc ác ma rất dịu dàng - Nam Quan Yêu Yêu

1 ... 18, 19, 20

[Cổ đại - Trọng sinh] Sủng thê làm hoàng hậu - Mạt Trà Khúc Kỳ

1 ... 15, 16, 17

4 • [Hiện Đại] Những bí ẩn của lãnh đạo thú tính - Lý Tiểu Lang

1 ... 64, 65, 66

5 • [Xuyên không - Trùng sinh - Dị giới] Độc y thần nữ phúc hắc lãnh đế cuồng sủng thê - Nguyệt Hạ Khuynh Ca

1 ... 45, 46, 47

6 • [Cổ đại] Cung Phi Thượng Vị Ký - Như Ngư Hoa Lạc

1 ... 17, 18, 19

7 • List truyện ngôn tình hoàn + Ebook [Update 29/09]

1 ... 14, 15, 16

[Cổ đại - Trùng sinh] Nữ nhi Lạc thị - Yên Nùng

1 ... 33, 34, 35

9 • [Hiện đại] Hôn nhân không lựa chọn - Yên Hoa

1 ... 19, 20, 21

10 • [Hiện đại] Hôn trộm 55 lần - Diệp Phi Dạ

1 ... 70, 71, 72

11 • [Hiện đại] Tình yêu phô trương - Tiếu Giai Nhân

1 ... 8, 9, 10

12 • [Cổ đại] Tiểu sủng phi của nhiếp chính vương - Thụy Tiếu Ngốc

1 ... 14, 15, 16

13 • [Cổ đại Trùng sinh] Sủng Phi Đường - Đinh Đông Nhất

1 ... 11, 12, 13

List truyện Xuyên không + Chủng điền văn + Trùng sinh hoàn (Update ngày 14/10)

1 ... 18, 19, 20

15 • List truyện ngôn tình sủng hoàn + Ebook [Update 14/10]

1, 2, 3

16 • [Hiện đại] Tam giác mùa hè (Liệt Đồ) - Giải Tổng

1 ... 5, 6, 7

17 • [Hiện đại] Gặp phải giáo sư độc miệng - Đan Tứ Tịch

1, 2, 3, 4, 5

18 • [Hiện đại] Chỉ trách lúc trước mắt bị mù - Bản Lật Tử

1 ... 5, 6, 7

19 • [Xuyên không - Đồng nhân] Chân ái vĩnh hằng - Mạn Không

1 ... 8, 9, 10

20 • [Hiện đại] Mật máu cố yêu - Thủy Nguyệt Huyên

1 ... 7, 8, 9


Thành viên nổi bật 
Đường Thất Công Tử
Đường Thất Công Tử
Lily_Carlos
Lily_Carlos
Vu Kỳ
Vu Kỳ

Trâu Bò Siêu Cấp: :wave: hú hú, Trâu hú hú hú
Chu Ngọc Lan: Chị phan em uri :slap:
Độc Bá Thiên: tên e hay lắm...Vạn Thiên Tuế
lanhlungphan: tên gì em @@
Độc Bá Thiên: ss Phan: e kb vs ss lâu lẩu rồi...mà ss có xác nhận đâu :(((
lanhlungphan: độc độc, chị có face nè, haha
lanhlungphan: Cám ơn chu ngọc lan và minhhy nha
lanhlungphan: có ai biết giá trị của mớ đồng cắc xu hào đó không vậy? 1 đồng bằng bao nhiêu xu, bao nhiêu hào. Nếu mua 1 cân gạo thì cần bỏ ra bao nhiêu?
minhhy299: lanhlungphan: bạn Hồ Như, Mai Tuyết Vân và Hoa Sơn Trà đều là tác giả VN và viết truyện rất hay đó
Chu Ngọc Lan: Tỉu phân tiền xưa đa số sài đồng, cắc, xu, hào :)2
Độc Bá Thiên: Lâu lẩu rồi Tiểu Thanh của e cũng ko lên đây  rồi :( :cry3:
Độc Bá Thiên: Quá lâu lẩu rồi  ss ko gặp em và e cũng ko gặp đc ss :hug: thật là nhớ nhớ ngàn nhớ :hug:
lanhlungphan: Lau quá không gặp em, Độc Độc <3
Yêu Nguyệt Trọn Đời: lúc nào cũng vắng nhỉ
Độc Bá Thiên: 3
Yêu Nguyệt Trọn Đời: hi
Độc Bá Thiên: ss Phan :hug: :kiss:
lanhlungphan: big bag, đã tìm và rất đau đầu
Chu Ngọc Lan: Phì... youtube mần ăn như cái quần... dô coi thôi mà quét kênh bảo spam khóa... bà kiện gg đùa :chair:
V.I.P ❤ BIG BANG: Tiểu phân gg thẳng tiến :)2
Niệm Vũ: viewtopic.php?t=398605

PR truyện mạt thế, không gian, nữ cường, HE, edit đều, cầu ủng hộ :bird:
Nguyễn Khai Quốc: viewtopic.php?t=402782&p=3274648#p3274648 các bác tiếp tục ủng hộ Giống Rồng của Quốc nhé
lanhlungphan: chị muốn hỏi về một số vấn đề, ví dụ như tiền tệ việt nam ngày xưa, chữ viết và ngôn ngữ.
ღ_kaylee_ღ: 104+105 phế sài muốn nghịch thiên, ma đế cuồng phi:
viewtopic.php?t=404940&p=3274665#p3274665
Cô Quân: Mời you tới với  boxThú cưng cây cảnh có rất nhiều điều thú vị!~~
Cùng chơi game kiếm điểm
Game Thú Cưng Chuyện Chưa  Kể !! Dễ cực kì!!!
Hay đến với các bản tin được update thường xuyên

Điểm Tin Hoa Cây Cảnh
Điểm Tin Thú Cưng, Động Vật
Hạ Quân Nguyệt: Chị Phan, em 75 này, chị tìm tác giả việt làm gì thế?
lanhlungphan: Chị đang đau đầu quá em ơi, giúp chị với!!
lanhlungphan: Ai đây @@
Hạ Quân Nguyệt: chị Phan :hug:  :hug: i nớp vui
lanhlungphan: Có ai biết người Việt Nam nào viết truyện xuyên không hay không? Chỉ Phan với, huhu...

Powered by phpBB © phpBB Group. Designed by Vjacheslav Trushkin.